Η αλαζονεία της κυβερνητικής πλειοψηφίας στην ΚΕΔΕ δεν μπορεί να φιμώσει την Αυτοδιοίκηση

Γράφει ο Χρήστος Δραγώτης

Όταν η πολιτική επιχειρηματολογία αντικαθίσταται από επιθέσεις, απαξιωτικές συμπεριφορές και αυταρχικές πρακτικές, τότε το πρόβλημα δεν είναι αυτός που διαφωνεί, αλλά εκείνοι που δεν αντέχουν τη διαφωνία.

Όσα διαδραματίστηκαν στο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) στην Καλαμάτα αποτελούν ένα εξαιρετικά ανησυχητικό δείγμα του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνεται η κυβερνητική πλειοψηφία τη δημοκρατία, τον θεσμικό διάλογο και την ίδια την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Η συμπεριφορά απέναντι στον δήμαρχο Αθηναίων, Χάρη Δούκα, δεν ήταν απλώς μια έντονη πολιτική αντιπαράθεση. Ήταν μια εικόνα θεσμικής αλαζονείας, που προσβάλλει όχι μόνο έναν εκλεγμένο δήμαρχο, αλλά και όλους τους αιρετούς που διεκδικούν το αυτονόητο: να ακούγεται η φωνή τους ισότιμα, χωρίς εκφοβισμούς και απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς.

Η αντίδραση του γενικού γραμματέα της ΚΕΔΕ, Δημήτρη Καφαντάρη, με εκφράσεις όπως «φύγε από εδώ ρε» και «δεν ντρέπεσαι λιγάκι;», αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το επίπεδο στο οποίο οδηγήθηκε η αντιπαράθεση.

Αλήθεια, αυτή είναι η θεσμική συμπεριφορά που αρμόζει σε ένα συλλογικό όργανο της Αυτοδιοίκησης;

Αυτή είναι η αντίληψη περί δημοκρατικού διαλόγου που θέλει να εκπέμπει η ηγεσία της ΚΕΔΕ;

Η ΚΕΔΕ δεν είναι ιδιοκτησία καμίας παράταξης, κανενός κόμματος και κανενός προέδρου. Ανήκει στους Δήμους και στους πολίτες που αυτοί εκπροσωπούν.

Η δημοκρατία δεν είναι υπόθεση αριθμητικής υπεροχής

Η κορύφωση της έντασης ήρθε κατά την ψηφοφορία για τα ψηφίσματα του συνεδρίου.

Ο Χάρης Δούκας ζήτησε ονομαστική ψηφοφορία, προκειμένου να υπάρχει σαφής καταγραφή της επιλογής των συνέδρων και να διασφαλιστεί η διαφάνεια της διαδικασίας. Το αίτημά του απορρίφθηκε από το προεδρείο, ενώ ο ίδιος αμφισβήτησε τη διαδικασία καταμέτρησης και διατύπωσε καταγγελίες για νοθεία.

Το αποτέλεσμα που ανακοινώθηκε έδωσε 213 ψήφους στην πρόταση της διοίκησης της ΚΕΔΕ, 111 στην πρόταση της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα» του Χάρη Δούκα( ενώ ο καταμετρητής των ψήφων είπε 117) και 14 στην πρόταση της «Λαϊκής Συσπείρωσης».

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι: η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην καταμέτρηση των ψήφων. Περιλαμβάνει την ισότιμη συμμετοχή, τη διασφάλιση της διαφάνειας, τον σεβασμό της μειοψηφίας και κυρίως το δικαίωμα κάθε συνέδρου να εκφράζει ελεύθερα τη γνώμη του.

Η αριθμητική υπεροχή δεν δίνει σε κανέναν το δικαίωμα να αντιμετωπίζει τους πολιτικούς αντιπάλους ως ανεπιθύμητους.

Και ασφαλώς, οι καταγγελίες για τη διαδικασία πρέπει να εξεταστούν με σοβαρότητα και διαφάνεια, όχι να αντιμετωπίζονται με ειρωνείες και προσωπικές επιθέσεις.

Τι πραγματικά διεκδικεί ο Χάρης Δούκας; Οι 14 θέσεις που ενόχλησαν

Πίσω από την ένταση και τις προσωπικές αντιπαραθέσεις υπάρχει ένα ουσιαστικό πολιτικό ζήτημα: το μέλλον της ελληνικής Αυτοδιοίκησης.

Το ψήφισμα που κατέθεσε η παράταξη «Αυτοδιοίκηση Τώρα», με επικεφαλής τον Χάρη Δούκα, δεν περιορίζεται σε μια γενικόλογη πολιτική καταγγελία. Περιλαμβάνει 14 συγκεκριμένες διεκδικήσεις, που αφορούν την οικονομική επιβίωση, τη θεσμική αυτοτέλεια και την αποτελεσματική λειτουργία των Δήμων.

Συγκεκριμένα, ζητά:

1. Απόδοση όλων των οφειλόμενων πόρων στους Δήμους.
Άμεση επιστροφή των χρημάτων που δικαιούνται οι Δήμοι και έχουν παρακρατηθεί, με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

2. Απόδοση 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ μέσα στο 2027.
Πρόκειται για πόρους που, σύμφωνα με τη μελέτη της ΕΕΤΑΑ, λείπουν από τα δημοτικά ταμεία για λειτουργικές δαπάνες και συντήρηση βασικών υποδομών.

3. Νέο τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας.
Καθορισμός τιμής 0,06 ευρώ ανά κιλοβατώρα για τους Δήμους, αντίστοιχης με εκείνη που ισχύει για τη βιομηχανία και τους μεγάλους καταναλωτές.

4. Ειδικό αναπτυξιακό πρόγραμμα για τις δημοτικές υποδομές.
Χρηματοδότηση σχολείων, κοινωνικών δομών, οδικών δικτύων και άλλων βασικών υποδομών.

5. Πλήρης χρηματοδότηση των κοινωνικών δομών.
Κάλυψη του μισθολογικού και λειτουργικού κόστους των βρεφονηπιακών σταθμών και των κοινωνικών υπηρεσιών.

6. Διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού.
Να μην επιβαρύνονται συνεχώς οι δημότες με πρόσθετα κόστη λειτουργίας.

7. Κατάργηση του τέλους ταφής απορριμμάτων.
Ανάληψη της πολιτικής ευθύνης για τις αποτυχίες στη διαχείριση των απορριμμάτων και αλλαγή του σχεδιασμού, ώστε να μην τιμωρούνται οικονομικά οι Δήμοι και οι πολίτες.

8. Σταθερό και πολυετές πρόγραμμα προσλήψεων.
Ενίσχυση των Δήμων με το αναγκαίο προσωπικό και αξιοπρεπείς αμοιβές, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις αυξημένες αρμοδιότητές τους.

9. Απόδοση του Τέλους Ανθεκτικότητας στους Δήμους.
Οι πόροι που προκύπτουν από την τουριστική δραστηριότητα πρέπει να επιστρέφουν στις πόλεις που επωμίζονται τις συνέπειές της και όχι να μεταφέρεται το βάρος στους δημότες μέσω αυξημένων τελών.

10. Επιστροφή των πόρων του Πράσινου Ταμείου στους Δήμους.
Εφαρμογή της αρχής της ανταποδοτικότητας, για την οποία δημιουργήθηκε το Ταμείο.

11. Αποφασιστικές αρμοδιότητες για τη στεγαστική κρίση και τον υπερτουρισμό.
Οι Δήμοι να έχουν ουσιαστικό λόγο στη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, στην αδειοδότηση και στη διαμόρφωση πολιτικών για τις τουριστικές υποδομές.

12. Επαναφορά των Σχολικών Επιτροπών.
Άρση της κατάργησής τους και των περιορισμών στους Αναπτυξιακούς Οργανισμούς και στα άλλα Νομικά Πρόσωπα των Δήμων.

13. Δίκαιη κατανομή των αναπτυξιακών πόρων.
Τα χρηματοδοτικά προγράμματα να λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές ανάγκες κάθε Δήμου και την ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη.

14. Αναβάθμιση της θεσμικής θέσης των αιρετών.
Οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι των πολιτών δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως συνήθεις ύποπτοι από το κεντρικό κράτος.

Αυτές είναι οι θέσεις που κατατέθηκαν στο συνέδριο.

Πού ακριβώς βρίσκεται ο λαϊκισμός σε αυτά τα αιτήματα;

Ποιος μπορεί να διαφωνήσει με την ανάγκη να έχουν οι Δήμοι επαρκή χρηματοδότηση, προσωπικό, υποδομές και ουσιαστικές αρμοδιότητες;

Και κυρίως, γιατί μια τόσο συγκεκριμένη διεκδικητική πρόταση αντιμετωπίστηκε ως αφορμή για μια τόσο οξυμένη προσωπική αντιπαράθεση;

Η Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να λειτουργεί ως παράρτημα της κυβέρνησης

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που ανέδειξε το συνέδριο της ΚΕΔΕ είναι η αντίληψη ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλει να προσαρμόζεται στις κυβερνητικές επιλογές, ακόμη και όταν αυτές υπονομεύουν τη λειτουργία της.

Οι Δήμοι δεν είναι υπηρεσίες της κεντρικής κυβέρνησης. Δεν είναι μηχανισμοί διεκπεραίωσης αποφάσεων υπουργείων. Δεν είναι οργανισμοί που πρέπει απλώς να διαχειρίζονται την ανεπάρκεια των κρατικών χρηματοδοτήσεων.

Είναι θεσμοί δημοκρατικής εκπροσώπησης, με άμεση ευθύνη απέναντι στους πολίτες.

Δεν μπορεί η κυβέρνηση να μεταφέρει συνεχώς αρμοδιότητες στους Δήμους, χωρίς να τους δίνει τους αναγκαίους πόρους και το προσωπικό, και στη συνέχεια να τους καθιστά υπεύθυνους για τα προβλήματα που δημιουργούνται.

