ΘΕΜΑ: Η Αυτοδιοίκηση “δείχνει τον δρόμο” για την πολιτική ΑΛΛΑΓΗ – Να δοθεί μάχη για το “50+1% στην εκλογή Δημάρχων και Περιφερειαρχών

Γράφει ο Γαβρής Άγγελος

Σε μια εποχή που η κομματική αντιπροσώπευση δοκιμάζεται και η αποστροφή των πολιτών προς το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα αυξάνεται, η Τοπική Αυτοδιοίκηση αναδεικνύεται σε προνομιακό πεδίο πολιτικής ανανέωσης, κοινωνικής εγγύτητας και παραγωγής ουσιαστικού έργου.

Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί δήμοι –ιδιαίτερα σε μεγάλες αστικές περιοχές– συγκροτούν πλέον ανεξάρτητα, πολυσυλλεκτικά σχήματα που ξεπερνούν τις παρωχημένες κομματικές γραμμές. Ο πολίτης, κουρασμένος από τις υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα και την πολιτική επικοινωνία που ανακυκλώνεται στα κανάλια και τα social media, αναζητά πια κάτι πολύ απλό: αποτελεσματικότητα, λογοδοσία, τοπικές λύσεις με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητά του. Και αυτά δεν τα βρίσκει πια στα κόμματα, αλλά –όλο και πιο συχνά– στους Δήμους.

Η Αυτοδιοίκηση λειτουργεί, υπό προϋποθέσεις, ως ανάχωμα απέναντι στον κυνισμό και την αποπολιτικοποίηση. Δείχνει ότι υπάρχει ακόμα χώρος για πολιτική με αρχές, με όραμα, αλλά και με σχέδιο. Σε αντίθεση με τον κεντρικό κομματικό λόγο, που συχνά εγκλωβίζεται σε επικοινωνιακές αντιπαραθέσεις και στείρες διαιρέσεις, οι δήμοι έχουν τη δυνατότητα να λειτουργούν με ευελιξία, να διαμορφώνουν τοπικές συμμαχίες και να οικοδομούν σχέση εμπιστοσύνης με τους δημότες.

Τα παραδείγματα είναι πολλά –και δεν περιορίζονται στα μεγάλα λόγια. Η Αθήνα, για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, αποκτά μια διοίκηση με πραγματικό κοινωνικό πρόσημο και αναπτυξιακό σχέδιο. Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, εκπροσωπεί ένα νέο μοντέλο πολιτικής: τεκμηριωμένο, συμμετοχικό, μακριά από τους μηχανισμούς του παλιού κομματικού κράτους. Οι παρεμβάσεις για την καθημερινότητα, η έμφαση στην πράσινη μετάβαση, οι πρωτοβουλίες για τον δημόσιο χώρο και τις κοινωνικές ανισότητες, δεν είναι απλώς προεκλογικές δεσμεύσεις – είναι τομές που εφαρμόζονται βήμα-βήμα, με διαφάνεια και σχέδιο.

“Η Αυτοδιοίκηση είναι ο πυρήνας της δημοκρατίας. Είναι εκεί που δοκιμάζεται η εμπιστοσύνη. Εκεί που γεννιέται η ελπίδα. Αν θέλουμε να αλλάξουμε τη χώρα, πρέπει πρώτα να αλλάξουμε τον τρόπο που είμαστε δίπλα στους πολίτες. Αυτό που υποστηρίζω λοιπόν, είναι ότι η χώρα χρειάζεται ένα νέο, μεγάλο κύμα μεταρρύθμισης! ” αναφέρει σε πρόσφατη ομιλία του – μανιφέστο, ο Χάρης Δούκας και συνεχίζει: “Θα μου επιτρέψετε να πω, φίλες και φίλοι, πως πολλές φορές οι πολιτικές αλλαγές επιβάλλεται να έρθουν «από κάτω». Από τον δήμο στο κράτος με τους δημάρχους να γίνονται φορείς βαθύτερων προοδευτικών αλλαγών που έχει ανάγκη η κοινωνία.

Και δεν είναι τυχαίο ότι οι δήμαρχοι πολλών μεγαλουπόλεων είναι προοδευτικοί. Πάρτε για παράδειγμα τον δήμαρχο της Νέας Υόρκης Έρικ Άνταμς που ανήκει στο κόμμα των Δημοκρατικών. Την προοδευτική δήμαρχο της Βοστώνης Μισέλ Γου με την οποία συναντήθηκα στο πρόσφατο ταξίδι μου στις ΗΠΑ και αγωνίζεται κατά τους λαϊκισμού και της μισαλλοδοξίας. 

Την  Anne Hidalgo, δήμαρχο του Παρισιού, τον Phillippe Close δήμαρχο των Βρυξελλών, τον Lars Weiss σοσιαλδημοκράτη δήμαρχο της Κοπεγχάγης.

Τον Εκρεμ στην Κωνσταντινούπολη, που έθεσε το δίλλημα εκδημοκρατισμός η αυταρχισμός και ακόμα βρίσκεται φυλακισμένος.

Την ώρα που προσπαθούν να επιβληθούν σε ολόκληρο τον πλανήτη, και στην χώρα μας, οι συντηρητικές και αυταρχικές δυνάμεις, οι πόλεις σηκώνουν ανάστημα και ψηφίζουν προοδευτικά. Το είδαμε στην Αθήνα, καθώς και σε άλλους Δήμους και Περιφέρειες της Ελλάδας. Και αυτό πάει να καταστρέψει η Νέα Δημοκρατία. Όλες οι παραπάνω προοδευτικές νίκες στην αυτοδιοίκηση έγιναν στο 2^ο γύρο , δημιουργώντας πλατιές κοινωνικές συμμαχίες. 

Αυτήν ακριβώς την κάλπη είναι που καταργούν. 

Καταργούν τον δεύτερο γύρο των εκλογών, κατά τον οποίο επιτυγχάνονταν ευρύτερες συνεργασίες και συνεννοήσεις, απαραίτητες για την λειτουργία των δήμων. Αντικαθιστούν την δεύτερη Κυριακή με την δυνατότητα δεύτερης επιλογής, στον πρώτο και μοναδικό γύρο των εκλογών.

Εκβιάζονται έτσι συνεννοήσεις κάτω από το τραπέζι. Αυτό δηλαδή που λέω, είναι ότι ετοιμάζουν ένα εκλογικό σύστημα, κομμένο και ραμμένο για τους υποψηφίους τους, για να αλώσει η δεξιά τον χώρο της Αυτοδιοίκησης. Καταργούν την κάλπη στης κοινωνικών συμμαχιών για να επικρατήσει η κάλπη των συναλλαγών. Οδηγούν σε διοικήσεις των ΟΤΑ που δεν θα έχουν κοινωνική νομιμοποίηση. Πού θα εκλέγονται ακόμη και από το 30-35% των ψηφισάντων. Θέλουν αδύναμες δημοτικές αρχές και περιφέρειες, που δεν εκφράζουν τους πολίτες.

Η θέση μας προτείνω να είναι απόλυτα ξεκάθαρη: 

Εκλογή Δημάρχων και Περιφερειαρχών με το 50% +1. Με ισχυρές πλειοψηφίες στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια. Για αρχές που μπορούν να διοικήσουν και να εκφράζουν τις κοινωνίες τους.“

Η Αυτοδιοίκηση, στην πραγματικότητα, είναι ο πιο ζωντανός και προσβάσιμος θεσμός της Δημοκρατίας. Έχει τη δυνατότητα να διαμορφώσει νέες σχέσεις εξουσίας, να ενεργοποιήσει τοπικές δυνάμεις, να χτίσει συναινέσεις, να εφαρμόσει καινοτομίες που δύσκολα περνούν από το κεντρικό κράτος. Όταν λειτουργεί με όραμα και λογοδοσία, δεν υποκαθιστά απλώς το κράτος – το επανεφευρίσκει από την αρχή, με βάση τις πραγματικές ανάγκες και όχι τα τηλεοπτικά παράθυρα.

Αν το κεντρικό πολιτικό σύστημα συνεχίσει να λειτουργεί με όρους marketing και όχι ουσίας, αν τα κόμματα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν τις τοπικές κοινωνίες ως παραρτήματα και όχι ως εστίες πολιτικής ζύμωσης, τότε το κενό θα το καλύψουν –και ήδη το καλύπτουν– αυτοδιοικητικά σχήματα που εμπνέουν, ενώνουν και χτίζουν από την αρχή τη χαμένη σχέση Πολιτικής και κοινωνίας.