Κομισιόν για Predator: «Απαράδεκτη η παράνομη χρήση spyware» – Νέες πιέσεις για το σκάνδαλο των υποκλοπών

Νέα πολιτική διάσταση λαμβάνει το σκάνδαλο των υποκλοπών στην Ελλάδα, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τοποθετήθηκε δημόσια για τη χρήση κατασκοπευτικών λογισμικών, επαναλαμβάνοντας ότι κάθε παράνομη πρόσβαση σε δεδομένα πολιτών είναι απολύτως απαράδεκτη.

Η παρέμβαση της Κομισιόν έρχεται σε μια συγκυρία όπου η υπόθεση του Predator επιστρέφει δυναμικά στην ευρωπαϊκή ατζέντα, μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του ιδρυτή της Intellexa, Ταλ Ντιλιάν.

Το ζήτημα τέθηκε επισήμως στις Βρυξέλλες από Έλληνες ανταποκριτές, οι οποίοι ζήτησαν διευκρινίσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις τελευταίες εξελίξεις στην Ελλάδα, αλλά και για το κατά πόσο η υπόθεση θα επηρεάσει την επερχόμενη έκθεση της ΕΕ για το Κράτος Δικαίου. Αφορμή στάθηκαν οι δηλώσεις του Ντιλιάν, ο οποίος – παρά το γεγονός ότι συγκαταλέγεται μεταξύ των τεσσάρων προσώπων που καταδικάστηκαν πρόσφατα για το σκάνδαλο των υποκλοπών – υποστήριξε ότι η εταιρεία του διαθέτει την τεχνολογία της «μόνο σε κυβερνήσεις και σε υπηρεσίες επιβολής του νόμου».

Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν σαφής ως προς την αρχή, προσεκτική όμως ως προς τα πολιτικά συμπεράσματα. Εκπρόσωπος της Κομισιόν δήλωσε ότι η Επιτροπή είναι ενήμερη για την απόφαση του εθνικού δικαστηρίου, η οποία ακολούθησε την έρευνα της Ελληνικής Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι η ευρωπαϊκή θέση παραμένει αδιαπραγμάτευτη: κάθε παράνομη απόπειρα πρόσβασης σε δεδομένα πολιτών – ιδίως όταν αφορά δημοσιογράφους ή πολιτικούς αντιπάλους – συνιστά πρακτική που δεν μπορεί να γίνει ανεκτή σε ένα κράτος δικαίου.

Η Επιτροπή παρέπεμψε επίσης στη νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, τον European Media Freedom Act, ο οποίος προβλέπει συγκεκριμένες εγγυήσεις απέναντι στη χρήση κατασκοπευτικών λογισμικών εις βάρος δημοσιογράφων και των οικογενειών τους. Η αναφορά αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς η υπόθεση των παρακολουθήσεων στην Ελλάδα έχει επανειλημμένα αποτελέσει αντικείμενο ευρωπαϊκής κριτικής για τις πιέσεις που ασκούνται στην ελευθερία του Τύπου.

Ωστόσο, όταν τέθηκε ευθέως το ερώτημα αν η υπόθεση του Predator θα συμπεριληφθεί στην επόμενη ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κράτος Δικαίου, η Επιτροπή κράτησε αποστάσεις. Ο εκπρόσωπος απέφυγε να προδικάσει το περιεχόμενο της έκθεσης, σημειώνοντας ότι η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και ότι το τελικό κείμενο δημοσιεύεται συνήθως στα μέσα του έτους.

Η χρονική συγκυρία, πάντως, είναι ιδιαίτερα φορτισμένη. Μόλις πριν από λίγες ημέρες ολοκληρώθηκε η αποστολή κλιμακίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της προετοιμασίας της έκθεσης για το Κράτος Δικαίου του 2026. Το γεγονός ότι το θέμα των υποκλοπών επανέρχεται στο επίκεντρο των ερωτήσεων προς τις Βρυξέλλες υποδηλώνει ότι το σκάνδαλο εξακολουθεί να βαραίνει την εικόνα της χώρας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σε πολιτικό επίπεδο, η αντιπολίτευση αξιοποιεί ήδη τη νέα παρέμβαση της Κομισιόν, υποστηρίζοντας ότι οι δηλώσεις του ιδρυτή της Intellexa και η ευρωπαϊκή στάση αποδυναμώνουν το κυβερνητικό αφήγημα περί «ιδιωτικής υπόθεσης» χωρίς κρατική εμπλοκή. Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση επιμένει ότι η ελληνική Δικαιοσύνη έχει ήδη επιληφθεί της υπόθεσης και ότι οι θεσμικές διαδικασίες έχουν ακολουθηθεί.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η υπόθεση των υποκλοπών, παρά τις προσπάθειες πολιτικής αποκλιμάκωσης, παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα θεσμικά ζητήματα της μεταπολιτευτικής περιόδου. Και όσο οι ευρωπαϊκοί θεσμοί συνεχίζουν να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, το ερώτημα για το βάθος και τις πραγματικές διαστάσεις του σκανδάλου παραμένει ανοιχτό στο δημόσιο πεδίο.