Ανδρέας Παπανδρέου: Όταν κατήγγειλε κατά πρόσωπο τους Αμερικανούς για CIA, ΚΥΠ και χούντα

Μια ιστορική τηλεοπτική εμφάνιση του Ανδρέα Παπανδρέου, στην καρδιά της επταετίας, αποτυπώνει τη σφοδρή αντιπαράθεσή του με την αμερικανική πολιτική απέναντι στη δικτατορία των συνταγματαρχών. Στις 20 Απριλίου 1972, ο μετέπειτα ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ βρέθηκε απέναντι στον κορυφαίο Αμερικανό συντηρητικό δημοσιογράφο William F. Buckley Jr., στην εκπομπή «Firing Line», με θέμα «The Greek Dilemma». Η εκπομπή προβλήθηκε στις ΗΠΑ στις 30 Απριλίου.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου βρισκόταν τότε εκτός Ελλάδας, έχοντας φυλακιστεί μετά το πραξικόπημα, αφεθεί ελεύθερος και εγκαταλείψει τη χώρα. Από το εξωτερικό είχε αναπτύξει έντονη αντιδικτατορική δράση και ζητούσε από τις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν την επιρροή που διέθεταν προς το καθεστώς για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα.

«Τυχαίνει να ξέρω» – Η καταγγελία για CIA και ΚΥΠ

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη ένταση όταν περνά στον ρόλο των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών και στις σχέσεις τους με την ελληνική ΚΥΠ. Ο Παπανδρέου δεν περιορίζεται σε μια γενική πολιτική καταγγελία. Επικαλείται την προσωπική γνώση που, όπως υποστηρίζει, είχε αποκτήσει από τη συμμετοχή του στην ελληνική κυβέρνηση πριν από τη δικτατορία.

«Τυχαίνει να ξέρω», απαντά, προτού αναπτύξει τις καταγγελίες του για τη σχέση της ΚΥΠ με τη CIA και για τη λειτουργία του μηχανισμού των μυστικών υπηρεσιών στην Ελλάδα. Το πλήρες απομαγνητοφωνημένο υλικό της εκπομπής έχει διασωθεί, ενώ αντίγραφό του περιλαμβάνεται ακόμη και στα αποχαρακτηρισμένα αρχεία της ίδιας της CIA.

Στην ίδια συνέντευξη ο Παπανδρέου στρέφει τα πυρά του κατά της στάσης των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στη χούντα, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον διέθετε σημαντικούς μοχλούς πίεσης λόγω της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας και των βάσεων στην Ελλάδα. Το βασικό του αίτημα ήταν σαφές: να ασκηθεί αυτή η επιρροή ώστε οι συνταγματάρχες να οδηγηθούν στην αποκατάσταση της δημοκρατικής διακυβέρνησης.

Απέναντί του, ο William F. Buckley Jr. τον πιέζει και αμφισβητεί τις θέσεις του, με τη συζήτηση να μετατρέπεται σε μια σκληρή πολιτική αντιπαράθεση για την Ελλάδα, τη χούντα, το ΝΑΤΟ και τον ρόλο των ΗΠΑ στον Ψυχρό Πόλεμο.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου επιμένει. Μιλά ως Έλληνας που επιχειρεί να μεταφέρει την υπόθεση της δικτατορίας στο ίδιο το αμερικανικό ακροατήριο, σε μια εποχή κατά την οποία το καθεστώς των συνταγματαρχών παρέμενε στην εξουσία και η Μεταπολίτευση απείχε ακόμη περισσότερο από δύο χρόνια.

Η συνέντευξη αποτελεί σήμερα ένα χαρακτηριστικό οπτικοακουστικό ντοκουμέντο της αντιδικτατορικής περιόδου του Ανδρέα Παπανδρέου. Καταγράφηκε στις 20 Απριλίου 1972 και διασώζεται στο αρχείο του «Firing Line» του Hoover Institution, με διάρκεια περίπου μίας ώρας.

Δείτε το χαρακτηριστικό απόσπασμα στο βίντεο: