Τι φέρνει η συνάντηση Τραμπ – Ζελένσκι με τους Ευρωπαίους ηγέτες: Η Ουκρανία σε σταυροδρόμι

Toυ Γαβρή Άγγελου

Η πρόσφατη συνάντηση στον Λευκό Οίκο μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ, του Βολοντιμίρ Ζελένσκι και των Ευρωπαίων ηγετών σηματοδοτεί μια καμπή στον πόλεμο της Ουκρανίας. Αν και το επίσημο ανακοινωθέν παραμένει ασαφές, οι τάσεις που διαγράφονται δείχνουν πως μπαίνουμε σε μια φάση επώδυνων αλλά αναπόφευκτων συμβιβασμών. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Ουκρανία θα κρατήσει όλα τα εδάφη της, αλλά τι θα παραχωρήσει και με ποιες εγγυήσεις ασφαλείας για το μέλλον.

Η Ουκρανία στο κατώφλι της ήττας

Μετά από δύο χρόνια πολέμου, η Ουκρανία φαίνεται να έχει εξαντλήσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες. Οι παραβιάσεις της Συμφωνίας του Μινσκ το 2014 και η αδυναμία να ανακόψει την ρωσική προέλαση την φέρνουν σήμερα αντιμέτωπη με την απώλεια σημαντικών εδαφών. Ο Ζελένσκι, άλλοτε το σύμβολο αντίστασης, καλείται τώρα να διαχειριστεί έναν ρεαλιστικό συμβιβασμό που θα κλείσει μεν το κεφάλαιο της σύγκρουσης, αλλά θα αφήσει ανοιχτές πληγές στην ουκρανική κοινωνία.

Η Ρωσία σε αδιέξοδο

Η Μόσχα, αν και κερδίζει εδάφη, βρίσκεται εγκλωβισμένη σε έναν δαπανηρό και εξουθενωτικό πόλεμο. Η εισβολή σε ανεξάρτητη χώρα παραβίασε κάθε έννοια διεθνούς δικαίου και οδήγησε σε σκληρές κυρώσεις, ενώ η ανάγκη του Πούτιν για μια «έξοδο» γίνεται σήμερα πιο έντονη. Αν πράγματι συναντηθεί με τον Ζελένσκι, θα καταρρεύσει και η προπαγάνδα περί «νεοναζί» ηγέτη που δεν αξίζει συνομιλητή.

Ο ρόλος των ΗΠΑ – Ο Τραμπ ως «ειρηνοποιός» και έμπορος

Η Ουάσιγκτον διατηρεί την αποκλειστική πρωτοβουλία των κινήσεων. Ο Τραμπ επιδιώκει να εμφανιστεί ως ο ειρηνοποιός που τερματίζει τον πόλεμο, αλλά την ίδια στιγμή ως ο επιχειρηματίας που πουλάει όπλα και διασφαλίζει πρόσβαση στις σπάνιες γαίες της Ουκρανίας. Ένα διπλό παιχνίδι, κυνικό αλλά απόλυτα συμβατό με την πολιτική του φιλοσοφία.

Η Ευρώπη στη σκιά των ΗΠΑ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε στρατηγική αμηχανία. Με τον Μπάιντεν ακολουθούσε σκληρή γραμμή απέναντι στη Ρωσία. Με τον Τραμπ, φαίνεται να αναγκάζεται σε μια πιο μετριοπαθή στάση, πάντα όμως εξαρτημένη από την αμερικανική βούληση. Το παράδοξο είναι ότι αν συνεχιστεί ο πόλεμος, η Ευρώπη θα συνεχίσει να αγοράζει όπλα από την Αμερική για να τα στέλνει στην Ουκρανία – μια πολιτική που μοιάζει με παράλογο φαύλο κύκλο.

Το αληθινό διακύβευμα – Ζωές και ειρήνη

Πίσω από τις γεωπολιτικές αναλύσεις και τα κυνικά συμφέροντα, η σκληρή αλήθεια είναι μία: χιλιάδες νεκροί, χιλιάδες τραυματίες, εκατομμύρια ξεριζωμένοι. Ο εθνικισμός που φούντωσε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης έδωσε τη θέση του σε έναν πόλεμο που θυμίζει ξανά την άθλια λογική της ισχύος του ισχυρού.

Η ανάγκη για άμεση κατάπαυση του πυρός δεν είναι ρομαντισμός – είναι το μόνο ρεαλιστικό βήμα για να σταματήσει το μακελειό. Ειρήνη δεν σημαίνει λύση σε όλα, αλλά δίνει χώρο στην ελπίδα, στη διπλωματία και στην ανοικοδόμηση.

Η συνάντηση Τραμπ – Ζελένσκι με τους Ευρωπαίους ηγέτες δείχνει πως οι ισορροπίες αλλάζουν. Οι συμβιβασμοί που έρχονται θα έχουν «οσμή αίματος» και «γέυση μπίζνας». Η τραγωδία, όμως, μένει ίδια: οι άνθρωποι – Ουκρανοί και Ρώσοι – που μετατράπηκαν σε αναλώσιμα υλικά του πολέμου. Και αυτό είναι το μοναδικό αδιαμφισβήτητο γεγονός.