Το πρόταγμα της Αλλαγής στην Ισπανία – Πρόωρες Εθνικές Εκλογές προκήρυξε ο Πέδρο Σάντσεθ με φόντο το στεγαστικό

Σε πρόωρες εθνικές εκλογές οδηγεί την Ισπανία ο Πέδρο Σάντσεθ, μεταφέροντας πλέον στην κάλπη τη μεγάλη πολιτική σύγκρουση που ξέσπασε με επίκεντρο τη στεγαστική κρίση και την προστασία των ενοικιαστών.

Η απόφαση του Ισπανού πρωθυπουργού έρχεται μετά την κοινοβουλευτική απόρριψη των δύο κυβερνητικών διαταγμάτων για τη στέγη, αλλά και τις μαζικές κινητοποιήσεις δεκάδων χιλιάδων πολιτών στη Μαδρίτη και σε δεκάδες ακόμη ισπανικές πόλεις. Η κυβέρνηση επιχείρησε να περάσει ένα πακέτο παρεμβάσεων που περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, προστασία ευάλωτων νοικοκυριών από εξώσεις και μέτρα για την αγορά ενοικίων, όμως βρέθηκε χωρίς την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Το Junts καταψήφισε τα κυβερνητικά διατάγματα μαζί με το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP) και το Vox, προκαλώντας μια κρίσιμη κοινοβουλευτική ήττα για τον κυβερνητικό συνασπισμό. Ο Σάντσεθ πέρασε το Σαββατοκύριακο σε αλλεπάλληλες επαφές με υπουργούς και κορυφαία στελέχη των Σοσιαλιστών, πριν καταλήξει στην επιλογή της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες.

Το στεγαστικό στο κέντρο της πολιτικής σύγκρουσης

Η πολιτική κρίση δεν προέκυψε σε κοινωνικό κενό. Η στέγη έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά προβλήματα της Ισπανίας, με το κόστος των ενοικίων να ασκεί ιδιαίτερα έντονη πίεση στους νέους και στα χαμηλότερα εισοδήματα.

Η υπόθεση της έξωσης της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ στη Μαδρίτη λειτούργησε ως καταλύτης για ένα ήδη εκρηκτικό κοινωνικό ζήτημα. Οι κινητοποιήσεις πήραν μαζικές διαστάσεις, με περίπου 70.000 ανθρώπους να διαδηλώνουν μόνο στη Μαδρίτη και αντίστοιχες συγκεντρώσεις να πραγματοποιούνται σε δεκάδες πόλεις.

Η κυβέρνηση Σάντσεθ επέλεξε να απαντήσει με νομοθετικές παρεμβάσεις. Η απόρριψή τους, όμως, αποκάλυψε τα όρια της εύθραυστης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας πάνω στην οποία στηρίζεται η κυβέρνηση.

Ο Σάντσεθ μεταφέρει τη σύγκρουση στην κάλπη

Μέχρι πριν από λίγες ημέρες ο Πέδρο Σάντσεθ επέμενε δημοσίως ότι θα εξαντλήσει την τετραετία και ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν το 2027. Η ήττα στο Κογκρέσο και η κοινωνική αναταραχή γύρω από το στεγαστικό άλλαξαν τα δεδομένα.

Η επιλογή των πρόωρων εκλογών μεταφέρει τώρα στους Ισπανούς πολίτες μια πολιτική σύγκρουση που δεν αφορά μόνο το ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα, αλλά και ποια κατεύθυνση θα ακολουθήσει η Ισπανία απέναντι στη στεγαστική κρίση, στις εξώσεις, στα ενοίκια και στην κοινωνική προστασία.

Από τη μία βρίσκεται το PSOE του Σάντσεθ και οι δυνάμεις της ισπανικής Αριστεράς που υποστήριξαν τις παρεμβάσεις για τη στέγη. Από την άλλη, το PP και το Vox αντιτίθενται σε βασικές πλευρές αυτής της πολιτικής, ενώ το Junts, από διαφορετική πολιτική αφετηρία, έδωσε με την αρνητική ψήφο του το τελικό χτύπημα στα δύο διατάγματα.

Από την Αθήνα και το «Η Αλλαγή που ενώνει» στη μεγάλη ισπανική αναμέτρηση

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και στην Ελλάδα, καθώς έρχεται μόλις λίγες ημέρες μετά τη βράβευση του Πέδρο Σάντσεθ από τον Δήμο Αθηναίων με το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών 2026.

Ο Χάρης Δούκας είχε συνοδεύσει τη συνάντησή του με τον Ισπανό πρωθυπουργό με μία φράση με σαφή πολιτικό συμβολισμό: «Η Αλλαγή που ενώνει».

Η χρονική ακολουθία προσδίδει πλέον στη φράση ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον. Ο Σάντσεθ επιστρέφει στην ισπανική κοινωνία ζητώντας νέα εντολή σε μια περίοδο κατά την οποία η στέγη βρίσκεται στην καρδιά της κοινωνικής αντιπαράθεσης, ενώ οι ευρωπαϊκές σοσιαλιστικές και προοδευτικές δυνάμεις αναζητούν κοινές απαντήσεις σε ζητήματα που ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα: κόστος κατοικίας, κοινωνικό κράτος, ανισότητες και προστασία των πολιτών.

Για τον Χάρη Δούκα, η πρόσφατη βράβευση του Ισπανού πρωθυπουργού αποκτά έτσι και μια πρόσθετη πολιτική διάσταση. Η αναφορά στην «Αλλαγή που ενώνει» συνέδεσε την Αθήνα με μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση που τώρα περνά από τη Μαδρίτη και οδηγείται απευθείας στις κάλπες.

Η Ισπανία μπαίνει πλέον σε προεκλογική περίοδο με το στεγαστικό στο επίκεντρο. Και η αναμέτρηση αποκτά ευρωπαϊκό ενδιαφέρον, καθώς θα καταγράψει στην κάλπη τους πολιτικούς συσχετισμούς γύρω από μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις.