93 εκατ. ευρώ χάθηκαν από την Πολιτική Προστασία ενώ η χώρα μετρά νεκρούς στις φλόγες

Η Ελλάδα θρηνεί ακόμη τους τρεις πυροσβέστες και τους δύο χειριστές εναέριων μέσων που έχασαν τη ζωή τους δίνοντας μάχη με τις καταστροφικές πυρκαγιές. Την ώρα που η κοινωνία αναζητά απαντήσεις για το πώς μπορεί να θωρακιστεί καλύτερα απέναντι σε ολοένα και πιο ακραία φαινόμενα, ένα στοιχείο προκαλεί εύλογα ερωτήματα για τις κυβερνητικές επιλογές και τον σχεδιασμό της Πολιτικής Προστασίας.

Πρόκειται για την απώλεια 93 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, κονδύλια που προορίζονταν για έργα κρίσιμης σημασίας. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονταν το νέο Στρατηγικό Εθνικό Κέντρο Διαχείρισης Κινδύνων, ο σύγχρονος τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός των 13 Περιφερειακών Κέντρων Επιχειρήσεων, νέες εγκαταστάσεις εκπαίδευσης για την Πολιτική Προστασία και το Πυροσβεστικό Σώμα, καθώς και τα νέα Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων. Έργα που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον συντονισμό, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την εκπαίδευση των δυνάμεων που καλούνται να διαχειριστούν ολοένα πιο δύσκολες καταστάσεις.

Το γεγονός αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς η ίδια η πραγματικότητα δείχνει ότι οι σημερινές δασικές πυρκαγιές δεν αντιμετωπίζονται με τα εργαλεία του παρελθόντος. Η κλιματική κρίση, οι παρατεταμένοι καύσωνες, η εγκατάλειψη της υπαίθρου και η συσσώρευση τεράστιων ποσοτήτων καύσιμης ύλης δημιουργούν πυρκαγιές εξαιρετικής έντασης και ταχύτητας, απέναντι στις οποίες η καταστολή από μόνη της δεν αρκεί.

Ειδικοί της Πολιτικής Προστασίας επισημαίνουν ότι η πραγματική μάχη κερδίζεται πριν εκδηλωθεί η φωτιά. Αυτό σημαίνει ενεργή διαχείριση των δασών, καθαρισμούς, αντιπυρικές ζώνες, επιστημονική χαρτογράφηση του κινδύνου, αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και προηγμένων μοντέλων πρόβλεψης της εξάπλωσης των πυρκαγιών, αλλά και ουσιαστική προετοιμασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Την ίδια στιγμή, οι απώλειες ανθρώπινων ζωών επαναφέρουν στο προσκήνιο το ερώτημα αν όσοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή διαθέτουν όλα τα μέσα που απαιτούνται για να επιχειρούν με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια. Η ανάγκη για σύγχρονο εξοπλισμό, συνεχή εκπαίδευση, επαρκή στελέχωση και αποτελεσματικό επιχειρησιακό συντονισμό δεν αποτελεί πολιτική αντιπαράθεση, αλλά αυτονόητη υποχρέωση κάθε οργανωμένης Πολιτείας.

Η κυβέρνηση επικαλείται συστηματικά την κλιματική κρίση για να εξηγήσει την ένταση των φυσικών καταστροφών. Ωστόσο, η επίκληση των ακραίων καιρικών συνθηκών δεν απαντά στο κρίσιμο ερώτημα γιατί δεν αξιοποιήθηκαν διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι για την ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας. Η δημόσια διοίκηση οφείλει να εξηγήσει γιατί χάθηκαν τα συγκεκριμένα κονδύλια, ποιος ανέλαβε την ευθύνη, αν τα έργα θα υλοποιηθούν τελικά και από ποιες χρηματοδοτικές πηγές.

Σε μια εποχή όπου οι μεγάλες πυρκαγιές αποτελούν πλέον τη νέα κανονικότητα, η συζήτηση δεν μπορεί να εξαντλείται στις επιχειρήσεις κατάσβεσης. Το πραγματικό διακύβευμα είναι αν η χώρα θα αποκτήσει επιτέλους μια Πολιτική Προστασία βασισμένη στην πρόληψη, την επιστήμη, την τεχνολογία και τον έγκαιρο σχεδιασμό, ή αν θα συνεχίσει να μετρά απώλειες, καταστροφές και χαμένες ευκαιρίες.