Στέφανος Παραστατίδης: “Νέα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων σε μία ήδη αποτυχημένη μεταρρύθμιση”

Η διαδικασία αδειοδότησης των Ν.Π.Π.Ε. αποκαλύπτει με τον πλέον εμφατικό τρόπο την έλλειψη εθνικού σχεδιασμού, στρατηγικής για τις ανάγκες της οικονομίας και της κοινωνίας, καθώς και ουσιαστικής μέριμνας για τη βιωσιμότητα των δημόσιων πανεπιστημίων της περιφέρειας.

Η διαρκής αύξηση των αιτήσεων για ίδρυση παραρτημάτων ξένων ΑΕΙ – που ενδέχεται να ξεπεράσουν τα δέκα μέσα στο επόμενο ακαδημαϊκό έτος – δείχνει ότι το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο λειτουργεί χωρίς σαφείς κατευθύνσεις και χωρίς συνολικό σχεδιασμό για την ανάπτυξη της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα.

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: σε ποιους επιστημονικούς κλάδους χρειάζεται η χώρα περισσότερους αποφοίτους και ποιος είναι ο ρόλος κάθε ιδρύματος στο εκπαιδευτικό σύστημα; Αντί για απαντήσεις, η κυβέρνηση αφήνει να λειτουργεί ένας άναρχος μηχανισμός αγοράς, όπου η ίδρυση νέων ιδρυμάτων καθορίζεται αποκλειστικά από τη ζήτηση και όχι από μια εθνική στρατηγική για τη γνώση, την έρευνα και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Οι συνέπειες αυτής της πολιτικής θα φανούν κυρίως στα δημόσια περιφερειακά πανεπιστήμια, όπου το υψηλό κόστος φοίτησης έχει ήδη μειώσει τον αριθμό των φοιτητών. Η συγκέντρωση των νέων μη κρατικών πανεπιστημίων κυρίως στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη αυξάνει τον κίνδυνο υποβάθμισης ή ακόμη και κλεισίματος τμημάτων που αποτελούν βασικούς πυλώνες ανάπτυξης για ολόκληρες περιοχές.

Η τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως άναρχη αγορά εκπαιδευτικών υπηρεσιών. Απαιτείται σοβαρός σχεδιασμός, ακαδημαϊκά κριτήρια και ισορροπία στο εκπαιδευτικό οικοσύστημα της χώρας.

Το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει σαφή και υπεύθυνη πρόταση για την ανώτατη εκπαίδευση. Υποστηρίζεται ένα σύγχρονο σύστημα όπου δημόσια και μη κρατικά πανεπιστήμια λειτουργούν με ενιαία, αυστηρά και διαφανή ακαδημαϊκά κριτήρια, με ισχυρή αξιολόγηση και σαφή εθνικό σχεδιασμό για τα γνωστικά πεδία που χρειάζεται η χώρα. Η δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων πρέπει να έχει σαφή μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα, ώστε η παιδεία να μην μετατραπεί σε εμπόρευμα ή προνομιακό χώρο επιχειρηματιών.
Ισχυρή προτεραιότητα αποτελεί η ενίσχυση των δημόσιων πανεπιστημίων της περιφέρειας, ώστε να αποκτήσουν ισχυρή ακαδημαϊκή ταυτότητα, ερευνητική δυναμική και ουσιαστική σύνδεση με την τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη.

Η Ελλάδα χρειάζεται ένα συνεκτικό σχέδιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση του 21ου αιώνα, όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις που δημιουργούν ανισορροπίες και θέτουν σε κίνδυνο το δημόσιο πανεπιστήμιο. Αντί η κυβέρνηση να επιμείνει σε μία «μεταρρύθμιση» που έχει ήδη αποτύχει, οφείλει να προβεί σε όλες εκείνες τις ενέργειες που θα προστατεύσουν και θα αναβαθμίσουν το κύρος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα.

Το ΠΑΣΟΚ θα συνεχίσει να υπερασπίζεται ένα ποιοτικό, δίκαιο και στρατηγικά σχεδιασμένο σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης, που υπηρετεί την κοινωνία, την περιφερειακή ανάπτυξη και το μέλλον των νέων της χώρας.