«Πλούτος, εξουσία και δημοκρατία: Στην Αθήνα ο διεθνής διάλογος για την αντιμετώπιση των ολιγαρχών».

Γράφει ο Γαβρής Αγγελος

Το Ίδρυμα Ανδρέας Παπανδρέου άνοιξε στην Αθήνα μια συζήτηση με έντονο πολιτικό και θεσμικό ενδιαφέρον γύρω από τη σχέση οικονομικής ισχύος και δημοκρατίας. Στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων πραγματοποιείται το διήμερο συνέδριο «Breaking the Oligarchs’ Grip: The Athens Dialogues – Agreeing on Boundaries, Designing Strategies», με αντικείμενο τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να περιοριστεί η επιρροή των ολιγαρχικών δομών στη λειτουργία των σύγχρονων δημοκρατιών.

Την έναρξη των εργασιών έκανε ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, ενώ τη συζήτηση συντόνισε ο David Lingelbach, πρόεδρος του The Center for the Study of Oligarchs. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι μηχανισμοί μέσω των οποίους η συγκέντρωση οικονομικής ισχύος μετατρέπεται σε πολιτική επιρροή, αλλά και οι θεσμικές παρεμβάσεις που μπορούν να αποτρέψουν τη διαπλοκή πλούτου και εξουσίας.

Οι θέσεις που παρουσιάστηκαν συνδέονται με το άρθρο «Innovative Businesses as Drivers of Change», το οποίο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό D+C Development and Cooperation, όπου αναλύεται ο ρόλος της καινοτόμου επιχειρηματικότητας ως αντίβαρο σε ολιγαρχικές δομές.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που κατατέθηκαν κατά τη διάρκεια της ημερίδας. Σύμφωνα με αυτά, περίπου το 57% της παγκόσμιας οικονομίας προέρχεται σήμερα από χώρες που κυβερνώνται από ολιγάρχες, στις οποίες περιλαμβάνονται 10 από τις 20 μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, ενώ 47 ολιγάρχες κατέχουν πλέον τη θέση αρχηγού κράτους ή κυβέρνησης.

Το κεντρικό πολιτικό και ηθικό ερώτημα που τέθηκε είναι ποια όρια πρέπει να θέτει η δημοκρατία στη χρήση του πλούτου για την απόκτηση πολιτικής εξουσίας και, αντίστροφα, ποια όρια πρέπει να υπάρχουν στη χρήση της πολιτικής εξουσίας για την απόκτηση πλούτου. Όπως επισημάνθηκε, ένας δισεκατομμυριούχος δεν είναι κατ’ ανάγκη ολιγάρχης, όπως και ένας ολιγάρχης δεν είναι υποχρεωτικά δισεκατομμυριούχος. Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι το ύψος της περιουσίας, αλλά η δυνατότητα μετατροπής της οικονομικής ισχύος σε ανεξέλεγκτη πολιτική επιρροή.