Στο Μικροσκόπιο: Η δημοσκόπηση που ανησυχεί το Μαξίμου, η άνοδος της Καρυστιανού και το αδιέξοδο της Κεντροαριστεράς

Βελτιωμένη εισαγωγή

Οι δημοσκοπήσεις δεν βγάζουν κυβερνήσεις. Συχνά όμως αποκαλύπτουν πολιτικές τάσεις πριν αυτές γίνουν ορατές με γυμνό μάτι. Η τελευταία μέτρηση της Prorata φαίνεται πως ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Πίσω από τα ποσοστά κρύβεται ένα ευρύτερο μήνυμα: η κοινωνία εξακολουθεί να αναζητά διέξοδο από τη σημερινή πολιτική πραγματικότητα, την ώρα που η αντιπολίτευση δυσκολεύεται να πείσει ότι μπορεί να αποτελέσει αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.

Το σκιάχτρο που επιστρέφει στο προσκήνιο

Στο κυβερνητικό επιτελείο παρακολουθούν με προσοχή τις μετακινήσεις του εκλογικού σώματος. Η πρωτιά της Νέας Δημοκρατίας παραμένει δεδομένη, όμως η φθορά καταγράφεται πλέον με σταθερότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι τις τελευταίες εβδομάδες επανέρχεται όλο και συχνότερα η γνωστή πολιτική συνταγή του «Μητσοτάκης ή Τσίπρας».

Πρόκειται για το δίλημμα που κυριάρχησε στις εκλογές του 2023 και το οποίο φαίνεται να επαναφέρεται ως εργαλείο συσπείρωσης ενός ακροατηρίου που εμφανίζει σημάδια κόπωσης. Μόνο που οι συνθήκες δεν είναι ίδιες. Η ακρίβεια παραμένει κυρίαρχο πρόβλημα, οι υποθέσεις θεσμικής λειτουργίας εξακολουθούν να παράγουν πολιτικό κόστος και η κοινωνική δυσφορία δεν εξαφανίζεται με την ανακύκλωση παλαιών αντιπαραθέσεων.

Η Καρυστιανού και το μήνυμα της κοινωνίας

Το πιο ενδιαφέρον εύρημα ίσως δεν αφορά καν τα παραδοσιακά κόμματα. Αφορά τη δυναμική που συνεχίζει να καταγράφει η Μαρία Καρυστιανού ως πολιτικό και κοινωνικό σύμβολο μιας ευρύτερης αμφισβήτησης.

Εάν η τάση αυτή αποκτήσει πιο μόνιμα χαρακτηριστικά, τότε το πρόβλημα για τον προοδευτικό χώρο θα είναι βαθύτερο από μια απλή δημοσκοπική υποχώρηση. Θα σημαίνει ότι σημαντικά τμήματα της κοινωνίας δεν αναζητούν πλέον απλώς εναλλαγή κομμάτων στην εξουσία, αλλά νέους φορείς πολιτικής εκπροσώπησης.

Το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ δεν είναι οργανωτικό

Στη Χαριλάου Τρικούπη επιμένουν ότι η εκλογική μάχη απέχει ακόμη. Ανακοινώνονται νέα στελέχη, σχεδιάζονται περιφερειακές δομές και καταρτίζονται σχήματα εκλογικής ετοιμότητας. Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο.

Πώς ένα κόμμα που αδυνατεί να κεφαλαιοποιήσει τη φθορά της κυβέρνησης θα πείσει ότι μπορεί να ηγηθεί της επόμενης ημέρας; Το ζήτημα δεν φαίνεται να είναι οργανωτικό. Είναι πολιτικό. Είναι ζήτημα αφήγησης, προσανατολισμού και στρατηγικής.

Το μεγάλο κενό

Η εικόνα που αναδύεται από τις τελευταίες μετρήσεις είναι ότι το αίτημα πολιτικής αλλαγής παραμένει ισχυρό. Εκείνο που απουσιάζει είναι ο πολιτικός φορέας που θα μπορέσει να το εκφράσει με πειστικό και πλειοψηφικό τρόπο.

Και όσο η αντιπολίτευση παραμένει εγκλωβισμένη σε παράλληλους μονολόγους, τόσο το κενό θα διευρύνεται. Η ιστορία άλλωστε διδάσκει ότι όταν οι κοινωνίες ζητούν αλλαγή και το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να τη διαχειριστεί, αργά ή γρήγορα εμφανίζονται νέοι πρωταγωνιστές για να καλύψουν τον χώρο. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα που στέλνει σήμερα η δημοσκόπηση και προς το Μαξίμου και προς ολόκληρη την προοδευτική αντιπολίτευση.