Οι Έλληνες αγρότες έχουν την Ε.Ε “σύμμαχο” και τον Μητσοτάκη “απέναντι” να υπερασπίζεται την Mercosur

Μητσοτάκης στο Euronews: Αμετανόητα υπέρ της Mercosur

Σαν εκπρόσωπος των ευρωπαϊκών ισορροπιών και όχι σαν πρωθυπουργός μιας χώρας με δομική εξάρτηση από τον πρωτογενή τομέα εμφανίστηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξή του στο Euronews και την εκπομπή Europe Today. Παρά το «πάγωμα» της συμφωνίας Ε.Ε.–Mercosur από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τη σαφή κοινωνική και πολιτική πίεση από τους Έλληνες αγρότες, ο πρωθυπουργός επέλεξε να επιμείνει, χωρίς δεύτερη σκέψη, στην υπεράσπιση μιας συμφωνίας που γεννά περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα απαντά.

Με απόλυτη ευθυγράμμιση στη γραμμή της Κομισιόν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Mercosur «θα έχει περισσότερα οφέλη παρά μειονεκτήματα», υιοθετώντας μια γενική διατύπωση που συνηθίζεται στις Βρυξέλλες όταν πρόκειται για μεγάλες εμπορικές συμφωνίες. Μόνο που αυτή η γενίκευση αποφεύγει επιμελώς να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα: οφέλη για ποιους και με ποιο κόστος.

Η συμφωνία, όπως έχει ήδη καταγραφεί σε πλήθος ευρωπαϊκών παρεμβάσεων, ευνοεί πρωτίστως τις βαριές βιομηχανίες της Κεντρικής Ευρώπης και κυρίως τη Γερμανία, η οποία θα αποκτήσει σχεδόν απρόσκοπτη πρόσβαση σε μια τεράστια αγορά, με κατάργηση έως και του 90% των δασμών για τα βιομηχανικά της προϊόντα. Στον αντίποδα, οι αγροτικές χώρες της Ευρώπης και ειδικά οι χώρες του Νότου κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπες με έναν αθέμιτο ανταγωνισμό, τόσο οικονομικό όσο και θεσμικό.

Οι Έλληνες αγρότες, όπως και οι συνάδελφοί τους σε Γαλλία και Πολωνία, βλέπουν τη Mercosur όχι ως ευκαιρία, αλλά ως απειλή. Φθηνά αγροτικά προϊόντα από τη Λατινική Αμερική, παραγόμενα με χαλαρότερα περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα, απειλούν να κατακλύσουν την ευρωπαϊκή αγορά, την ώρα που οι Ευρωπαίοι παραγωγοί υποχρεώνονται να συμμορφώνονται με αυστηρότατους κανόνες κόστους και βιωσιμότητας. Δεν είναι τυχαίο ότι η συμφωνία έχει αποκτήσει το προσωνύμιο «αγελάδες για αυτοκίνητα».

Κι όμως, ο Έλληνας πρωθυπουργός απέφυγε να μιλήσει συγκεκριμένα για τις επιπτώσεις στους αγρότες της χώρας του. Δεν διευκρίνισε ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν, ούτε αν η ελληνική αγροτική παραγωγή συγκαταλέγεται στους χαμένους. Μια αποσιώπηση που δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί τυχαία, τη στιγμή που η κοινωνική δυσαρέσκεια στον αγροτικό κόσμο εντείνεται.

Η στάση αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια ευρύτερη εικόνα «μεσοβέζικων ισορροπιών» που επιλέγει ο Κυριάκος Μητσοτάκης και σε άλλα κρίσιμα διεθνή ζητήματα. Στα ερωτήματα για την έκτακτη άτυπη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, ο πρωθυπουργός κινήθηκε και πάλι σε έναν λόγο προσεκτικό, χωρίς αιχμές. Μίλησε για υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου και για ευρωπαϊκή ενότητα, αλλά απέφυγε κάθε σαφή τοποθέτηση που θα μπορούσε να θεωρηθεί πραγματική σύγκρουση με την Ουάσιγκτον.

Χαιρέτισε τη στήριξη της Δανίας από την Ε.Ε., σημειώνοντας ότι «βρέθηκε τρόπος να παρακαμφθεί το πρόβλημα», μια διατύπωση που περισσότερο παραπέμπει σε διαχείριση εντυπώσεων παρά σε στρατηγική στάση αρχών. Το ίδιο μοτίβο επαναλήφθηκε και στο ζήτημα της Γάζας και του λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης» που προωθεί ο Τραμπ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι οι εξαγγελίες υπερβαίνουν την εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, αλλά έσπευσε ταυτόχρονα να τονίσει πως «χωρίς την εμπλοκή του Ντόναλντ Τραμπ δεν θα υπήρχε εκεχειρία». Η Ελλάδα, όπως είπε, θα ήθελε να συμμετάσχει σε μια συμφωνία, αλλά όχι σε αυτήν που έχει παρουσιαστεί, θέτοντας προϋποθέσεις ευρωπαϊκής παρουσίας, χρονικού ορίζοντα και συναίνεσης.

Σε όλα τα παραπάνω, ο κοινός παρονομαστής παραμένει ο ίδιος: προσεκτικός λόγος, αποφυγή σαφών συγκρούσεων και προσήλωση στις «ευρωπαϊκές ισορροπίες», ακόμη κι όταν αυτές έρχονται σε ευθεία αντίθεση με κοινωνικές ομάδες στο εσωτερικό της χώρας. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν μια τέτοια στάση μπορεί να συνεχίσει να αγνοεί το πολιτικό και κοινωνικό κόστος, ειδικά σε έναν αγροτικό κόσμο που αισθάνεται ήδη εκτεθειμένος και χωρίς ουσιαστική εκπροσώπηση.