Από τους “Μεγάλους Περίπατους” και τους υπερχειλισμένους κάδους στα «έξυπνα» δρομολόγια: Πώς η καθαριότητα αλλάζει (σ)την Αθήνα!

Θέμα -Ρεπορτάζ: Γαβρής Άγγελος

Όταν η σημερινή Δημοτική Αρχή ανέλαβε τη διοίκηση της Αθήνας, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια καθημερινότητα που αποτύπωνε τις χρόνιες αδυναμίες της πόλης.“Μεγάλοι Περίπατοι” και κλειστοί δρόμοι, Υπερφορτωμένοι κάδοι, καθυστερήσεις στην αποκομιδή απορριμμάτων, εστίες ρύπανσης σε πολλές γειτονιές και μια Υπηρεσία Καθαριότητας που καλούνταν να διαχειριστεί συσσωρευμένες παθογένειες ετών χωρίς τα απαραίτητα μέσα. Δυόμισι χρόνια αργότερα, τα στοιχεία που παρουσιάζει η διοίκηση του Χάρη Δούκα αποτυπώνουν μια διαφορετική εικόνα, με μετρήσιμες βελτιώσεις στη λειτουργία της υπηρεσίας και στην καθημερινότητα της πόλης.

Λιγότερα παράπονα, περισσότερες λύσεις

Οι αριθμοί καταγράφουν τη μεταβολή. Τα αιτήματα πολιτών για ζητήματα καθαριότητας μέσω της πλατφόρμας Novoville μειώθηκαν κατά 29% σε σύγκριση με το 2023, ενώ η πτωτική τάση συνεχίζεται και το 2026. Την ίδια στιγμή, τα πλήρως διεκπεραιωμένα αιτήματα αυξήθηκαν κατά 18%, στοιχείο που αποτυπώνει ταχύτερη ανταπόκριση των υπηρεσιών και σταδιακή αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών.

Όπως έχει επισημάνει η Αντιδήμαρχος Καθαριότητας, Ανακύκλωσης και Μηχανολογικού, Όλγα Δούρου, η μείωση των παραπόνων δεν οφείλεται σε μικρότερη εγρήγορση των δημοτών, αλλά σε μια υπηρεσία που παρεμβαίνει έγκαιρα, πριν το πρόβλημα μετατραπεί σε καταγγελία.

Επένδυση σε προσωπικό και εξοπλισμό

Η βελτίωση αυτή στηρίζεται σε μια οργανωμένη προσπάθεια ενίσχυσης της υπηρεσίας, παρά τους περιορισμούς που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι δήμοι στις προσλήψεις προσωπικού.

Η Υπηρεσία Καθαριότητας ενισχύθηκε με 303 νέους εργαζόμενους, οι οποίοι καλύπτουν σημαντικό μέρος των αναγκών που δημιουργούν οι συνεχείς αποχωρήσεις λόγω συνταξιοδοτήσεων. Παράλληλα, ο στόλος ανανεώνεται σταδιακά, με 50 νέα οχήματα να έχουν ήδη ενταχθεί στην υπηρεσία και ακόμη 65 να αναμένονται έως το τέλος του έτους.

Καθοριστικής σημασίας ήταν και η ολοκλήρωση του Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ), που επέτρεψε τη μείωση των δρομολογίων προς τον Χώρο Υγειονομικής Ταφής της Φυλής κατά περίπου 20%, παρά την αύξηση του συνολικού όγκου απορριμμάτων. Παράλληλα, η εγκατάσταση 439 μεταλλικών οικίσκων και 100 υπόγειων κάδων με σύστημα συμπίεσης 1 προς 6 περιορίζει την οπτική ρύπανση και βελτιώνει την αποδοτικότητα της αποκομιδής.

Η ψηφιακή εποχή στην καθαριότητα

Η σημαντικότερη ίσως αλλαγή αφορά τον ψηφιακό μετασχηματισμό της υπηρεσίας. Για πρώτη φορά, η Καθαριότητα του Δήμου Αθηναίων λειτουργεί με δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντας στο προσωπικό να σχεδιάζει τις παρεμβάσεις του με βάση πραγματικές ανάγκες και όχι εκτιμήσεις.

