«Σπιτάκια» ανακύκλωσης: Στα δικαστήρια ο ΕΔΣΝΑ με την ΤΕΧΑΝ για 29.000 τόνους υλικών και 6 εκατ. ευρώ

Νέα σοβαρή εξέλιξη στην υπόθεση των πολυκέντρων ανακύκλωσης, την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την προμήθειά τους. Ο ΕΔΣΝΑ προσφεύγει δικαστικά κατά της ΤΕΧΑΝ, ζητώντας την απόδοση 29.000 τόνων ανακυκλώσιμων υλικών ή αποζημίωση ύψους 6 εκατ. ευρώ.

Η υπόθεση με τα περίφημα «σπιτάκια» ανακύκλωσης αποκτά πλέον και δικαστικό σκέλος, με την Περιφέρεια Αττικής και τον ΕΔΣΝΑ να βρίσκονται σε ευθεία αντιπαράθεση με την ΤΕΧΑΝ, την εταιρεία που προμήθευσε και μέχρι πρόσφατα διαχειριζόταν τα πολυκέντρα.

Σύμφωνα με τη δημοσιογραφική έρευνα και το σχετικό δημοσίευμα της «Καθημερινής», όπως αναφέρει το «Ποντίκι», η Εκτελεστική Επιτροπή του ΕΔΣΝΑ, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι των δήμων και της Περιφέρειας Αττικής, κατέθεσε στα τέλη Ιουλίου αγωγή κατά της εταιρείας.

Το αντικείμενο της αγωγής μόνο αμελητέο δεν είναι. Ο ΕΔΣΝΑ διεκδικεί 29.000 τόνους ανακυκλώσιμων υλικών, τα οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην αγωγή, συγκεντρώθηκαν μέσω των πολυκέντρων κατά την τριετία 2023-2025.

Και εάν τα υλικά αυτά δεν αποδοθούν, ο ΕΔΣΝΑ αξιώνει αποζημίωση ύψους 6 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό στο οποίο αποτιμά την αξία τους.

29.000 τόνοι ανακυκλώσιμων υλικών στο επίκεντρο

Το κρίσιμο σημείο της υπόθεσης αφορά τα στοιχεία που, σύμφωνα με τις πληροφορίες της έρευνας, περιλαμβάνονται στην αγωγή.

Η ΤΕΧΑΝ φέρεται να έχει δηλώσει στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων ότι κατά το διάστημα 2023-2025 διαχειρίστηκε περίπου 29.000 τόνους υλικών, μεταξύ των οποίων πλαστικά, συσκευασίες και άλλα ανακυκλώσιμα υλικά που συγκεντρώθηκαν στα «σπιτάκια».

Ο ΕΔΣΝΑ υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα υλικά ανήκουν στον ίδιο και ότι, παρά τις συμβατικές της υποχρεώσεις, η εταιρεία δεν τα απέδωσε στον Σύνδεσμο.

Για το ίδιο ζήτημα, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, είχαν προηγηθεί και εξώδικες διαμαρτυρίες, ενώ η ΤΕΧΑΝ φέρεται να είχε αποδώσει μόνο ιδιαίτερα μικρές ποσότητες.

Η εταιρεία, από την πλευρά της, φέρεται να υποστηρίζει ότι από την ισχύουσα συμφωνία δεν προκύπτει σχετική υποχρέωση.

Πρόκειται, δηλαδή, για μια κρίσιμη διαφωνία γύρω από το ποιος είχε την κυριότητα και ποιος την υποχρέωση απόδοσης των υλικών που συγκεντρώνονταν μέσω μιας δημόσιας υποδομής ανακύκλωσης.

Στο κάδρο και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

Η δικαστική προσφυγή του ΕΔΣΝΑ αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή έρχεται την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την αγορά των πολυκέντρων ανακύκλωσης από την Περιφέρεια Αττικής και τους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Πελοποννήσου και Κρήτης.

Στο πλαίσιο της έρευνας, κατόπιν εντολής των Ευρωπαίων εισαγγελέων Ευγενίας Κυβέλου και Ελένης Σίσκου, αστυνομικοί της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων πραγματοποίησαν εφόδους στις εγκαταστάσεις της ΤΕΧΑΝ στην Αττική.

Κατά τις έρευνες κατασχέθηκαν ηλεκτρονικοί υπολογιστές και άλλα ψηφιακά πειστήρια, τα οποία πλέον βρίσκονται στο μικροσκόπιο των αρμόδιων αρχών.

Εδώ βρίσκεται και το πολιτικά βαρύτερο στοιχείο της υπόθεσης: μια προμήθεια που παρουσιάστηκε ως σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της ανακύκλωσης βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη τόσο με δικαστική διεκδίκηση εκατομμυρίων ευρώ όσο και με έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Αυτό ασφαλώς δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί οποιαδήποτε παρανομία. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και κάθε εμπλεκόμενος απολαμβάνει το τεκμήριο αθωότητας. Σημαίνει όμως ότι υπάρχουν πλέον σοβαρά ερωτήματα που απαιτούν απαντήσεις και πλήρη θεσμικό έλεγχο.

