Σουηδία: Προβάδισμα ανατροπής για την Κεντροαριστερά – Μπροστά η Andersson στα exit polls

Καθαρό προβάδισμα στο κεντροαριστερό μπλοκ δίνει το πρώτο exit poll της δημόσιας τηλεόρασης SVT, ανοίγοντας τον δρόμο για επιστροφή της Magdalena Andersson στην πρωθυπουργία – Υποχωρούν οι Sweden Democrats, που διεκδικούσαν για πρώτη φορά άμεση συμμετοχή στην κυβέρνηση

Ισχυρό προβάδισμα για την Κεντροαριστερά καταγράφει το πρώτο exit poll στη Σουηδία, διαμορφώνοντας τις προϋποθέσεις για πολιτική ανατροπή έπειτα από τέσσερα χρόνια δεξιάς διακυβέρνησης υπό τον Ulf Kristersson.

Σύμφωνα με το exit poll της δημόσιας τηλεόρασης SVT, το ευρύτερο μπλοκ της αντιπολίτευσης συγκεντρώνει περίπου 51,3%, έναντι 46,8% των κομμάτων που στηρίζουν τη σημερινή κυβέρνηση.

Οι Σοσιαλδημοκράτες της Magdalena Andersson παραμένουν καθαρά πρώτη πολιτική δύναμη με 28,4%, ενώ οι Μετριοπαθείς του Kristersson ακολουθούν με 18,1%. Σημαντική υποχώρηση καταγράφουν οι Sweden Democrats, οι οποίοι περιορίζονται στο 17,2%, από 20,5% στις εκλογές του 2022, χάνοντας –εφόσον επιβεβαιωθεί η εκτίμηση– και τη δεύτερη θέση.

Ακολουθούν το Αριστερό Κόμμα με 8%, το Κεντρώο Κόμμα με 7,5%, οι Πράσινοι με 7,4%, οι Χριστιανοδημοκράτες με 6,1% και οι Φιλελεύθεροι με 5,4%.

Η μάχη για τις 175 έδρες και η επιστροφή της Andersson

Το κρίσιμο μέγεθος της εκλογικής βραδιάς δεν είναι μόνο ποιο κόμμα θα τερματίσει πρώτο, αλλά ποιο πολιτικό μπλοκ θα μπορέσει να εξασφαλίσει τις 175 από τις 349 έδρες του Riksdag που απαιτούνται για κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις είχαν καταγράψει προβάδισμα της αντιπολίτευσης, με τη διαφορά ωστόσο να παραμένει περιορισμένη. Το πρώτο exit poll εμφανίζει πλέον ένα σαφέστερο προβάδισμα, το οποίο, εάν αποτυπωθεί και στις έδρες, δίνει στην Andersson τον πρώτο λόγο για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Η πρώην πρωθυπουργός, η οποία ηγήθηκε της χώρας την περίοδο 2021-2022 και υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός στην ιστορία της Σουηδίας, παρέμεινε μετά την ήττα του 2022 στην ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών. Στην αντιπολίτευση επιχείρησε να ανασυγκροτήσει ένα ευρύτερο προοδευτικό μέτωπο, με αιχμή το κοινωνικό κράτος, τη δημόσια υγεία, την παιδεία και την οικονομική ασφάλεια των νοικοκυριών.

Ο σχηματισμός κυβέρνησης, πάντως, δεν προεξοφλείται. Οι Σοσιαλδημοκράτες θα χρειαστούν τη στήριξη ή την ανοχή δυνάμεων όπως η Αριστερά, οι Πράσινοι και το Κόμμα του Κέντρου, μεταξύ των οποίων υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές, ιδιαίτερα στην οικονομική και φορολογική πολιτική.

Υποχώρηση των Sweden Democrats – Το μήνυμα πέρα από τη Σουηδία

Το δεύτερο μεγάλο πολιτικό στοιχείο της βραδιάς είναι η επίδοση των Sweden Democrats του Jimmie Åkesson. Το κόμμα στήριξε κοινοβουλευτικά την κυβέρνηση Kristersson από το 2022 χωρίς να συμμετέχει στο υπουργικό συμβούλιο, όμως αυτή τη φορά είχε ανεβάσει τον πήχη, διεκδικώντας ανοικτά υπουργικές θέσεις.

Η προοπτική αυτή αποκτούσε ιδιαίτερο συμβολισμό, δεδομένων των ιστορικών ριζών του κόμματος σε ακροδεξιούς και νεοναζιστικούς πολιτικούς χώρους της δεκαετίας του 1980. Το exit poll, όμως, όχι μόνο απομακρύνει το ενδεχόμενο άμεσης συμμετοχής του στην κυβέρνηση, αλλά καταγράφει αισθητή εκλογική υποχώρηση.

Η εξέλιξη έχει ευρύτερη ευρωπαϊκή πολιτική σημασία. Σε μια περίοδο κατά την οποία η άνοδος της Ακροδεξιάς έχει κυριαρχήσει στην πολιτική συζήτηση σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, η σουηδική κάλπη εμφανίζει, τουλάχιστον με βάση την πρώτη εκτίμηση, μια διαφορετική τάση: ενίσχυση του προοδευτικού μπλοκ και περιορισμό της κυβερνητικής προοπτικής της Ακροδεξιάς.

Η τελική καταμέτρηση θα καθορίσει τον πραγματικό συσχετισμό των εδρών και θα ανοίξει τη δύσκολη διαδικασία των κυβερνητικών διαπραγματεύσεων. Το πρώτο πολιτικό μήνυμα της βραδιάς, ωστόσο, είναι ήδη ισχυρό: η Magdalena Andersson και η Κεντροαριστερά βρίσκονται πιο κοντά στην εξουσία, ενώ η τετραετής διακυβέρνηση Kristersson κινδυνεύει να ολοκληρώσει τον κύκλο της.