Χάρης Δούκας: Η μάχη για την καθημερινότητα της Αθήνας – Το σχέδιο που αλλάζει την καθαριότητα στις γειτονιές

Η καθημερινότητα στην Αθήνα είναι ίσως το δυσκολότερο πεδίο για οποιαδήποτε δημοτική αρχή. Μια πόλη με τεράστια τουριστική πίεση, πυκνοδομημένες γειτονιές, παλιές υποδομές και εκατοντάδες χιλιάδες καθημερινές μετακινήσεις δεν αλλάζει με εξαγγελίες. Απαιτεί παρεμβάσεις στον δρόμο, προσωπικό, εξοπλισμό και διαφορετική οργάνωση των υπηρεσιών.

Σε αυτήν ακριβώς τη λογική κινείται η προσπάθεια της δημοτικής αρχής του Χάρη Δούκα, με την καθαριότητα να αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Στη συνέντευξή του στα parapolitika.gr, ο Δήμαρχος Αθηναίων παρουσίασε μια σειρά συγκεκριμένων στοιχείων για τις αλλαγές που επιχειρούνται, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι η εικόνα της πόλης απαιτεί καθημερινή και διαρκή δουλειά.

«Η μάχη της καθημερινότητας και η μάχη της καθαριότητας είναι ένας συνεχής αγώνας», είναι η φράση που συμπυκνώνει τη φιλοσοφία της δημοτικής αρχής. Και πίσω από αυτήν υπάρχουν πλέον συγκεκριμένοι αριθμοί: 50% περισσότερα πλυσίματα, αύξηση των παρεμβάσεων καθαριότητας στις γειτονιές κατά περισσότερο από 80% και συνολικά 160 προγράμματα αποκομιδής καθημερινά.

Από το κέντρο στις γειτονιές: Περισσότερα συνεργεία και 350 νέοι εργαζόμενοι στον δρόμο

Το βάρος δεν πέφτει μόνο στο ιστορικό και εμπορικό κέντρο. Η δημοτική αρχή επιχειρεί να ενισχύσει την παρουσία της στις γειτονιές της Αθήνας, εκεί όπου κρίνεται σε μεγάλο βαθμό η σχέση του Δήμου με τον κάτοικο.

Περισσότεροι από 350 νέοι εργαζόμενοι έχουν ενισχύσει τις υπηρεσίες καθαριότητας, με τον Χάρη Δούκα να επισημαίνει ότι πρόκειται για προσωπικό που βρίσκεται «στον δρόμο και όχι στα γραφεία». Παράλληλα, στον στόλο έχουν προστεθεί 20 μικρά οχήματα, ώστε τα συνεργεία να μπορούν να επιχειρούν σε στενούς δρόμους πυκνοδομημένων περιοχών, όπως η Κυψέλη, όπου τα μεγάλα απορριμματοφόρα αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσκολίες πρόσβασης.

Πρόκειται για μια αλλαγή που επιχειρεί να προσαρμόσει την υπηρεσία στην πραγματική γεωγραφία της Αθήνας και όχι το αντίστροφο.

Ο ΣΜΑ αλλάζει το επιχειρησιακό μοντέλο της καθαριότητας

Κεντρικό κομμάτι του σχεδιασμού αποτελεί ο Σταθμός Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ). Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Δήμαρχος, η λειτουργία του έχει περιορίσει κατά περίπου δύο τρίτα τις διαδρομές προς τη Φυλή, απελευθερώνοντας οχήματα και εργατοώρες για περισσότερες παρεμβάσεις μέσα στην ίδια την πόλη.

Το όφελος είναι πολλαπλό: λιγότερες άσκοπες διαδρομές, μικρότερη κατανάλωση καυσίμων, λιγότεροι ρύποι και περισσότερος διαθέσιμος χρόνος για αποκομιδή. Παράλληλα, σχεδιάζεται η ενεργειακή αναβάθμιση του ΣΜΑ με φωτοβολταϊκά, ενώ στον συνολικό σχεδιασμό εντάσσονται νέα πλυστικά, σπαστήρες και υπόγειοι κάδοι.

