Connect with us

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Χάρης Δούκας – Οι υπερπλούσιοι, το 0.1% του πληθυσμού καταστρέφουν τον πλανήτη

Η παρέμβαση του δημάρχου Αθηναίων, τα στοιχεία για πλούτο, υπερκέρδη και κλιματική ανισότητα και η πρόταση του Τομά Πικετί για φορολόγηση των μεγάλων περιουσιών.

Published

on

Εικαστικό theSOCIALIST με τον Χάρη Δούκα, ιδιωτικό αεροσκάφος, θαλαμηγό και βιομηχανικές εκπομπές για την κλιματική ανισότητα
Εικαστική σύνθεση theSOCIALIST με χρήση AI. Πορτρέτο αρχείου: Νίκος Μητρούσιας / INTIME NEWS.

Την ανάγκη προοδευτικών κυβερνήσεων και γενναίων μεταρρυθμίσεων απέναντι στη συγκέντρωση πλούτου και στην περιβαλλοντική καταστροφή θέτει ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας. Με ανάρτησή του ασκεί οξεία κριτική στους υπερπλούσιους και στις συντηρητικές κυβερνήσεις, στις οποίες αποδίδει ανοχή και σχέσεις διαπλοκής μαζί τους.

Η παρέμβαση ανοίγει μια συζήτηση με συγκεκριμένο οικονομικό και κοινωνικό περιεχόμενο: ποιος συσσωρεύει τον πλούτο, ποιος επιβαρύνει το κλίμα και ποιος πληρώνει το κόστος. Οι διεθνείς έρευνες καταγράφουν μεγάλη διεύρυνση των περιουσιών στην κορυφή και εξαιρετικά άνιση κατανομή της περιβαλλοντικής ευθύνης.

Ολόκληρη η ανάρτηση του Χάρη Δούκα

«Οι υπερπλούσιοι – το 0,1% του παγκόσμιου πληθυσμού – καταστρέφουν τον πλανήτη.

Ας μην γελιόμαστε. Αυτό γίνεται με την ανοχή συντηρητικών κυβερνήσεων, με τις οποίες διαπλέκονται.

Χρειαζόμαστε προοδευτικές κυβερνήσεις που, με γενναίες μεταρρυθμίσεις, θα βάλουν άμεσα φρένο στην απληστία τους.»

Advertisement

Οι περιουσίες υπερδιπλασιάστηκαν σε σχεδόν μία δεκαετία

Σύμφωνα με το Billionaire Ambitions Report 2024 της UBS, η συνολική περιουσία των δισεκατομμυριούχων αυξήθηκε κατά 121% από το 2015 έως τον Απρίλιο του 2024: από 6,3 τρισ. σε 14 τρισ. δολάρια. Πρόκειται για αποτίμηση περιουσίας σε δολάρια, όχι για μισθούς ή ετήσια εταιρικά κέρδη.

Η Oxfam, στην έκθεσή της του Ιανουαρίου 2026, υπολογίζει αύξηση της περιουσίας των δισεκατομμυριούχων κατά περισσότερο από 16% μέσα στο 2025, στα 18,3 τρισ. δολάρια, και κατά 81% από το 2020. Οι δύο οργανισμοί χρησιμοποιούν διαφορετικές βάσεις και χρονικά σημεία αναφοράς. Κοινό εύρημα παραμένει η ισχυρή συσσώρευση στην κορυφή.

Το 0,1% και το δυσανάλογο κλιματικό αποτύπωμα

Στις 27 Οκτωβρίου 2026, η Oxfam παρουσίασε νέα ανάλυση σύμφωνα με την οποία το πλουσιότερο 0,1%, περίπου οκτώ εκατομμύρια άνθρωποι, παράγει περισσότερη ανθρακική ρύπανση από τα φτωχότερα 3,5 δισεκατομμύρια μαζί. Η σύγκριση αφορά συγκεκριμένες εισοδηματικές ομάδες και τις εκπομπές που τους αποδίδει η μεθοδολογία της έρευνας.

Ανεξάρτητη επιστημονική τεκμηρίωση προσφέρει η μελέτη των Sarah Schöngart και συνεργατών στο Nature Climate Change, που δημοσιεύθηκε το 2025. Για την περίοδο 1990–2020 αποδίδει περίπου το ένα πέμπτο της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας στο πλουσιότερο 1%. Εξετάζει εκπομπές που συνδέονται τόσο με την κατανάλωση όσο και με επενδύσεις. Η ανισότητα στο κλίμα αφορά επομένως και την ιδιοκτησία κεφαλαίου, πέρα από την πολυτελή διαβίωση.

