ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Κοντιάδης στο theSOCIALIST: Το όριο του 25% και γιατί ο προοδευτικός διάλογος δεν μπορεί να περιμένει
Ο συνταγματολόγος απαντά σε ερώτηση του Άγγελου Γαβρή για το μπόνους εδρών, τη δυνατότητα ενός ενιαίου προοδευτικού φορέα και τα χρονικά περιθώρια πριν από ενδεχόμενη δεύτερη κάλπη.
Τι συμβαίνει με το μπόνους εδρών αν το πρώτο αυτοτελές κόμμα μείνει κάτω από το 25% και ένας συνασπισμός προοδευτικών κομμάτων έρθει δεύτερος; Στο υποθετικό αυτό σενάριο αναφέρθηκε ο συνταγματολόγος και καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου Ξενοφών Κοντιάδης, απαντώντας σε ερώτηση του δημοσιογράφου και πολιτικού αναλυτή Άγγελου Γαβρή για το theSOCIALIST. Η συζήτηση έγινε την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, στην εκδήλωση της Ανανεωτικής Αριστεράς για τον δημοκρατικό σοσιαλισμό στην Αθήνα.
Κάτω από το 25%, το μπόνους μένει εκτός κατανομής
Στο σενάριο που τέθηκε, καμία παράταξη δεν λαμβάνει το μπόνους. Ο ν. 4654/2020 ορίζει ότι, όταν το πρώτο αυτοτελές κόμμα συγκεντρώνει λιγότερο από 25% των έγκυρων ψήφων, και οι 300 έδρες κατανέμονται αναλογικά μεταξύ των σχηματισμών που δικαιούνται έδρες. Στο 25% η πριμοδότηση ξεκινά από τις 20 έδρες.
Ο Κοντιάδης εστίασε στη μορφή με την οποία θα μπορούσε να διεκδικήσει την πρωτιά μια προοδευτική συνεργασία. Ένας ενιαίος φορέας που θα αναγνωριζόταν ως αυτοτελές κόμμα θα μπορούσε, σε νέα εκλογική αναμέτρηση, να διεκδικήσει το μπόνους αν ερχόταν πρώτος και έφτανε τουλάχιστον στο 25%. Ο εκλογικός νόμος θέτει αυστηρότερο κανόνα για συνασπισμό κομμάτων: για να διεκδικήσει την πριμοδότηση, πρέπει να έρθει πρώτος και το ποσοστό του, διαιρεμένο με τον αριθμό των κομμάτων που τον απαρτίζουν, να υπερβαίνει το ποσοστό του ισχυρότερου αυτοτελούς κόμματος.
Οι δύο κάλπες δεν απέχουν υποχρεωτικά 40 ημέρες
Ο καθηγητής στάθηκε και στα χρονικά περιθώρια μετά την πρώτη κάλπη. Αν δεν σχηματιστεί κυβέρνηση, το σαρανταήμερο δεν είναι δεδομένο. Το άρθρο 37 του Συντάγματος προβλέπει διερευνητικές εντολές διάρκειας έως τριών ημερών η καθεμία. Αν η διαδικασία καταλήξει σε διάλυση της Βουλής, το άρθρο 41 προβλέπει εκλογές μέσα σε τριάντα ημέρες από τη διάλυση. Η νέα κάλπη μπορεί, συνεπώς, να στηθεί νωρίτερα από όσο υπολογίζουν όσοι θεωρούν δεδομένο το σαρανταήμερο.
Το πολιτικό διακύβευμα πριν από τις εκλογές
Η επισήμανση Κοντιάδη αναδεικνύει το κόστος της καθυστέρησης. Ο προοδευτικός χώρος έχει ήδη χάσει χρόνο για να συζητήσει κοινές προτεραιότητες, δεσμεύσεις διακυβέρνησης και τη μορφή μιας συνεργασίας. Αν η συζήτηση αρχίσει μετά την πρώτη κάλπη, οι αποφάσεις θα πρέπει να ληφθούν μέσα σε λίγες εβδομάδες, υπό την πίεση του αποτελέσματος. Αν αρχίσει εγκαίρως, οι πολίτες θα μπορούν να κρίνουν μια συγκεκριμένη πρόταση πριν ψηφίσουν.
