Οι “Data Journalists” αποκαλύπτουν: Σχέδιο για αυξήσεις έως 30% στα δημοτικά τέλη

Το σχέδιο Waste To Energy που προωθεί η κυβέρνηση μέσω της ΔΕΗ οδηγεί σε εκτίναξη των δημοτικών τελών, εξοβελισμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κατασκευές εκατομμυρίων χωρίς διαβούλευση – Αποκαλυπτικά στοιχεία από τους DATA JOURNALISTS και τον δημοσιογράφο Άρη Χατζηγεωργίου:

Το σχέδιο “Waste To Energy” του ΥΠΕΝ με τη ΔΕΗ σε ρόλο-κλειδί, έξι μονάδες καύσης σε όλη τη χώρα και την Τοπική Αυτοδιοίκηση εκτός νυμφώνος – Ποιοι κερδίζουν, ποιοι πληρώνουν

Με αυξήσεις που μπορεί να φτάσουν έως και 30% στους λογαριασμούς ρεύματος μέσω των δημοτικών τελών, επιχειρείται να χρηματοδοτηθεί το νέο κυβερνητικό σχέδιο «Waste To Energy», δηλαδή η καύση απορριμμάτων για την παραγωγή ενέργειας. Η ΔΕΗ αναλαμβάνει ρόλο πρωταγωνιστή, ενώ η Τοπική Αυτοδιοίκηση τίθεται στο περιθώριο, χωρίς ρόλο στον σχεδιασμό αλλά με ευθύνη πληρωμής του «λογαριασμού».

Η δημοσιογραφική ομάδα των Data Journalists φέρνει σήμερα στο φως στοιχεία από κλειστή παρουσίαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας προς επιλεγμένους φορείς της αγοράς, όπου παρουσιάστηκε αναλυτικά το σχέδιο κατασκευής έξι μονάδων καύσης απορριμμάτων στις εξής περιοχές:

• Αττική
• Βοιωτία
• Αρκαδία
• Ροδόπη
• Κοζάνη
• Ηράκλειο Κρήτης

Πίσω από τη «βιτρίνα» της πράσινης μετάβασης

Παρά τη φιλοδοξία για ένα έργο ενεργειακής αξιοποίησης με «πράσινο» πρόσημο, τα στοιχεία της μελέτης δείχνουν σημαντικά προβλήματα, ασαφείς παραδοχές και κόστη που θα μετακυλιστούν άμεσα στους πολίτες:

• Υποεκτίμηση των ποσοτήτων καύσης: Το σχέδιο βασίζεται σε μόλις 1,18 εκατ. τόνους απορριμμάτων, ενώ η Αττική μόνο παράγει 2 εκατ. ετησίως.
• Ανεπαρκής ανακύκλωση: Για να «στέκει» το μοντέλο, απαιτείται 80% ανακύκλωση – σήμερα η χώρα μετά βίας φτάνει το 10%.
• Απόντες οι Δήμοι: Η Αυτοδιοίκηση δεν συμμετέχει στον σχεδιασμό, αλλά καλείται να πληρώσει αυξημένα τέλη.
• Έκρηξη κόστους: Από 55€/τόνο που πληρώνουν σήμερα οι Δήμοι, το κόστος καύσης ανεβαίνει στα 93,5€/τόνο (gate fee) συν 32€/τόνο για μεταφορά – αύξηση άνω του 70%.
• Χωρίς χωροθέτηση: Καμία από τις έξι μονάδες δεν έχει συγκεκριμένη τοποθεσία, ανοίγοντας τον δρόμο για κοινωνικές αντιδράσεις.
• Ευρωπαϊκές ενστάσεις: Η Ε.Ε. δεν χρηματοδοτεί μονάδες καύσης χωρίς υψηλά ποσοστά διαλογής και ανακύκλωσης άνω του 50%.

Ποιοι πληρώνουν – ποιοι επωφελούνται

Το συνολικό κόστος του σχεδίου αναμένεται να ξεπεράσει τα 500 εκατ. ευρώ ετησίως, με 129 εκατ. ευρώ σε επιδοτήσεις και 51 εκατ. ευρώ για ενεργειακή αξιοποίηση – χωρίς πλήρη τεκμηρίωση.

Σύμφωνα με την παρουσίαση:

• Το 57% της ενέργειας από καύση θα καταχωρείται ως ΑΠΕ και θα επιδοτείται με 155€/MWh.
• Οι δημότες, χωρίς να έχουν ερωτηθεί, θα κληθούν να καλύψουν την αύξηση των τελών καθαριότητας μέσω των λογαριασμών ρεύματος.

«Μαύρες τρύπες» και κρίσιμα ερωτήματα

Η μελέτη που παρουσιάστηκε αφήνει αναπάντητα πολλά ερωτήματα:

• Πού θα καταλήγουν τα υπολείμματα της καύσης (π.χ. τέφρα);
• Ποιος θα ελέγχει τη συμμόρφωση με τους περιβαλλοντικούς όρους;
• Ποιος θα αναλάβει τη χρηματοδότηση των συνοδευτικών υποδομών;
• Ποιες άδειες απαιτούνται και πώς θα αντιμετωπιστούν οι τοπικές αντιδράσεις;

Το παράδειγμα της Κοζάνης – και η πολιτική σύγκρουση

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Κοζάνης: Το σχέδιο για μονάδα καύσης στην περιοχή αποκαλύφθηκε δημόσια από τον CEO της ΔΕΗ, Γιώργο Στάσση, παρουσία του Πρωθυπουργού στις 3 Απριλίου 2025. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό:

• Πρόκειται για επένδυση 300 εκατ. ευρώ
• Θα έχει δυναμικότητα 38 MW και 200 εργαζόμενους
• Θα αξιοποιηθεί και για τηλεθέρμανση

Η πολιτική αντιπαράθεση δεν άργησε: Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Πάρις Κουκουλόπουλος κατέθεσε επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή, καταγγέλλοντας «πλήρη αδιαφάνεια» και «αποκλεισμό της κοινωνίας από τις αποφάσεις».

Αντί επιλόγου..

Το κυβερνητικό σχέδιο “Waste To Energy” εμφανίζεται περισσότερο ως εργολαβικό mega-deal παρά ως όχημα πράσινης μετάβασης. Μεγάλοι κερδισμένοι φαίνονται να είναι οι ενεργειακές και κατασκευαστικές εταιρείες. Μεγάλοι χαμένοι – για ακόμη μια φορά – οι πολίτες, που θα πληρώσουν τον λογαριασμό, χωρίς να έχουν ενημερωθεί, χωρίς να έχουν ερωτηθεί.