Connect with us

ΓΝΩΜΕΣ

Κέντρο: Εκεί που η πολιτική πηγαίνει όταν πεθαίνει

Το Κέντρο δεν είναι πολιτικός χώρος. Είναι μια σχέση από απόσταση.
Μια διαρκής προσπάθεια να βρίσκεσαι αρκετά κοντά στη Δεξιά και την εξουσία, αλλά διακριτικά μακριά από τις συνέπειες των επιλογών της, ώστε να μη χρειάζεται να απολογηθείς.

Published

on

To Κέντρο στην πολιτική ορίζει την ταυτότητά του περισσότερο με όσα αποφεύγει παρά με όσα υπερασπίζεται.
«Ούτε με τους μεν, ούτε με τους δε».
Μόνο που, όταν οι  “μεν” διεκδικούν στοιχειώδη δικαιώματα και οι “δε” επιδιώκουν να τα περιορίσουν, η ίση απόσταση παύει να είναι ουδέτερη και είναι μια σαφής πολιτική επιλογή υπέρ της εξουσίας.

Στην πραγματικότητα, το Κέντρο δεν είναι απολύτως τίποτα χωρίς αυτούς που καταγγέλλει.
Χρειάζεται διαρκώς κάποιους «ακραίους», κάποιους «λαϊκιστές» και κάποιους «τοξικούς», ώστε να εμφανίζεται το ίδιο ως η αυτονόητη εκπροσώπηση της “λογικής” και της πολιτικής ωριμότητας.
Δεν χρειάζεται καν να αποδείξει ότι έχει δίκιο, αρκεί να πείσει ότι όλοι δεν έχουν όλοι οι υπόλοιποι.

Κι όμως, αυτή η πολιτική απάτη των “ακρο-κεντρώων” απέκτησε στην Ελλάδα σχεδόν θεσμικό κύρος από την περίοδο των μνημονίων και μετά, όταν η υπεράσπιση ενός κυρίαρχου -και όπως αποδείχθηκε, παντελώς αποτυχημένου- οικονομικού προγράμματος βαφτίστηκε «υπευθυνότητα» και η αμφισβήτησή του αντιμετωπίστηκε περίπου ως ένδειξη πνευματικής ανεπάρκειας.
Όταν τα κόμματα που οδήγησαν τη χώρα στη χρεοκοπία επιχείρησαν να ταυτίσουν και να παρουσιάσουν εξίσου επικίνδυνους, τους αγανακτισμένους πολίτες με τη Χρυσή Αυγή, εξισώνοντας την κοινωνική διαμαρτυρία με το φασισμό.
Όταν η χρεοκοπία επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί ως ένα μεγάλο φαγοπότι, του οποίου τα “εδέσματα” μοιράστηκαν ισομερώς μεταξύ του πολιτικού προσωπικού της καταστροφής και όλων ανεξαιρέτως των πολιτών.

Ο «ρεαλισμός» τους έγινε το διαβατήριο για την πολιτική νομιμοποίηση όσων είχαν ήδη αποφασίσει ότι η κοινωνία οφείλει να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις της οικονομικής εξουσίας και ποτέ το αντίστροφο.

Advertisement

Ο εξτρεμισμός της «κοινής λογικής»

«Δεν είμαστε ακραίοι, δεν είμαστε λαϊκιστές, δεν είμαστε τοξικοί», επαναλαμβάνουν, με μια σχεδόν θρησκευτική προσήλωση, οι αυτοπροσδιοριζόμενοι ως Κεντρώοι, επιβεβαιώνοντας ξανά και ξανά, πως η πολιτική τους επιβίωση βασίζεται εξολοκλήρου στον ετεροπροσδιορισμό και όχι στη πολιτική τοποθέτηση.

Μόνο που η πολιτική ακρότητα δεν χρειάζεται ούτε να φωνάζει, ούτε να χυδαιολογεί για να είναι ακραία. Μπορεί κάλλιστα να εκφράζεται με αστική ευγένεια, προσεγμένο λεξιλόγιο και διαρκείς επικλήσεις στον «ρεαλισμό» και την «κοινή λογική».
Όταν υπερασπίζεσαι μια βάρβαρη “κανονικότητα” δεν αποδεικνύει τη μετριοπάθειά σου, αλλά το πόσο εύκολα μπορεί η βαρβαρότητα να αποκτήσει ανθρώπινο προσωπείο.

Στην Ελλάδα των υποκλοπών, του ΟΠΕΚΕΠΕ, των Τεμπών, της υπερσυγκέντρωσης οικονομικής και επικοινωνιακής ισχύος, των σοβαρών ερωτημάτων για τη λειτουργία της Δικαιοσύνης και της διαρκούς υποβάθμισης του Κράτους Πρόνοιας, το πολιτικό Κέντρο εξακολουθεί να συνιστά «χαμηλούς τόνους».
Ακόμη και απέναντι σε ζητήματα θεσμικής εκτροπής, η μεγαλύτερη έγνοια των Κεντρώων συχνά δεν είναι η ίδια η εκτροπή, αλλά μήπως η καταγγελία της θεωρηθεί υπερβολικά “λαϊκίστικη“.

