Χάρης Δούκας -Luca Menesini: Από την Αθήνα ανοίγει τη συζήτηση για μια διαφορετική Ευρώπη

Η κοινή παρέμβαση του Χάρη Δούκα και του προέδρου της ομάδας του PES στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, Luca Menesini, στο «Βήμα της Κυριακής», υπερβαίνει τα όρια ενός ακόμη άρθρου για το μέλλον της Ευρώπης. Έχει σαφές πολιτικό ενδιαφέρον, επειδή επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την Ευρώπη του φόβου και της στρατιωτικής ισχύος στην Ευρώπη της κοινωνικής ασφάλειας, της συνοχής και της δημοκρατικής συμμετοχής.

Η ασφάλεια δεν είναι μόνο άμυνα

Το ισχυρότερο σημείο της παρέμβασης βρίσκεται ακριβώς στον επαναπροσδιορισμό της έννοιας της ασφάλειας. Ασφαλής πολίτης δεν είναι μόνο εκείνος που προστατεύεται από μια εξωτερική απειλή. Είναι εκείνος που έχει δουλειά και μισθό αξιοπρέπειας, πρόσβαση σε δημόσια υγεία και παιδεία, προστασία απέναντι στην ενεργειακή φτώχεια και μια πόλη ικανή να αντέξει στις πλημμύρες, στις πυρκαγιές και στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.

Αυτή ακριβώς είναι μια συζήτηση που η σημερινή Ευρώπη χρειάζεται περισσότερο από ποτέ. Την ώρα που η ευρωπαϊκή ατζέντα μετακινείται προς την άμυνα και την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, Δούκας και Menesini υπενθυμίζουν ότι η κοινωνική συνοχή δεν αποτελεί πολυτέλεια που χρηματοδοτείται όταν περισσεύουν χρήματα. Αποτελεί θεμελιώδη παράμετρο της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Η Αυτοδιοίκηση αποκτά ευρωπαϊκή πολιτική φωνή

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη, εξίσου σημαντική διάσταση. Ο δήμαρχος Αθηναίων δεν περιορίζεται εδώ στον ρόλο του διαχειριστή μιας μεγάλης πόλης. Επιχειρεί να εντάξει την Αθήνα σε ένα ευρωπαϊκό δίκτυο προοδευτικών πόλεων και περιφερειών, διεκδικώντας ουσιαστικό ρόλο της Αυτοδιοίκησης στις μεγάλες πολιτικές αποφάσεις.

Η θέση ότι οι πόλεις δεν μπορούν να καλούνται απλώς να εφαρμόσουν αποφάσεις που λαμβάνονται αλλού είναι βαθιά πολιτική. Διότι στα ζητήματα της στέγασης, της κλιματικής προσαρμογής, των κοινωνικών υπηρεσιών, της ενεργειακής μετάβασης και των ανισοτήτων, οι δήμοι βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή. Η ενίσχυσή τους, επομένως, δεν είναι διοικητική λεπτομέρεια. Είναι ζήτημα δημοκρατίας και αποτελεσματικότητας.

Και εδώ διακρίνεται μια ευρύτερη πολιτική φυσιογνωμία του Χάρη Δούκα: η προσπάθεια σύνδεσης της Αυτοδιοίκησης με μια σύγχρονη προοδευτική ευρωπαϊκή ατζέντα. Πρόκειται για γραμμή που συνομιλεί ευθέως με τους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές και με την αναζήτηση μιας εναλλακτικής απέναντι στη συντηρητική μετατόπιση της Ευρώπης.

Το «Πάρε Θέση» έχει πολιτικό περιεχόμενο

Ιδιαίτερη αξία έχει, τέλος, η πρωτοβουλία «ΠΑΡΕ ΘΕΣΗ», μέσα από την οποία επιδιώκεται η συμμετοχή πολιτών, κοινωνικών φορέων και ειδικών στη συζήτηση για το ευρωπαϊκό μέλλον. Δεν πρόκειται απλώς για μια επικοινωνιακή καμπάνια. Η λογική της παραπέμπει σε ένα διαφορετικό μοντέλο παραγωγής πολιτικής: λιγότερο συγκεντρωτικό, περισσότερο συμμετοχικό και πολύ πιο κοντά στις πραγματικές ανάγκες των κοινωνιών.

Σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλο μέρος της πολιτικής συζήτησης εξαντλείται στη διαχείριση της ανασφάλειας, ο Δούκας επιλέγει να μιλήσει για κοινωνική προστασία, δημόσιες υπηρεσίες, ισχυρές πόλεις, ανθεκτικές κοινωνίες και συμμετοχή των πολιτών. Και το κάνει όχι απομονωμένα, αλλά μέσα σε ένα ευρωπαϊκό σοσιαλιστικό και αυτοδιοικητικό πλαίσιο.

Αυτό ίσως είναι και το ουσιαστικότερο πολιτικό μήνυμα του άρθρου: η Αυτοδιοίκηση μπορεί να πάψει να αποτελεί τον τελευταίο τροχό της πολιτικής εξουσίας και να εξελιχθεί σε εργαστήριο μιας νέας προοδευτικής διακυβέρνησης. Η Αθήνα, μέσα από αυτή την πρωτοβουλία, διεκδικεί να βρίσκεται μέσα σε αυτή τη συζήτηση — και όχι απλώς να παρακολουθεί τις αποφάσεις που λαμβάνονται στις Βρυξέλλες.