Δούκας κατά κυβέρνησης για τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης: «Μας θέλουν επαίτες και υπαλλήλους των Υπουργείων»

ρεπορταζ: Γαβρής Άγγελος

Σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση και προσωπικά στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών εξαπέλυσε ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, κατά την εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ για την Αυτοδιοίκηση, περιγράφοντας το νέο θεσμικό πλαίσιο για τους Δήμους ως μια «βαθιά οπισθοδρόμηση» που οδηγεί στην πλήρη υποβάθμιση της αυτοδιοικητικής λειτουργίας.

Σε μια συγκυρία όπου η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης ως «μεταρρύθμιση εκσυγχρονισμού», ο Χάρης Δούκας επέλεξε να μιλήσει χωρίς περιστροφές. «Σήμερα δεν συζητάμε για την αυτοδιοίκηση σε ουδέτερο χρόνο», σημείωσε, προειδοποιώντας ότι το τελικό κείμενο που παρουσίασε το Υπουργείο Εσωτερικών συνιστά ευθεία υπονόμευση της θεσμικής αυτονομίας των Δήμων.

Ο Δήμαρχος Αθηναίων περιέγραψε ένα μοντέλο ασφυκτικού κρατικού ελέγχου, στο οποίο η τοπική αυτοδιοίκηση μετατρέπεται σταδιακά σε διοικητικό παράρτημα των Υπουργείων. Όπως ανέφερε, με το νέο πλαίσιο καταργείται ουσιαστικά η δεσμευτική γνώμη των Δήμων για κρίσιμα ζητήματα, καθώς «το Υπουργείο θα αποφασίζει με απλή γνωμάτευση της αυτοδιοίκησης». Με άλλα λόγια, οι Δήμοι καλούνται να γνωμοδοτούν, αλλά όχι να αποφασίζουν.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα των ελέγχων νομιμότητας και της κρατικής επιτήρησης. Ο Χάρης Δούκας κατήγγειλε ότι διατηρείται ένας μηχανισμός διορισμένων από την κυβέρνηση ελεγκτικών οργάνων, που θα έχουν τη δυνατότητα να ακυρώνουν αποφάσεις εκλεγμένων Δημοτικών Συμβουλίων. Παράλληλα, στάθηκε ειδικά στο πλαίσιο που αφορά τις δικαστικές διεκδικήσεις συμβασιούχων εργαζομένων στους Δήμους, λέγοντας ότι ακόμη και όταν ένας Δήμος επιλέγει να στηρίξει εργαζόμενους απέναντι σε απολύσεις, «θα παρίστανται υποχρεωτικά δικηγόροι διορισμένοι από τα Υπουργεία για να ζητούν την απόλυσή τους».

Η αναφορά αυτή δεν ήταν τυχαία. Στο εσωτερικό της αυτοδιοίκησης επικρατεί ήδη έντονος προβληματισμός για τις προβλέψεις του νέου πλαισίου, καθώς πολλοί αιρετοί θεωρούν ότι το κράτος επιχειρεί να αφαιρέσει ακόμη και τα τελευταία περιθώρια πολιτικής και διοικητικής αυτοτέλειας των Δήμων.

Ο Δήμαρχος Αθηναίων έθεσε και το οικονομικό ζήτημα στο επίκεντρο της σύγκρουσης με την κυβέρνηση. Υποστήριξε ότι συνεχίζεται η παρακράτηση πόρων από την αυτοδιοίκηση, παρά το γεγονός ότι η χώρα έχει εξέλθει από τα μνημονιακά προγράμματα. «Έχουμε παρακράτηση των δύο τρίτων των εσόδων των Δήμων και παρ’ όλα αυτά η κυβέρνηση μειώνει επιπλέον τα ήδη κουρεμένα έσοδα», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας εικόνα οικονομικής ασφυξίας στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η κατάσταση έχει οδηγήσει πολλούς Δήμους σε διοικητικό αδιέξοδο, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το γεγονός ότι στα τέλη Μαΐου εξακολουθούν να υπάρχουν Δήμοι χωρίς εγκεκριμένους προϋπολογισμούς. «Βρισκόμαστε σε σημείο απόλυτης απαξίωσης των Δήμων», τόνισε.

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε και για το νέο εκλογικό σύστημα στην αυτοδιοίκηση, αφήνοντας σαφείς αιχμές ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να διαμορφώσει ένα μοντέλο ελεγχόμενων πλειοψηφιών στους Δήμους. Ο Χάρης Δούκας μίλησε για ένα σύστημα που «εξυπηρετεί τους δεξιούς δημάρχους», ενώ έκανε λόγο για μηχανισμό που ευνοεί τεχνητές υποψηφιότητες και πολιτικές εξαρτήσεις.

«Αντί για αιρετοί με ισχυρή λαϊκή νομιμοποίηση, γινόμαστε υπάλληλοι της κυβέρνησης», σημείωσε, χαρακτηρίζοντας το νέο μοντέλο «παλαβό σύστημα» που, όπως είπε, δύσκολα θα μπορούσε να εφαρμοστεί «σε οποιαδήποτε ευνομούμενη χώρα».

Ο Δήμαρχος Αθηναίων ζήτησε ξεκάθαρα τέσσερις άμεσες πολιτικές παρεμβάσεις:

• Απόσυρση των άρθρων που επιτρέπουν την υποχρεωτική παρουσία κρατικών δικηγόρων σε υποθέσεις συμβασιούχων εργαζομένων.

• Κατάργηση των διορισμένων αποκεντρωμένων διοικήσεων.

• Τερματισμό του «μνημονιακού κόφτη» στους πόρους της αυτοδιοίκησης.

• Απόσυρση των ρυθμίσεων για το νέο εκλογικό σύστημα στους Δήμους.

Στην πολιτική διάσταση της παρέμβασής του, ο Χάρης Δούκας κάλεσε το ΠΑΣΟΚ να δεσμευθεί δημόσια ότι θα προχωρήσει σε ανατροπή του συγκεκριμένου πλαισίου όταν γίνει κυβέρνηση. «Το ΠΑΣΟΚ δίνει χρόνια μάχη για την αυτοδιοίκηση», ανέφερε, ζητώντας από όλα τα στελέχη του κόμματος να στηρίξουν συλλογικά αυτή τη δέσμευση.

Η παρέμβαση Δούκα καταγράφεται ως μία από τις πιο ευθείες και θεσμικά αιχμηρές συγκρούσεις με την κυβερνητική πολιτική για την αυτοδιοίκηση το τελευταίο διάστημα. Και ταυτόχρονα αναδεικνύει ότι στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ επιχειρείται πλέον να διαμορφωθεί μια σαφής γραμμή πολιτικής αντιπαράθεσης απέναντι στο μοντέλο «επιτελικού κράτους» που εφαρμόζει η κυβέρνηση στους Δήμους.