Advertisement

Υπερκέρδη στη διάρκεια της κρίσης ακρίβειας

Το ζήτημα των κερδών έχει τη δική του, διακριτή τεκμηρίωση. Ανάλυση της Oxfam και της ActionAid, τον Ιούλιο του 2023, υπολόγισε για 722 μεγάλες εταιρείες έκτακτα κέρδη άνω του ενός τρισ. δολαρίων ετησίως το 2021 και το 2022. Στο συγκεκριμένο δείγμα, τα συνολικά κέρδη αυξήθηκαν κατά 89% σε σχέση με τον μέσο όρο 2017–2020. Ως έκτακτα ορίστηκαν τα κέρδη που υπερέβαιναν τον προηγούμενο τετραετή μέσο όρο κατά περισσότερο από 10%.

Παράλληλα, μελέτη οικονομολόγων του ΔΝΤ απέδωσε στα εγχώρια εταιρικά κέρδη το 45% της μεταβολής του αποπληθωριστή κατανάλωσης στην Ευρωζώνη από το πρώτο τρίμηνο του 2022 έως το πρώτο τρίμηνο του 2023. Η εκτίμηση αφορά εκείνη την περίοδο και εκείνον τον δείκτη· καταδεικνύει ότι η συζήτηση για τον πληθωρισμό δεν μπορεί να εξαντλείται στο κόστος εργασίας.

Η άλλη πλευρά: εισόδημα που απορροφάται από βασικές ανάγκες

Για τα νοικοκυριά με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, η αύξηση των ανελαστικών δαπανών περιορίζει την αποταμίευση και τη δυνατότητα αντιμετώπισης μιας έκτακτης ανάγκης. Η Eurostat, στην έκδοση Housing in Europe 2025, καταγράφει ότι το 29% του πληθυσμού στις ελληνικές πόλεις ζούσε το 2024 σε νοικοκυριά με δαπάνες στέγασης πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους. Ήταν το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών της ΕΕ.

Η πρόταση του Τομά Πικετί για τη φορολόγηση του μεγάλου πλούτου

Στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης βρίσκεται ο Τομά Πικετί. Σε κείμενο του Ιουνίου 2026, διαθέσιμο στο προσωπικό του ιστολόγιο, ο Γάλλος οικονομολόγος προτείνει στη γαλλική Αριστερά να επιδιώξει δημοψήφισμα για έναν φόρο εθνικής αλληλεγγύης στους δισεκατομμυριούχους και στις περιουσίες εκατοντάδων εκατομμυρίων.

Advertisement

Η πρότασή του περιλαμβάνει έκτακτη εισφορά 50% στον πλουτισμό που υπερβαίνει τα 100 εκατ. ευρώ μεταξύ 2017 και 2027, καθώς και μόνιμη ετήσια φορολόγηση με συντελεστές 5% πάνω από τα 100 εκατ. ευρώ και 10% πέρα από το ένα δισ. ευρώ. Συνδέει τα έσοδα με δημόσιες επενδύσεις στην ενέργεια, στην εκπαίδευση, στην έρευνα και στην υγεία και εισηγείται μέτρα κατά της αποφυγής του φόρου μέσω αλλαγής φορολογικής κατοικίας. Πρόκειται για πρόταση για τη Γαλλία, της οποίας η εφαρμογή προϋποθέτει πολιτική απόφαση και θεσμική επεξεργασία.

Σχόλιο: η φορολόγηση του υπερπλούτου είναι πολιτική επιλογή

Η παρέμβαση του Δούκα μεταφέρει τη συζήτηση στο ουσιαστικό της πεδίο: τη διανομή ισχύος και πόρων. Οι κυβερνήσεις που ζητούν διαρκή προσαρμογή από μισθωτούς, συνταξιούχους και μικρές επιχειρήσεις οφείλουν να εξηγήσουν γιατί η ίδια αποφασιστικότητα δεν εκδηλώνεται απέναντι στην ακραία συγκέντρωση περιουσίας και στα τεκμηριωμένα έκτακτα κέρδη.

Η προοδευτική φορολόγηση του υπερπλούτου, με σαφή περιουσιακά όρια, διαφάνεια, ελέγχους και διεθνή συνεργασία, μπορεί να χρηματοδοτήσει δημόσια αγαθά και την κλιματική μετάβαση. Το πολιτικό στοίχημα είναι τα πρόσθετα έσοδα να μεταφραστούν σε προσιτή κατοικία, αξιόπιστες συγκοινωνίες, υγεία και προστασία από τις φυσικές καταστροφές: σε υπηρεσίες που μειώνουν πραγματικά το κόστος ζωής.

Advertisement