Σε μία εποχή “ημετέρων” η Δημοτική Αρχή του Χάρη Δούκα στην Αθήνα εμπιστεύεται την θεσμικότητα

Σε μια χώρα όπου η εναλλαγή προσώπων συχνά ταυτίζεται με την εναλλαγή «ημετέρων», έχει παγιωθεί η πρακτική οι δήμαρχοι να τοποθετούν – ουσιαστικά να διορίζουν – πολιτικά και εκτός δημοτικής δομής στελέχη στη θέση του γενικού γραμματέα. Η επιλογή παρουσιάζεται ως αυτονόητη, σχεδόν ως θεσμικό έθιμο. Κι όμως, δεν είναι. Είναι πολιτική επιλογή με σαφές αποτύπωμα διοικητικής κουλτούρας.

Στον Δήμο Αθηναίων η εικόνα αυτή διαφοροποιήθηκε. Ο Δήμαρχος Χάρης Δούκας επέλεξε για τη θέση του γενικού γραμματέα στέλεχος από την ίδια την υπηρεσιακή ιεραρχία του Δήμου. Όχι πρόσωπο «εισαγόμενο» από τον κομματικό σωλήνα, όχι εξωγενή παράγοντα με πολιτικές διαπιστεύσεις, αλλά άνθρωπο που γνωρίζει εκ των έσω τη διοικητική λειτουργία, τις παθογένειες, τα όρια και τις δυνατότητες του μηχανισμού.

Η κίνηση μπορεί να μοιάζει τεχνική. Δεν είναι. Συνιστά δήλωση αρχών. Δείχνει εμπιστοσύνη στο ανθρώπινο δυναμικό της Αυτοδιοίκησης, αναγνωρίζει τη θεσμική μνήμη και επιλέγει τη συνέχεια αντί της ρήξης για λόγους εντυπωσιασμού. Σε ένα περιβάλλον όπου η δημόσια διοίκηση αντιμετωπίζεται συχνά ως πεδίο κομματικής επιβράβευσης, η απόφαση αυτή χαράσσει διαχωριστική γραμμή.

Η διαφορά είναι ποιοτική. Δεν αφορά μόνο το πρόσωπο, αλλά τη νοοτροπία. Αν ο γενικός γραμματέας είναι ο κατεξοχήν επιτελικός συντονιστής της διοικητικής μηχανής, τότε η επιλογή εσωτερικού στελέχους σηματοδοτεί προτεραιότητα στη γνώση, στην εμπειρία και στη θεσμική ευθύνη. Σηματοδοτεί ότι ο Δήμος δεν είναι λάφυρο της εκάστοτε εξουσίας, αλλά οργανισμός στην υπηρεσία των πολιτών.

Σε μια περίοδο όπου η εμπιστοσύνη στους θεσμούς δοκιμάζεται, τέτοιες πράξεις αποκτούν συμβολικό βάρος δυσανάλογο του τυπικού τους μεγέθους. Είναι μικρές μόνο στην επιφάνεια. Στην ουσία τους είναι μεγάλες, γιατί αποτυπώνουν αντίληψη διακυβέρνησης. Και η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται ακριβώς αυτό: συνέπεια, θεσμικό σεβασμό και πολιτική γενναιότητα να σπάσει τον φαύλο κύκλο του «έτσι γίνεται πάντα».