Crete Valley: Ένα ελληνικό έργο 25 εκατ. ευρώ κινδυνεύει να «κολλήσει» για 1-2 MW – Η απόφαση που ζητείται από το ΥΠΕΝ

Ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά εγχειρήματα πράσινης και ενεργειακής καινοτομίας βρίσκεται μπροστά σε ένα παράδοξο: έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση σχεδόν 20 εκατ. ευρώ, διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 25,25 εκατ. ευρώ, κινητοποιεί 41 εταίρους από 13 ευρωπαϊκές χώρες, αλλά κρίσιμο τμήμα του σχεδιασμού του προσκρούει στη δυνατότητα σύνδεσης μόλις 1-2 MW φωτοβολταϊκών.

Πρόκειται για το Crete Valley, το έργο που φιλοδοξεί να δημιουργήσει στην Κρήτη την πρώτη «Ενεργειακή Κοιλάδα» της Ευρώπης. Συντονίζεται από το ΕΠΙΣΕΥ του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και σχεδιάστηκε ώστε να συνδυάζει ΑΠΕ, αποθήκευση ενέργειας και προηγμένα συστήματα διαχείρισης, με περισσότερες από 350 εγκαταστάσεις και νοικοκυριά να προβλέπεται ότι θα ωφεληθούν άμεσα.

Η Ευρώπη χρηματοδοτεί, αλλά στην Ελλάδα παραμένει το εμπόδιο

Η σημασία του έργου δεν περιορίζεται στην τεχνολογία. Στο Αρκαλοχώρι προβλέπεται αξιοποίηση βιομάζας από κλαδέματα ελιάς για τηλεθέρμανση, στην Άρβη αναπτύσσονται λύσεις τηλεψύξης και γεωεναλλαγής, ενώ στο Οροπέδιο Λασιθίου ο σχεδιασμός περιλαμβάνει βιοαέριο και μικρές ανεμογεννήτριες. Φωτοβολταϊκά, μπαταρίες και υδρογόνο συμπληρώνουν ένα μοντέλο που επιχειρεί να συνδέσει την ενεργειακή μετάβαση με τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Το κρίσιμο πρόβλημα αφορά τον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο για τις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που απαιτούνται για την ολοκληρωμένη λειτουργία του σχεδιασμού. Και εδώ βρίσκεται η αντίφαση: ένα ευρωπαϊκό έργο δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ μπορεί να μην υλοποιήσει πλήρως έναν βασικό πυλώνα του για ένα ζήτημα συνολικής ισχύος μόλις 1-2 MW.

Το αίτημα που διατυπώνεται προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν αφορά νέα χρηματοδότηση ούτε παράκαμψη των τεχνικών κανόνων του δικτύου. Αφορά την εξεύρεση ειδικής, τεχνικά ασφαλούς θεσμικής λύσης, ώστε να καταστεί δυνατή η σύνδεση των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων. Ως προηγούμενο προβάλλεται η ειδική ρύθμιση που θεσπίστηκε για τον Πόρο στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «GR-eco islands».

Το διακύβευμα επομένως είναι συγκεκριμένο. Η Ελλάδα έχει ήδη ένα έργο που σχεδιάστηκε από ελληνικούς επιστημονικούς φορείς, πέρασε την ευρωπαϊκή αξιολόγηση, χρηματοδοτήθηκε και βρίσκεται σε διαδικασία υλοποίησης. Αυτό που ζητείται τώρα από την Πολιτεία είναι να εξασφαλίσει εγκαίρως το θεσμικό και τεχνικό πλαίσιο ώστε η ευρωπαϊκή επένδυση να ολοκληρωθεί όπως σχεδιάστηκε, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο ένα κρίσιμο τμήμα της για ένα πρόβλημα που οι εμπλεκόμενοι θεωρούν αντιμετωπίσιμο.