Η ΤΕΧΑΝ σταμάτησε τη λειτουργία των πολυκέντρων

Οι εξελίξεις επιταχύνθηκαν μετά τις έρευνες στις εγκαταστάσεις της εταιρείας.

Λίγα εικοσιτετράωρα αργότερα, την 1η Ιουλίου 2026, η ΤΕΧΑΝ ενημέρωσε εγγράφως την Περιφέρεια Αττικής ότι προχωρά σε «παύση παροχής υπηρεσιών λειτουργίας αλλά και έκδοσης/εξαργύρωσης κουπονιών ανταποδοτικού αντιτίμου».

Πρακτικά, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι σταματά να υποστηρίζει τη λειτουργία των πολυκέντρων και να καταβάλλει το ανταποδοτικό αντίτιμο του ενός ευρώ ανά 33 συσκευασίες που επιστρέφονταν στα «σπιτάκια».

Το πλήρες περιεχόμενο του εγγράφου δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Σύμφωνα πάντως με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η ΤΕΧΑΝ υποστηρίζει ότι η συμφωνία για την υποστήριξη της λειτουργίας των πολυκέντρων κάλυπτε μόνο το πρώτο έτος λειτουργίας τους, δηλαδή το 2023, και ότι στη συνέχεια δεν υπήρξε νέα συμφωνία με την Περιφέρεια Αττικής.

Η Περιφέρεια ζητά από τους δήμους να αναλάβουν

Μετά την απόφαση της ΤΕΧΑΝ να διακόψει τις υπηρεσίες της, Περιφέρεια και ΕΔΣΝΑ κινήθηκαν σε δύο κατευθύνσεις.

Από τη μία, απέστειλαν έγγραφο στους δήμους της Αττικής, ζητώντας τους, όπου αυτό είναι εφικτό, να αναλάβουν οι ίδιοι τη λειτουργία των πολυκέντρων και, σε κάθε περίπτωση, να μην προχωρήσουν άμεσα στην απομάκρυνσή τους.

Από την άλλη, ο ΕΔΣΝΑ επέλεξε τη δικαστική οδό, καταθέτοντας την αγωγή για τους 29.000 τόνους ανακυκλώσιμων υλικών ή την καταβολή των 6 εκατ. ευρώ.

Και κάπου εδώ η υπόθεση παύει να αφορά απλώς τη λειτουργία μερικών σημείων ανακύκλωσης στους δήμους της Αττικής.

Αφορά δημόσιο χρήμα, δημόσια περιουσία, συμβατικές υποχρεώσεις, τη διαχείριση αποβλήτων και έναν μηχανισμό που παρουσιάστηκε ως εμβληματική επένδυση στην κυκλική οικονομία.

Η πολιτική αντιπαράθεση συνεχίζεται

Η ΤΕΧΑΝ έχει υποστηρίξει σε προηγούμενη ανακοίνωσή της, με αφορμή δημοσιεύματα για την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, ότι η διαδικασία προμήθειας των πολυκέντρων από την Περιφέρεια Αττικής και τους φορείς της Πελοποννήσου και της Κρήτης ήταν καθ’ όλα νόμιμη.

Την ίδια ώρα, η υπόθεση έχει ήδη περάσει στο πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με το ΠΑΣΟΚ και τον υπουργό Υγείας και πρώην υπουργό Ανάπτυξης Άδωνι Γεωργιάδη να ανταλλάσσουν πυρά σχετικά με την προμήθεια και τη λειτουργία των «σπιτιών» ανακύκλωσης.

Το νέο δικαστικό μέτωπο, ωστόσο, προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στην υπόθεση.

Γιατί πλέον δεν μιλάμε μόνο για πολιτικές καταγγελίες ή αντιπαραθέσεις γύρω από ένα αμφιλεγόμενο μοντέλο ανακύκλωσης. Μιλάμε για αγωγή που διεκδικεί 29.000 τόνους υλικών ή 6 εκατομμύρια ευρώ, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Και όσο οι φάκελοι ανοίγουν, τα ψηφιακά πειστήρια εξετάζονται και οι συμβάσεις περνούν πλέον από το μικροσκόπιο της Δικαιοσύνης, ένα ερώτημα γίνεται όλο και πιο δύσκολο να αποφευχθεί: ποιος τελικά είχε την ευθύνη για όσα συνέβαιναν μέσα και γύρω από τα περίφημα «σπιτάκια» ανακύκλωσης και τι απέγιναν οι 29.000 τόνοι υλικών που καταγράφηκαν;

Η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί με πολιτικά συνθήματα. Θα δοθεί από τις συμβάσεις, τα παραστατικά, τα στοιχεία του Ηλεκτρονικού Μητρώου Αποβλήτων, τα ευρήματα των ερευνών και, τελικά, από τη Δικαιοσύνη.