Από το Μάντσεστερ στην Αθήνα: Oταν οι Δήμοι διεκδικούν πρωταγωνιστικό ρόλο στην πολιτική αλλαγή (VIDEO)

Γράφει ο Γαβρής Αγγελος

Η συζήτηση για το μέλλον της προοδευτικής πολιτικής στην Ευρώπη φαίνεται να περνά όλο και περισσότερο μέσα από τις πόλεις. Από το Μάντσεστερ έως την Αθήνα, αναδεικνύεται μια νέα αντίληψη που βλέπει την αυτοδιοίκηση όχι ως συμπλήρωμα της κεντρικής εξουσίας, αλλά ως βασικό εργαλείο δημοκρατικής ανανέωσης και κοινωνικού μετασχηματισμού.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Άντι Μπέρναμ, Δημάρχου του Μάντσεστερ και ενός από τα πλέον προβεβλημένα στελέχη της αριστερής πτέρυγας των Εργατικών. Ο Μπέρναμ έχει ταυτίσει την πολιτική του διαδρομή με τη διεκδίκηση περισσότερων εξουσιών για τις τοπικές κοινωνίες, την ενίσχυση των Περιφερειών και την ανάγκη ενός διαφορετικού μοντέλου διακυβέρνησης, λιγότερο συγκεντρωτικού και περισσότερο συμμετοχικού.

Αντίστοιχα, στην Ελλάδα, ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας έχει επανειλημμένα αναδείξει την ανάγκη απελευθέρωσης των Δήμων και των Περιφερειών από τα στενά όρια ενός υπερσυγκεντρωτικού κράτους. Η λογική ότι οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται πιο κοντά στους πολίτες, με μεγαλύτερη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και με ουσιαστική αποκέντρωση πόρων και αρμοδιοτήτων, αποτελεί σταθερό στοιχείο της δημόσιας παρέμβασής του.

Δεν πρόκειται απλώς για μια διοικητική μεταρρύθμιση. Πρόκειται για μια διαφορετική πολιτική φιλοσοφία. Μια αντίληψη που θεωρεί ότι οι πόλεις μπορούν να αποτελέσουν εργαστήρια προοδευτικών πολιτικών, χώρους κοινωνικής καινοτομίας και πεδία εφαρμογής πολιτικών που απαντούν άμεσα στις ανάγκες των πολιτών.

Σε μια περίοδο όπου η απόσταση ανάμεσα στους πολίτες και τα κέντρα λήψης αποφάσεων μεγαλώνει, η ενδυνάμωση της αυτοδιοίκησης αποκτά βαθιά πολιτική σημασία. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των προκλήσεων της εποχής, από τη στέγαση και την κοινωνική πολιτική μέχρι την κλιματική κρίση, τις μεταφορές και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Δεν είναι τυχαίο ότι σημαντικές προσωπικότητες της ευρωπαϊκής κεντροαριστεράς και της προοδευτικής παράταξης επενδύουν πολιτικά στην τοπική αυτοδιοίκηση. Αναγνωρίζουν ότι η ανασύνθεση ενός αξιόπιστου προοδευτικού σχεδίου δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά στα παραδοσιακά κομματικά σχήματα, αλλά απαιτεί ισχυρούς θεσμούς τοπικής δημοκρατίας, ενεργούς πολίτες και ουσιαστική αποκέντρωση.

Από το Μάντσεστερ μέχρι την Αθήνα, η συζήτηση αυτή αποκτά όλο και μεγαλύτερη δυναμική. Και στο επίκεντρό της βρίσκεται η πεποίθηση ότι οι πόλεις δεν είναι απλώς διοικητικές μονάδες. Είναι χώροι δημοκρατίας, συμμετοχής και πολιτικής αλλαγής, ικανοί να διαμορφώσουν νέες προοδευτικές απαντήσεις για την Ευρώπη του αύριο.