Μέσω έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, έχουν εγκατασταθεί 1.000 αισθητήρες πληρότητας κάδων, 145 αναγνώστες RFID στα απορριμματοφόρα και 12.100 ετικέτες RFID στους κάδους, ενώ 360 οχήματα διαθέτουν πλέον GPS και συνδέονται με κεντρικό σύστημα διαχείρισης στόλου. Επιπλέον, 50 απορριμματοφόρα είναι εξοπλισμένα με συστήματα ζύγισης απορριμμάτων, προσφέροντας ακριβή εικόνα της παραγωγής απορριμμάτων ανά περιοχή.

Η πλατφόρμα Athens Smart Clean επιτρέπει στην υπηρεσία να γνωρίζει σε πραγματικό χρόνο ποιοι κάδοι γεμίζουν ταχύτερα, ώστε να αναπροσαρμόζονται άμεσα τα δρομολόγια αποκομιδής. Με τον τρόπο αυτό εξοικονομούνται καύσιμα, χρόνος και ανθρώπινοι πόροι, ενώ παράλληλα ανασχεδιάζεται συνολικά το γραφείο κίνησης, με νέα δρομολόγια που βασίζονται στις πραγματικές ανάγκες κάθε γειτονιάς.

Ψηφιακές υπηρεσίες και για τις επιχειρήσεις

Η ψηφιακή αναβάθμιση επεκτείνεται και στη συνεργασία του Δήμου με τις επιχειρήσεις της πόλης. Περισσότερα από 240 καταστήματα χρησιμοποιούν ήδη την εφαρμογή «Αθήνα, Καθαρή Πόλη», μέσω της οποίας ενημερώνονται 30 λεπτά πριν από την άφιξη του απορριμματοφόρου.

Η πρακτική αυτή μειώνει σημαντικά τον χρόνο παραμονής των απορριμμάτων στα πεζοδρόμια, συμβάλλοντας σε μια πιο οργανωμένη, καθαρή και αποτελεσματική διαδικασία αποκομιδής, ιδιαίτερα στις περιοχές με αυξημένη εμπορική δραστηριότητα.

Η πρόκληση του υπερτουρισμού

Η προσπάθεια αυτή εξελίσσεται σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον. Η Αθήνα υποδέχεται πλέον περισσότερους από 10 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως, ενώ σε περιόδους αιχμής περιοχές όπως το Σύνταγμα, η Πλάκα, το Μοναστηράκι και το Ψυρρή δέχονται τεράστιο αριθμό επισκεπτών, αυξάνοντας σημαντικά τις ανάγκες αποκομιδής και καθαριότητας.

Η επιβάρυνση αυτή αντιμετωπίζεται κυρίως με ίδιους πόρους του Δήμου Αθηναίων, παρά το γεγονός ότι τα έσοδα από τον τουρισμό κατευθύνονται στο κεντρικό κράτος και όχι στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Στόχος μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα

Τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα αποτυπώνουν μια σταδιακή αλλά μετρήσιμη αναβάθμιση της υπηρεσίας: λιγότερα παράπονα πολιτών, ταχύτερη εξυπηρέτηση, εκσυγχρονισμένος στόλος, ψηφιακή διαχείριση απορριμμάτων και καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.

Η συνολική αυτή εικόνα αναμένεται να παρουσιαστεί αναλυτικά τον προσεχή Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο του σχεδιασμού «Upgrade Athens», με στόχο η Αθήνα να αποκτήσει μια σύγχρονη, αποτελεσματική και ανθεκτική υπηρεσία καθαριότητας, αντάξια των αναγκών μιας ευρωπαϊκής πρωτεύουσας που λειτουργεί πλέον σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες από εκείνες που αντιμετώπιζε πριν από λίγα χρόνια.