Χάρης Δούκας από το συνέδριο του Βήματος: «Πόλη-σφουγγάρι» η Αθήνα – Πράσινο, κοινωνική κατοικία και προστασία των γειτονιών

Ένα διαφορετικό μοντέλο αστικής ανάπτυξης, που συνδέει την κλιματική ανθεκτικότητα με την κοινωνική δικαιοσύνη, παρουσίασε ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, στο συνέδριο του Βήματος «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», θέτοντας στο επίκεντρο την ανάγκη για μια πρωτεύουσα με περισσότερο πράσινο, λιγότερο τσιμέντο και ουσιαστική προστασία των κατοίκων της.

Στη συζήτησή του με τον καθηγητή της Σορβόννης Carlos Moreno, εμπνευστή της «πόλης των 15 λεπτών», ο δήμαρχος ανέδειξε την ανάγκη μετάβασης από τις γενικές εξαγγελίες σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις στις γειτονιές. Κεντρικός στόχος είναι η δημιουργία μιας Αθήνας ανθεκτικής στις πλημμύρες και στους καύσωνες, χωρίς η περιβαλλοντική αναβάθμιση να οδηγεί στην εκτόπιση των κατοίκων λόγω της αύξησης του κόστους στέγασης.

Αθήνα «πόλη-σφουγγάρι»: Η απάντηση στην κλιματική κρίση

Ο Χάρης Δούκας παρουσίασε την κατεύθυνση μετατροπής της πρωτεύουσας σε μια «πόλη-σφουγγάρι», με παρεμβάσεις που θα επιτρέπουν στο έδαφος να συγκρατεί και να απορροφά το νερό της βροχής, περιορίζοντας τον κίνδυνο πλημμυρών.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται η ενίσχυση του αστικού πρασίνου, η δημιουργία πράσινων διαδρόμων και η αξιοποίηση φυσικών λύσεων για τη μείωση της θερμοκρασίας στις πυκνοδομημένες περιοχές. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις ιστορικές γειτονιές, όπως η Πλάκα, όπου η ενσωμάτωση περισσότερης βλάστησης μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση των αστικών θερμικών νησίδων.

Ο Carlos Moreno παρουσίασε το μοντέλο 3-30-300, το οποίο προβλέπει ορατότητα τουλάχιστον τριών δέντρων από κάθε κατοικία, κάλυψη της γειτονιάς κατά 30% από φυλλωσιά και πρόσβαση σε χώρο πρασίνου σε απόσταση έως 300 μέτρων. Παράλληλα, πρότεινε τη μετατροπή τμημάτων του δημόσιου χώρου που σήμερα καταλαμβάνονται από σταθμευμένα αυτοκίνητα σε μικρά πάρκα και χώρους πρασίνου.

Δούκας: Η αναβάθμιση των γειτονιών δεν πρέπει να διώχνει τους κατοίκους

Ιδιαίτερη πολιτική σημασία είχε η παρέμβαση του δημάρχου για τον κίνδυνο του κοινωνικού εξευγενισμού, όταν δηλαδή η αναβάθμιση μιας περιοχής συνοδεύεται από τόσο μεγάλη αύξηση των ενοικίων και των τιμών των ακινήτων, ώστε οι παλαιότεροι κάτοικοι να αδυνατούν να παραμείνουν στις γειτονιές τους.

Ο Χάρης Δούκας έθεσε ευθέως το ζήτημα της κοινωνικής προστασίας μέσα από τον αστικό σχεδιασμό, με τον Carlos Moreno να επισημαίνει ότι η «πόλη των 15 λεπτών» δεν μπορεί να παραδοθεί αποκλειστικά στις δυνάμεις της αγοράς ακινήτων. Αντίθετα, απαιτεί δημόσιες πολιτικές, κοινωνική κατοικία και πρόσβαση όλων των πολιτών σε βασικές υπηρεσίες.

Η συζήτηση ανέδειξε επίσης τη σημασία της αξιοποίησης των δημόσιων υποδομών, όπως το άνοιγμα σχολικών αυλών τα Σαββατοκύριακα, αλλά και την ανάγκη συμμετοχής των κατοίκων στις αποφάσεις για τις γειτονιές τους, μέσω εργαλείων συμμετοχικού σχεδιασμού και προϋπολογισμού.

Σαφείς αιχμές κατά Μητσοτάκη για τη στεγαστική κρίση και το τσιμέντο

Νωρίτερα, στο ίδιο συνέδριο, ο δήμαρχος Αθηναίων είχε ασκήσει κριτική στην κυβερνητική προσέγγιση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, διαφωνώντας με την πρόταση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για παροχή κινήτρων αύξησης του ύψους των κτιρίων.

Ο Χάρης Δούκας υποστήριξε ότι η απάντηση στο στεγαστικό πρόβλημα δεν μπορεί να περιορίζεται στην περαιτέρω οικοδόμηση μιας ήδη πυκνοδομημένης πρωτεύουσας, προτάσσοντας την ανάγκη για κοινωνική κατοικία, προστασία του αστικού περιβάλλοντος και διατήρηση της φυσιογνωμίας της Αθήνας.

Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα της απόδοσης στον Δήμο μέρους των εσόδων από το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα επωμίζεται σημαντικό κόστος από την τουριστική δραστηριότητα χωρίς να λαμβάνει αντίστοιχους πόρους. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η επιστροφή του 60% των σχετικών εσόδων θα μπορούσε να εξασφαλίσει περίπου 30 εκατομμύρια ευρώ για την πόλη.

Η παρέμβαση του Χάρη Δούκα στο συνέδριο ανέδειξε δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για το μέλλον της πρωτεύουσας: από τη μία, την αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας ως μέσο αντιμετώπισης της στεγαστικής πίεσης και, από την άλλη, την προτεραιότητα στην κοινωνική κατοικία, στο πράσινο και στην προστασία του δημόσιου χώρου. Για τη δημοτική αρχή, το επόμενο ζητούμενο είναι η μετατροπή αυτών των κατευθύνσεων σε συγκεκριμένα έργα και παρεμβάσεις στις γειτονιές της Αθήνας.