Δεν μπορεί να ζητά από τους δημάρχους να αυξάνουν τα δημοτικά τέλη, όταν η ίδια παρακρατά πόρους που δικαιούνται οι τοπικές κοινωνίες.

Δεν μπορεί να απαιτεί αποτελεσματικές κοινωνικές υπηρεσίες, σύγχρονα σχολεία, καθαρές πόλεις και ποιοτικές υποδομές, χωρίς να εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις για την υλοποίησή τους.

Αυτή η κατάσταση δεν συνιστά αποκέντρωση. Συνιστά μεταφορά ευθυνών χωρίς μεταφορά εξουσίας και πόρων.

Η αλαζονεία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πολιτική

Η στάση της κυβερνητικής πλειοψηφίας στην ΚΕΔΕ στέλνει ένα επικίνδυνο μήνυμα: όποιος αμφισβητεί τις επιλογές της, όποιος ζητά διαφορετική διαδικασία και όποιος διεκδικεί μια πιο δυναμική στάση απέναντι στην κυβέρνηση, κινδυνεύει να βρεθεί στο στόχαστρο προσωπικών επιθέσεων.

Αυτό δεν είναι πολιτική αντιπαράθεση. Είναι μια αντίληψη εξουσίας που δυσκολεύεται να αποδεχθεί την ύπαρξη διαφορετικής φωνής.

Ο Χάρης Δούκας έχει κάθε δικαίωμα να καταθέτει διαφορετική πρόταση, να ασκεί κριτική στην κυβέρνηση και να ζητά διαφανείς διαδικασίες. Το ίδιο δικαίωμα έχουν όλοι οι αιρετοί, ανεξάρτητα από την πολιτική τους τοποθέτηση.

Η διαφωνία δεν αποτελεί προσβολή για έναν θεσμό. Αντίθετα, είναι συστατικό στοιχείο της δημοκρατικής λειτουργίας του.

Εκείνο που πραγματικά προσβάλλει την Αυτοδιοίκηση είναι η αλαζονεία, η απαξίωση των συνομιλητών και η προσπάθεια να μετατραπεί ένας συλλογικός θεσμός σε μηχανισμό επιβεβαίωσης κυβερνητικών επιλογών.

Η επόμενη ημέρα ανήκει στους Δήμους και στους πολίτες

Το ψήφισμα της «Αυτοδιοίκησης Τώρα» κλείνει με ένα σαφές πολιτικό μήνυμα: η περαιτέρω υποβάθμιση της Αυτοδιοίκησης δεν είναι αποδεκτή.

Η παράταξη του Χάρη Δούκα δηλώνει αποφασισμένη να διεκδικήσει την υλοποίηση των αιτημάτων με κλιμακούμενες κινητοποιήσεις, με πρώτο σταθμό την πανελλαδική κινητοποίηση της 25ης Νοεμβρίου.

Και απευθύνει κάλεσμα σε όλους τους συνέδρους, ανεξαρτήτως παράταξης, να υπερασπιστούν από κοινού τον θεσμό της Αυτοδιοίκησης.

Αυτό είναι και το ουσιαστικό διακύβευμα.

Δεν πρόκειται για μια προσωπική αντιπαράθεση του Χάρη Δούκα με τον Λάζαρο Κυρίζογλου. Δεν πρόκειται για μια κομματική διαμάχη ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αντιπολίτευση.

Πρόκειται για το εάν οι Δήμοι θα αποκτήσουν πραγματική οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια ή θα παραμείνουν εξαρτημένοι από τις διαθέσεις και τις αποφάσεις της κεντρικής εξουσίας.

Η ΚΕΔΕ οφείλει να εκπροσωπεί όλους τους Δήμους, όχι μόνο όσους συμφωνούν με την εκάστοτε διοίκησή της.

Η δημοκρατία απαιτεί σεβασμό στη μειοψηφία. Η Αυτοδιοίκηση απαιτεί ανεξαρτησία. Και οι πολίτες απαιτούν δημάρχους που να μπορούν να διεκδικούν χωρίς να φοβούνται ότι θα δεχθούν προσωπικές επιθέσεις επειδή τολμούν να διαφωνήσουν.

Η αλαζονεία της εξουσίας δεν μπορεί να φιμώσει την Αυτοδιοίκηση. Οι Δήμοι δεν ζητούν χάρη από την κυβέρνηση. Διεκδικούν αυτά που δικαιούνται. Και κανένα προεδρείο, καμία κυβερνητική πλειοψηφία και καμία προσωπική επίθεση δεν μπορεί να ακυρώσει αυτό το δικαίωμα.

Γιατί η Αυτοδιοίκηση ή θα είναι πραγματικά ανεξάρτητη, δημοκρατική και διεκδικητική ή δεν θα είναι Αυτοδιοίκηση.

χρηστος δραγώτης