Τους ενοχλεί, δηλαδή, περισσότερο η ένταση της διαμαρτυρίας παρά η αιτία που την προκαλεί.

Advertisement

Η αισθητική του “εφικτού”

Το Κέντρο είναι προφανώς και μια αισθητική επιλογή.

Είναι η προσεκτικά επιμελημένη εικόνα του ατόμου που δεν υψώνει τη φωνή, που αναγάγει την πολιτική ατολμία σε ένδειξη σοβαρότητας και την προσαρμογή στις απαιτήσεις της εξουσίας ως απόδειξη πολιτικής ωριμότητας.
Μια πολιτική παρουσία τόσο αποστειρωμένη από συγκρούσεις, ώστε στο τέλος αποστειρώνεται και από περιεχόμενο.

Η μετριοπάθεια, βεβαίως, δεν είναι ελάττωμα.
Μπορεί να αποτελεί αρετή, όταν χαρακτηρίζει τον τρόπο με τον οποίο υπερασπίζεσαι τις πεποιθήσεις σου, όχι όμως όταν τις μακιγιάρει με προοδευτική πούδρα.
Γιατί όταν οι ίδιες σου οι αρχές υποχωρούν κάθε φορά που συγκρούονται με τα συμφέροντα των ισχυρών, δεν μιλάμε πλέον για μετριοπάθεια, αλλά για αισθητικοποίηση της υποταγής και για προσπάθεια να αποκτήσει η βαρβαρότητα την ευπρέπεια που στερείται το περιεχόμενό της.

27 δεξιοί κατασκευαστές πλυντηρίων, συνιστούν “Κέντρο”

Τα τελευταία χρόνια, η νέα συντηρητική Δεξιά έχει καταφέρει να μετατοπίσει τα όρια του αποδεκτού στο δημόσιο λόγο.

Advertisement

Ιδέες που κάποτε βρίσκονταν στο περιθώριο εμφανίζονται πλέον ως θεμιτές πολιτικές επιλογές, ενώ διεκδικήσεις και δικαιώματα που αποτελούσαν στοιχειώδη κοινωνικά κεκτημένα παρουσιάζονται ως ιδεολογικές υπερβολές.
Και το Κέντρο, πιστό στη γεωμετρική αντίληψή του για την πολιτική, μετακινείται αναλόγως.

Όσο η Δεξιά ριζοσπαστικοποιείται προς συντηρητικότερες και αυταρχικότερες κατευθύνσεις, τόσο το Κέντρο μετατοπίζεται προς τα δεξιά, ώστε να εξακολουθεί δήθεν να βρίσκεται στη μέση.

Έτσι το Κέντρο δεν λειτουργεί ως ανάχωμα στη συντηρητική μετατόπιση της κοινωνίας, αλλά ως μηχανισμός νομιμοποίησής της.
Αυτό που χθες χαρακτήριζε «ακραίο», σήμερα το συζητά ως «ρεαλιστικό» και αύριο ενδέχεται να το υπερασπίζεται ως «αυτονόητο».

Σε έναν κόσμο που -κυριολεκτικά και μεταφορικά- καίγεται, το πολιτικό Κέντρο φοράει την πυρίμαχη στολή του και μας κηρύττει με περίσσια σοβαρότητα ότι “δεν πρέπει να βιαστούμε να αποδώσουμε ευθύνες για την πυρκαγιά“. Ότι χρειάζεται “ψυχραιμία“, “συνεννόηση” και, κυρίως, “να μην επιτρέψουμε στις φλόγες να διχάσουν την κοινωνία“.

Advertisement

Μόνο που η φωτιά δεν αντιμετωπίζεται με ίσες αποστάσεις από εκείνον που την άναψε και εκείνον που καίγεται.

Και όταν το πολιτικό Κέντρο μετακινείται διαρκώς προς τα δεξιά, το να το ακολουθείς δεν είναι μετριοπάθεια, αλλά η σταδιακή αποδοχή της συντηρητικής ηγεμονίας ως μοναδικού ορίζοντα της πολιτικής.

Μα ίσως, τελικά, αυτό να είναι και το μεγαλύτερο επίτευγμα του Κέντρου.
Το ότι κατάφερε, δηλαδή, να παρουσιάσει την παραίτηση από την αλλαγή ως πολιτική ωριμότητα και την προσαρμογή στη νέα “κανονικότητα” ως ρεαλισμό.

Και μια πολιτική θέση που δεν έχει το θάρρος να αμφισβητήσει την εξουσία, όσο ευγενικά κι αν την περιγράφει, δεν αποτελεί εναλλακτική της.

Advertisement

Είναι μία ακόμη εκδοχή της.