Χάρης Δούκας: Στόχος του νέου εκλογικού Νόμου είναι μια Τοπική Αυτοδιοίκηση απολύτως εξαρτώμενη από την κυβέρνηση

Δήμαρχοι χωρίς λαϊκή νομιμοποίηση: Ένα εκλογικό σύστημα στα μέτρα της κυβερνητικής χειραγώγησης

Έντονες αντιδράσεις προκαλεί η νέα κυβερνητική πρόταση για την αλλαγή του εκλογικού συστήματος στις αυτοδιοικητικές εκλογές, καθώς προβλέπει την εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών με ποσοστά ακόμη και κάτω του 30%, χωρίς δεύτερο γύρο, μέσω του μοντέλου της «συμπληρωματικής ψήφου». Πρόκειται, όπως καταγγέλλουν έγκριτοι συνταγματολόγοι και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για μια αλλοίωση της λαϊκής βούλησης και της αντιπροσωπευτικότητας, που φέρνει σοβαρά ερωτήματα για τη δημοκρατική νομιμοποίηση των τοπικών αρχόντων.

Το νέο σύστημα ουσιαστικά καταργεί τον δεύτερο γύρο των εκλογών, ο οποίος μέχρι σήμερα διασφάλιζε ότι ο τελικός νικητής θα είχε τουλάχιστον την απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων. Πλέον, με το νέο μοντέλο, μπορεί ένας δήμαρχος να αναδειχθεί με ένα ισχνό ποσοστό — ακόμη και της τάξης του 25% ή 28% — ενώ το υπόλοιπο 70% της κοινωνίας μπορεί να μην έχει καμία αντιπροσώπευση στο τοπικό επίπεδο εξουσίας.

Κατάρρευση της αυτοδιοικητικής αντιπροσωπευτικότητας

Πρόκειται για μια θεσμική μεταβολή που, κατά τους επικριτές της, κατασκευάζει δημάρχους αδύναμους, πολιτικά εξαρτώμενους και εύκολα χειραγωγούμενους. Σε μια εποχή που η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα έχει ανάγκη από ισχυρές και ευρέως νομιμοποιημένες ηγεσίες για να ανταποκριθεί σε σύνθετες κοινωνικές, αναπτυξιακές και περιβαλλοντικές προκλήσεις, η κυβέρνηση επιλέγει τον δρόμο της συγκέντρωσης ελέγχου και της υποβάθμισης του αυτοδιοικητικού ρόλου.

Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, η πρόταση αλλοιώνει την αρχή της ισοδυναμίας της ψήφου, περιορίζει τη δημοκρατική συμμετοχή και έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Είναι, μάλιστα, η πρώτη φορά στη Μεταπολίτευση που εκλογικό σύστημα για την αυτοδιοίκηση προτείνεται με τόσο ανοιχτή διάθεση νοθευτικής μηχανικής.

Δανεικό και αποτυχημένο μοντέλο

Αξίζει να σημειωθεί ότι το προτεινόμενο μοντέλο έχει ελάχιστη εφαρμογή στην Ευρώπη. Εκτός από τη Μεγάλη Βρετανία — όπου χρησιμοποιήθηκε για λίγα χρόνια και τελικά καταργήθηκε λόγω αποτυχίας — βρίσκει εφαρμογή μόνο σε χώρες όπως η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία και τα νησιά Φίτζι. Η ελληνική τοπική αυτοδιοίκηση, με ιστορία βαθιάς δημοκρατικής κουλτούρας, καλείται σήμερα να υποταχθεί σε ένα σύστημα ξένο προς την παράδοσή της, που αποκόπτει την κοινωνική βάση από τον θεσμό του δημάρχου και τον υποτάσσει στο κεντρικό κυβερνητικό επιτελείο.

Σε μια περίοδο αυξανόμενης δυσπιστίας των πολιτών προς τους θεσμούς, η περαιτέρω αποδυνάμωση της δημοκρατικής συμμετοχής στην αυτοδιοίκηση δεν αποτελεί μεταρρύθμιση αλλά πολιτικό ακρωτηριασμό.

The Socialist – για την κοινωνία, τη δημοκρατία, την αλήθεια.