Κοντιάδης: Από τον Λαμπράκη και τον Φύσσα μέχρι τη Θεσσαλονίκη: Τα διαχρονικά ερωτήματα για τη στάση της Αστυνομίας απέναντι στην ακροδεξιά

Η ιστορική μνήμη δεν επιτρέπει εύκολες συγκρίσεις, αλλά ούτε και βολικές σιωπές. Από τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη το 1963 μέχρι τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα από μέλος της Χρυσής Αυγής το 2013, η στάση των αστυνομικών αρχών απέναντι στην ακροδεξιά βία έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο σοβαρών καταγγελιών και δημόσιας κριτικής.

Στη Θεσσαλονίκη του 1963, η δολοφονική επίθεση εναντίον του Γρηγόρη Λαμπράκη ανέδειξε τις σχέσεις παρακρατικών μηχανισμών με τμήματα των αρχών ασφαλείας. Πενήντα χρόνια αργότερα, στην Αμφιάλη, η δολοφονία του Παύλου Φύσσα από τον Γιώργο Ρουπακιά επανέφερε με δραματικό τρόπο τα ερωτήματα για την αστυνομική αντίδραση απέναντι στην οργανωμένη νεοναζιστική βία.

Λίγες ημέρες πριν από τη δολοφονία Φύσσα, η επίθεση χρυσαυγιτών εναντίον συνδικαλιστών του ΠΑΜΕ στο Πέραμα είχε ήδη καταδείξει την επικινδυνότητα της δράσης της οργάνωσης. Η υπόθεση αποτέλεσε μέρος της ποινικής διερεύνησης που οδήγησε στην καταδίκη της Χρυσής Αυγής ως εγκληματικής οργάνωσης.

Η αστυνομική ευθύνη και το δικαίωμα στη διαμαρτυρία

Οι καταγγελίες για αστυνομική βία σε βάρος διαδηλωτών που αντιτίθενται σε συγκεντρώσεις της ακροδεξιάς απαιτούν συγκεκριμένες απαντήσεις. Η προστασία της δημόσιας τάξης δεν μπορεί να λειτουργεί ως πρόσχημα για δυσανάλογη χρήση βίας ούτε να περιορίζει αυθαίρετα το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στη διαμαρτυρία.

Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι να εξισωθούν διαφορετικές ιστορικές περίοδοι και περιστατικά, αλλά να εξετάζεται κάθε φορά εάν η Αστυνομία εκπληρώνει με αμεροληψία τη θεσμική της αποστολή. Και όταν καταγγέλλεται ότι αστυνομικές δυνάμεις επιτίθενται σε αντιφασίστες διαδηλωτές, η διερεύνηση των περιστατικών και η δημόσια λογοδοσία αποτελούν υποχρέωση της πολιτείας.