Η λογική είναι σαφής: η Αθήνα χρειάζεται μόνιμες υποδομές που θα εξακολουθούν να λειτουργούν και μετά το τέλος μιας δημοτικής θητείας.

160 προγράμματα την ημέρα και νέα εργαλεία απέναντι στην πίεση του κέντρου

Η Αθήνα δεν εξυπηρετεί μόνο τους μόνιμους κατοίκους της. Τα εκατομμύρια των επισκεπτών και η έντονη οικονομική και τουριστική δραστηριότητα δημιουργούν ιδιαίτερες απαιτήσεις, κυρίως στο κέντρο.

Γι’ αυτό και πραγματοποιούνται πλέον 160 προγράμματα αποκομιδής ημερησίως, ενώ σε ορισμένα σημεία του κέντρου τα απορριμματοφόρα μπορεί να περνούν πέντε έως επτά φορές μέσα στην ίδια ημέρα.

Η δημοτική αρχή δεν υποστηρίζει ότι το πρόβλημα έχει εξαφανιστεί. Αντιθέτως, ο ίδιος ο Δήμαρχος χαρακτηρίζει τους υπερχειλισμένους κάδους «μόνιμο άγχος». Αυτή ακριβώς η παραδοχή δείχνει και το μέγεθος της πρόκλησης: σε μια πόλη με τόσο έντονη δραστηριότητα, η καθαριότητα δεν είναι μια επιχείρηση που ολοκληρώνεται το πρωί, αλλά μια υπηρεσία που πρέπει να λειτουργεί επί 24ώρου βάσεως.

«Ραντεβού με το απορριμματοφόρο» και ψηφιακή καθαριότητα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η προσπάθεια αλλαγής του ίδιου του μοντέλου αποκομιδής. Περίπου 240 επιχειρήσεις συμμετέχουν ήδη στο πρόγραμμα «ραντεβού με το απορριμματοφόρο», ώστε εστιατόρια, ξενοδοχεία και άλλες επιχειρήσεις να βγάζουν τα απορρίμματά τους λίγο πριν από την προγραμματισμένη διέλευση του οχήματος.

Το επόμενο βήμα είναι ακόμη πιο ουσιαστικό: GPS στα απορριμματοφόρα, αισθητήρες στους κάδους και αξιοποίηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, ώστε η υπηρεσία να γνωρίζει πού εμφανίζεται ένα πρόβλημα και να μεταβάλλει δυναμικά τα δρομολόγιά της.

Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο στοίχημα που περιέγραψε ο Χάρης Δούκας: η μετάβαση από μια «τυφλή», στατική καθαριότητα σε ένα σύγχρονο και ψηφιακά οργανωμένο σύστημα διαχείρισης της πόλης.

Η Αθήνα αλλάζει στην πράξη, όχι από τη μια ημέρα στην άλλη

Τα προβλήματα μιας πρωτεύουσας όπως η Αθήνα δεν λύνονται με ένα συνεργείο, ένα νέο απορριμματοφόρο ή μία επικοινωνιακή καμπάνια. Η πραγματική δοκιμασία για τη δημοτική αρχή είναι εάν μπορεί να δημιουργήσει υποδομές και μηχανισμούς που βελτιώνουν σταθερά την καθημερινότητα.

Από την ενίσχυση των εργαζομένων και του στόλου μέχρι τον ΣΜΑ, τα περισσότερα πλυσίματα, τα νέα δρομολόγια και την ψηφιοποίηση, η διοίκηση Δούκα παρουσιάζει ένα συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο για την καθαριότητα. Τα αποτελέσματά του θα εξακολουθήσουν να κρίνονται εκεί όπου κρίνονται όλες οι δημοτικές πολιτικές: στους δρόμους, στις πλατείες και στις γειτονιές της Αθήνας.

Για τον Χάρη Δούκα, άλλωστε, το στοίχημα που περιέγραψε είναι συγκεκριμένο: στο τέλος της θητείας να έχουν μείνει στην πρωτεύουσα περισσότερες και καλύτερες υποδομές και μια υπηρεσία καθαριότητας περισσότερο αποτελεσματική, ευέλικτη και ψηφιακή. Εκεί θα κριθεί και η μεγάλη μάχη της καθημερινότητας.