Δημοσκοπήσεις: Η φθορά της κυβέρνησης, η αδυναμία της αντιπολίτευσης και τα κόμματα που “έρχονται”

Ο Ιανουάριος του 2026 καταγράφεται δημοσκοπικά ως ένας μήνας πολιτικής αποσυσπείρωσης, με το εκλογικό σώμα να εκπέμπει σαφή σήματα κόπωσης, αναμονής και διάχυτης αβεβαιότητας.

Τα συγκεντρωτικά στοιχεία από τις δημοσκοπήσεις, όπως αποτυπώνονται στο dimoskopiseis.gr, σκιαγραφούν ένα παράδοξο: η κυβέρνηση φθείρεται κοινωνικά και πολιτικά, χωρίς ωστόσο αυτή η φθορά να μεταφράζεται σε ενίσχυση της Κεντροαριστεράς ως συλλογικού πολιτικού υποκειμένου, ούτε – κυρίως – του ΠΑΣΟΚ, που εξακολουθεί να εμφανίζει πτωτική τάση.

Η συνολική εικόνα δείχνει ότι σχεδόν όλα τα κόμματα, πλην Πλεύσης Ελευθερίας, καταγράφουν απώλειες στην πρόθεση ψήφου. Η άνοδος της ΝΔ στο 29,61% μετά από αναγωγή, ποσοστό μεν σαφώς χαμηλότερο από τις εθνικές εκλογές του 2023 αλλά υψηλότερο από τις ευρωεκλογές του 2024, δεν συνιστά πολιτική ηγεμονία, αλλά μάλλον αποτέλεσμα της αδυναμίας των αντιπάλων της να συγκροτήσουν πειστική εναλλακτική αφήγηση.

Η φθορά της κυβέρνησης απορροφάται εν μέρει από την αδιευκρίνιστη ψήφο και την προσδοκία νέων σχηματισμών, με αιχμή το υπό διαμόρφωση κόμμα της κας Καρυστιανού.
Στο πεδίο της Κεντροαριστεράς, η εικόνα είναι ακόμη πιο σύνθετη και πολιτικά ανησυχητική. Αν και αθροιστικά τα κόμματα του χώρου διατηρούν σημαντικό εκλογικό αποτύπωμα, η κατακερματισμένη τους παρουσία λειτουργεί αποδυναμωτικά.

Το ΠΑΣΟΚ, παρά τη διατήρηση της δεύτερης θέσης, βλέπει τη «βελόνα» να κινείται καθοδικά στην πρόθεση ψήφου, σπάζοντας τη σχετική σταθερότητα του 2025. Το 10,23% στον μέσο όρο πρόθεσης ψήφου και το 12,97% μετά από αναγωγή συνιστούν μεν καλύτερη επίδοση από τις εθνικές εκλογές του 2023, αλλά δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες ενός κόμματος που φιλοδοξεί να ηγεμονεύσει στον προοδευτικό χώρο.

Το κρίσιμο πολιτικό στοιχείο δεν είναι μόνο η ήπια πτώση, αλλά το γεγονός ότι αυτή συντελείται σε μια περίοδο γενικευμένης δυσαρέσκειας προς την κυβέρνηση. Σε κανονικές πολιτικές συνθήκες, το ΠΑΣΟΚ θα όφειλε να καρπώνεται τη φθορά της ΝΔ.

Αντιθέτως, μέρος αυτής της δυναμικής διοχετεύεται αλλού: στην Πλεύση Ελευθερίας, που με 11,09% μετά από αναγωγή ξεπερνά πλέον σταθερά τον ΣΥΡΙΖΑ και σε ορισμένες μετρήσεις απειλεί ακόμη και τη δεύτερη θέση, αλλά και στην αδιευκρίνιστη ψήφο, που λειτουργεί ως πολιτικό «δοχείο αναμονής».

Η εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ είναι ακόμη πιο δραματική. Με μέσο όρο 4,57% μετά από αναγωγή, το κόμμα επιστρέφει σε προ του 2010 ποσοστά, επιβεβαιώνοντας μια βαθιά κρίση στρατηγικής, ταυτότητας και αξιοπιστίας. Η κατάρρευση αυτή δεν ευνοεί αυτομάτως το ΠΑΣΟΚ, αλλά επιτείνει τον πολυκερματισμό της Κεντροαριστεράς, στερώντας της τη δυνατότητα να εμφανιστεί ως ενιαίο ρεύμα εξουσίας.

Το ΚΚΕ, αν και παραδοσιακά ανθεκτικό, καταγράφει επίσης πτώση, με 8,36% μετά από αναγωγή, το χαμηλότερο ποσοστό από το 2023. Η Νέα Αριστερά, το Κίνημα Δημοκρατίας και το ΜέΡΑ25 κινούνται κοντά ή κάτω από το όριο πολιτικής επιβίωσης, με ποσοστά που αγγίζουν το στατιστικό λάθος. Πρόκειται για έναν κατακερματισμό που δεν παράγει άθροισμα ισχύος, αλλά άθροισμα αδυναμιών.

Σε αυτό το τοπίο, η άνοδος της Πλεύσης Ελευθερίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται απλώς για μετακίνηση ψήφων, αλλά για ένδειξη ότι ένα τμήμα του εκλογικού σώματος αναζητά αντισυστημική, συγκρουσιακή έκφραση εκτός των παραδοσιακών σχημάτων της Κεντροαριστεράς.

Το γεγονός ότι αυτή η δυναμική δεν ευνοεί το ΠΑΣΟΚ, αλλά ένα κόμμα χωρίς κυβερνητική εμπειρία και χωρίς συγκροτημένο πρόγραμμα διακυβέρνησης, συνιστά πολιτικό καμπανάκι.
Το συμπέρασμα του Ιανουαρίου είναι σαφές και δύσκολα αμφισβητήσιμο. Η κυβέρνηση φθείρεται, αλλά δεν ηττάται.

Η Κεντροαριστερά υπάρχει αριθμητικά, αλλά όχι πολιτικά.

Και το ΠΑΣΟΚ, παρά τη θεσμική του βαρύτητα και την ιστορική του κληρονομιά, αδυνατεί μέχρι στιγμής να μετατρέψει τη συγκυρία σε δυναμική εξουσίας. Όσο η πτώση της κυβέρνησης δεν συναντά μια πειστική, ενιαία και κοινωνικά γειωμένη εναλλακτική πρόταση, η στασιμότητα – ή και η ήπια υποχώρηση – θα παραμένει το κυρίαρχο δημοσκοπικό μοτίβο.