Τσίπρας από Πάτρα: Ο «βάλτος» της διαφθοράς και το αίτημα για πολιτική ανασύνταξη από τα κάτω

Με σκληρή γλώσσα απέναντι στην κυβέρνηση και αιχμές προς το σύνολο της προοδευτικής αντιπολίτευσης, ο Αλέξης Τσίπρας επανήλθε από την Πάτρα, στο πλαίσιο της παρουσίασης της «Ιθάκης», επιχειρώντας να περιγράψει ένα πολιτικό τοπίο θεσμικής κόπωσης, κοινωνικής ασφυξίας και στρατηγικού αδιεξόδου. Η παρέμβασή του κινήθηκε λιγότερο στη σφαίρα της αυτοδικαίωσης και περισσότερο στη διαμόρφωση ενός πλαισίου πολιτικής καταγγελίας, με σαφές μήνυμα ότι το υπάρχον σύστημα εξουσίας και αντιπολίτευσης δεν επαρκεί για την αλλαγή πορείας.

Ο πρώην πρωθυπουργός μίλησε για μια χώρα που έχει μετατραπεί σε «απέραντο βάλτο διαφθοράς», κατονομάζοντας συγκεκριμένες υποθέσεις και δομές: υποκλοπές, συγκάλυψη στο δυστύχημα των Τεμπών, σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ, καρτέλ σε ενέργεια, καύσιμα, τρόφιμα και τραπεζικό σύστημα. Η περιγραφή του παρέπεμψε σε ένα μοντέλο διακυβέρνησης που, όπως υποστήριξε, παράγει ανισότητες και ευνοεί μια κοινωνία «των τεσσάρων πέμπτων», όπου η πλειοψηφία επιβιώνει σε συνθήκες μόνιμης ανασφάλειας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στον αγροτικό κόσμο, κάνοντας λόγο για δίκαιη εξέγερση απέναντι σε μια πολιτική που αξιοποίησε τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις όχι για την παραγωγή, αλλά για την αναπαραγωγή πελατειακών δικτύων. Οι αναφορές σε «φραπέδες και χασάπηδες» και σε κρατικό χρήμα που κατέληξε σε προκλητικές συμπεριφορές, συνδέθηκαν με την εκτίμηση ότι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελεί μόνο την κορυφή του παγόβουνου, με την ευρωπαϊκή εισαγγελία να εμφανίζεται ως ο μόνος θεσμικός μηχανισμός που μπορεί να φωτίσει το σύνολο της υπόθεσης.

Παράλληλα, ο Αλέξης Τσίπρας κατηγόρησε την κυβέρνηση για συνειδητή επιλογή υπερφορολόγησης μέσω έμμεσων φόρων και υψηλού ΦΠΑ, ώστε να δημιουργεί δημοσιονομικά πλεονάσματα με προεκλογική χρήση. Η πρότασή του για άμεση στήριξη αγροτών και κτηνοτρόφων, ακόμη και με τη μορφή επιστρεπτέας προκαταβολής και αναστολής υποχρεώσεων, εντάχθηκε σε μια ευρύτερη κριτική περί μικροπολιτικής διαχείρισης του δημόσιου ταμείου.

Το πιο πολιτικά αιχμηρό σκέλος της ομιλίας αφορούσε, ωστόσο, την προοδευτική αντιπολίτευση. Ο πρώην πρωθυπουργός αμφισβήτησε ευθέως τη δυνατότητα των υπαρχόντων σχηματισμών να φέρουν την αλλαγή, υποστηρίζοντας ότι δεν συντρέχουν οι δύο βασικές προϋποθέσεις: η βούληση και η ικανότητα. Χωρίς να κατονομάζει, άσκησε κριτική σε όσους αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο κυβερνητικής συνεργασίας με τη Δεξιά, σε όσους διστάζουν να αναλάβουν ενωτικές πρωτοβουλίες πέρα από τη στενή κομματική επιβίωση και σε όσους επιμένουν σε έναν εσωστρεφή κατακερματισμό.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Τσίπρας μίλησε για την ανάγκη ενός «σοκ εντιμότητας» και μιας ριζικής αλλαγής πολιτικών συσχετισμών, με δημοκρατική αναβάπτιση των θεσμών και της Δικαιοσύνης. Η πρότασή του για μια νέα δυναμική «από τα κάτω», οργανωμένη μέσα από κοινωνικές διεργασίες και πρωτοβουλίες αυτοοργάνωσης, συνιστά σαφή απόσταση από τα υπάρχοντα κομματικά σχήματα και ταυτόχρονα ένα άνοιγμα προς ένα πολιτικό κίνημα με εκλογικό ορίζοντα.

Η παρέμβαση της Πάτρας δεν συνιστά άμεση πολιτική επιστροφή, ούτε παρουσιάστηκε ως τέτοια. Αντίθετα, λειτουργεί ως καταγραφή μιας στρατηγικής ανησυχίας: ότι η κυβέρνηση μπορεί να φθαρεί, αλλά χωρίς έναν ισχυρό, αξιόπιστο αντίπαλο η φθορά δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε πολιτική αλλαγή. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό δεν αφορά μόνο τις προθέσεις του Αλέξη Τσίπρα, αλλά κυρίως το αν υπάρχει κοινωνικό και πολιτικό έδαφος για την ανασύνθεση που περιγράφει. Πηγή: Το Ποντίκι.