Συνεχίζεται η υποβάθμιση της Αυτοδιοίκησης από την κυβέρνηση ΝΔ: Χωρίς σαφές πλαίσιο οι εξαγγελίες Λιβάνιου

Του Γαβρή Άγγελου

Με το πρόσχημα του «εκσυγχρονισμού» και της αύξησης της συμμετοχής, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ανοίγει επικίνδυνα την πόρτα σε μια βαθιά θεσμική οπισθοδρόμηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι δηλώσεις του υπουργού Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου για την καθιέρωση ηλεκτρονικής ψήφου στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028 δεν μπορούν να ιδωθούν αποκομμένα από το συνολικό νομοθετικό πλαίσιο που προωθείται και το οποίο αντιμετωπίζεται ήδη από την αυτοδιοίκηση ως νομοσχέδιο-έκτρωμα.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει την εκλογική διαδικασία των δήμων σε τεχνικό παράρτημα του κράτους, απονευρώνοντας τη ζωντανή δημοκρατική πράξη που παραδοσιακά συνδέεται με την αυτοδιοίκηση. Η ψήφος από «οποιοδήποτε ψηφιακό εκλογικό τμήμα», η χρήση τάμπλετ στο παραβάν και η απουσία δυνατότητας διόρθωσης της ψήφου, δεν αποτελούν απλώς τεχνικές λεπτομέρειες. Θέτουν ευθέως ζητήματα διαφάνειας, μυστικότητας της ψήφου και ουσιαστικής εγγύησης της λαϊκής βούλησης.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας έχει τοποθετηθεί με σαφήνεια απέναντι σε αυτή τη λογική. Έχει προειδοποιήσει ότι η κυβέρνηση μεταχειρίζεται την αυτοδιοίκηση ως διοικητικό εργαλείο και όχι ως θεμελιώδη θεσμό δημοκρατικής συμμετοχής. Έχει μιλήσει για συγκεντρωτισμό, για αφαίρεση αρμοδιοτήτων από τους δήμους και για θεσμικές παρεμβάσεις που λαμβάνονται χωρίς ουσιαστικό διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες και τους αιρετούς τους εκπροσώπους.

Η ηλεκτρονική και επιστολική ψήφος, όπως σχεδιάζονται, δεν συνοδεύονται από ένα σαφές και αδιαμφισβήτητο πλαίσιο εγγυήσεων. Αντίθετα, παρουσιάζονται ως ουδέτερες τεχνολογικές λύσεις, την ώρα που αλλάζουν τον ίδιο τον χαρακτήρα των δημοτικών εκλογών. Η κυβέρνηση επιμένει να μιλά για «διευκόλυνση» και «μείωση της αποχής», αποφεύγοντας να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα: ποιος ελέγχει τη διαδικασία, με ποιες ασφαλιστικές δικλείδες και με ποια δημοκρατική νομιμοποίηση.

Ο Χάρης Δούκας έχει επισημάνει ότι η ενίσχυση της συμμετοχής δεν έρχεται με fast track τεχνολογικές λύσεις, αλλά με ισχυρούς δήμους, διαφάνεια, εμπιστοσύνη των πολιτών και πραγματική αποκέντρωση. Όχι με νομοσχέδια που περιορίζουν τον ρόλο των δημοτικών συμβουλίων, υποβαθμίζουν τη λαϊκή εντολή και μεταφέρουν κρίσιμες αποφάσεις σε κλειστά κυβερνητικά γραφεία.

Η Νέα Δημοκρατία δείχνει για ακόμη μία φορά ότι αντιλαμβάνεται τη Δημοκρατία ως διαδικαστικό εμπόδιο που πρέπει να «απλοποιηθεί». Όμως η αυτοδιοίκηση δεν είναι εφαρμογή, ούτε πείραμα. Είναι ο πιο άμεσος θεσμός εκπροσώπησης των πολιτών. Και όποιος τον αποδυναμώνει, αποδυναμώνει συνειδητά τη Δημοκρατία.