Eurostat: Στη δεύτερη χειρότερη θέση της ΕΕ η Ελλάδα για τη φτώχεια – Η ανάπτυξη Μητσοτάκη δεν φτάνει στα νοικοκυριά

Σχεδόν τρεις στους δέκα κατοίκους της Ελλάδας βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, την ώρα που η κυβέρνηση επιμένει να προβάλλει την οικονομική ανάπτυξη ως βασικό επίτευγμα της πολιτικής της. Τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, όπως παρουσιάζονται στην ευρωπαϊκή σύγκριση, αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα δυσμενή κοινωνική πραγματικότητα, με την Ελλάδα να καταλαμβάνει τη δεύτερη χειρότερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το 28% του ελληνικού πληθυσμού βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται στο 21%. Μόνο η Βουλγαρία, με 29%, καταγράφει υψηλότερο ποσοστό, ενώ ακολουθεί η Ρουμανία με 27%. Πρόκειται για μια απόσταση επτά ποσοστιαίων μονάδων από τον μέσο όρο της ΕΕ, η οποία δύσκολα συμβιβάζεται με την εικόνα οικονομικής ευημερίας που επιχειρεί να καλλιεργήσει το Μέγαρο Μαξίμου.

Η ακρίβεια εξανεμίζει το εισόδημα – Η εργασία δεν αρκεί για αξιοπρεπή διαβίωση

Πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται η καθημερινότητα χιλιάδων οικογενειών που καλούνται να ανταποκριθούν σε διαρκώς αυξημένες οικονομικές υποχρεώσεις. Τα ενοίκια, οι τιμές των τροφίμων, η ενέργεια και το συνολικό κόστος διαβίωσης απορροφούν σημαντικό μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού, περιορίζοντας τη δυνατότητα αποταμίευσης και οικονομικής ασφάλειας.

Το πρόβλημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα επειδή δεν περιορίζεται στους ανέργους ή στους πολίτες που εξαρτώνται από κοινωνικά επιδόματα. Η οικονομική ανασφάλεια επεκτείνεται και στους εργαζομένους, καθώς η ύπαρξη σταθερής απασχόλησης δεν εγγυάται πάντοτε την κάλυψη των βασικών αναγκών ενός νοικοκυριού.

Η σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι ενδεικτική. Στην Τσεχία ο αντίστοιχος δείκτης περιορίζεται στο 12%, στην Πολωνία στο 15%, ενώ στη Σλοβενία και στην Ολλανδία διαμορφώνεται στο 16%. Η Ελλάδα απέχει 16 ποσοστιαίες μονάδες από την καλύτερη ευρωπαϊκή επίδοση, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος της κοινωνικής υστέρησης.

Το πολιτικό πρόβλημα πίσω από τους οικονομικούς δείκτες

Ο δείκτης της Eurostat περιλαμβάνει πολίτες που αντιμετωπίζουν τουλάχιστον μία από τρεις καταστάσεις: κίνδυνο εισοδηματικής φτώχειας, σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση ή διαβίωση σε νοικοκυριά με πολύ χαμηλή ένταση εργασίας. Δεν σημαίνει, επομένως, ότι το σύνολο του 28% ζει σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας. Καταδεικνύει, ωστόσο, την έκταση της οικονομικής και κοινωνικής ευαλωτότητας στη χώρα.

Για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, τα στοιχεία αυτά δημιουργούν ένα ουσιαστικό ζήτημα πολιτικής λογοδοσίας. Η αύξηση του ΑΕΠ και η προσέλκυση επενδύσεων δεν αποτελούν από μόνες τους επαρκή τεκμήρια κοινωνικής προόδου, όταν ένα τόσο μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρούς κινδύνους οικονομικής περιθωριοποίησης.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η παιδική φτώχεια, καθώς σε ευρωπαϊκό επίπεδο περίπου ένα στα τέσσερα παιδιά βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Οι επιπτώσεις δεν εξαντλούνται στο διαθέσιμο εισόδημα των οικογενειών, αλλά επηρεάζουν τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες, τις συνθήκες κατοικίας και τις προοπτικές κοινωνικής κινητικότητας.

Η αντιμετώπιση αυτών των ανισοτήτων προϋποθέτει ουσιαστικές παρεμβάσεις στους πραγματικούς μισθούς, στην προσιτή κατοικία, στη φορολογική επιβάρυνση των νοικοκυριών και στην κοινωνική προστασία. Πρόκειται για πεδία στα οποία θα κριθεί η αποτελεσματικότητα της οικονομικής πολιτικής, πέρα από τους γενικούς αναπτυξιακούς δείκτες.

Με την Ελλάδα να παραμένει στη δεύτερη χειρότερη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συζήτηση για την οικονομία αποκτά αναπόφευκτα κοινωνικό περιεχόμενο. Το 28% αποτελεί ένα ιδιαίτερα επιβαρυντικό δεδομένο για τον κυβερνητικό απολογισμό, καθώς αποτυπώνει πόσο μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας εξακολουθεί να βρίσκεται μακριά από την οικονομική ασφάλεια που θα έπρεπε να συνοδεύει την ανάπτυξη.