Δημοσκόπηση Interview: Η κοινωνία ζητά αλλαγή – 65% βλέπει τη χώρα σε λάθος κατεύθυνση

Η νέα μεγάλη δημοσκόπηση της Interview για την POLITIC καταγράφει μια πολιτική πραγματικότητα που υπερβαίνει κατά πολύ την απλή σύγκριση των κομματικών ποσοστών. Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη στην εκλογική πρόθεση με 26,5%, ενώ η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα ακολουθεί με 14,5%, σε μια Βουλή στην οποία, σύμφωνα με την έρευνα, αναμένεται να εκπροσωπηθούν συνολικά επτά κόμματα.

Ωστόσο, το σημαντικότερο εύρημα της έρευνας βρίσκεται αλλού. Βρίσκεται στην εικόνα μιας κοινωνίας που εμφανίζεται βαθιά δυσαρεστημένη, απαισιόδοξη και ολοένα περισσότερο αποστασιοποιημένη από την πεποίθηση ότι η σημερινή πορεία της χώρας μπορεί να συνεχιστεί χωρίς πολιτική αλλαγή.

Η κοινωνία ζητά κάλπες

Το 51% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι προτιμά «εκλογές τώρα», έναντι 46% που επιθυμεί την ολοκλήρωση της κυβερνητικής θητείας, ενώ ένα 3% δεν παίρνει θέση.

Το προβάδισμα είναι οριακό, αλλά πολιτικά καθόλου αμελητέο. Για πρώτη φορά το αίτημα της άμεσης πολιτικής αναμέτρησης αποκτά πλειοψηφικά χαρακτηριστικά. Δεν πρόκειται απλώς για μια αρνητική αξιολόγηση κυβερνητικών επιλογών. Πρόκειται για ένδειξη ότι ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας θεωρεί πως η πολιτική κατάσταση χρειάζεται επανεκκίνηση μέσω της λαϊκής ετυμηγορίας.

Την ίδια στιγμή, το 60% δηλώνει ότι επιθυμεί να σχηματιστεί κυβέρνηση από την πρώτη εκλογική αναμέτρηση, έναντι 32% που θα προτιμούσε να απαιτηθεί και δεύτερη κάλπη.

Το εύρημα είναι κρίσιμο. Οι πολίτες μπορεί να ζητούν εκλογές, αλλά δεν εμφανίζονται διατεθειμένοι να αποδεχθούν μια μακρά περίοδο ακυβερνησίας ή πολιτικής αβεβαιότητας. Αντίθετα, ζητούν άμεση κυβερνητική λύση.

Αυτό ακριβώς μετατρέπει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε εξαιρετικά απαιτητικό πολιτικό στοίχημα για την αντιπολίτευση.

Το 65% λέει ότι η χώρα πηγαίνει προς τη λάθος κατεύθυνση

Το πιο βαρύ πολιτικό εύρημα της Interview είναι ίσως το γεγονός ότι το 65% θεωρεί πως η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση, ενώ μόλις το 32% πιστεύει το αντίθετο.

Η αναλογία είναι συντριπτική.

Σχεδόν δύο στους τρεις πολίτες δηλώνουν ουσιαστικά ότι δεν είναι ικανοποιημένοι από την κατεύθυνση που έχει πάρει η χώρα. Αυτό δημιουργεί ένα πολιτικό περιβάλλον στο οποίο η κυβέρνηση μπορεί να εξακολουθεί να βρίσκεται πρώτη στην πρόθεση ψήφου, αλλά δύσκολα μπορεί να ισχυριστεί ότι διαθέτει αντίστοιχη κοινωνική αποδοχή για το συνολικό της αφήγημα.

Η πολιτική πρωτιά της Νέας Δημοκρατίας και η κοινωνική αξιολόγηση της πορείας της χώρας δεν ταυτίζονται.

Και αυτή ακριβώς η απόσταση είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο που πρέπει να διαβάσουν οι προοδευτικές δυνάμεις.

Η απαισιοδοξία μπαίνει πλέον στην προσωπική ζωή των πολιτών

Η εικόνα γίνεται ακόμη βαρύτερη όταν η έρευνα μεταφέρει το ερώτημα από τη γενική κατάσταση της χώρας στην προσωπική ζωή των πολιτών.

Το 68% δηλώνει λίγο ή καθόλου αισιόδοξο για τη ζωή του στους επόμενους έξι μήνες, ενώ μόλις το 30% εμφανίζεται πολύ ή αρκετά αισιόδοξο.

Εδώ βρίσκεται ίσως το βαθύτερο κοινωνικό μήνυμα της δημοσκόπησης.

Η δυσαρέσκεια δεν είναι πλέον αποκλειστικά πολιτική. Δεν αφορά μόνο κόμματα, κυβερνητικές αποφάσεις ή πολιτικές αντιπαραθέσεις. Αφορά την ίδια την προσδοκία των πολιτών για το προσωπικό τους μέλλον.

Όταν σχεδόν επτά στους δέκα πολίτες δηλώνουν περιορισμένη ή μηδενική αισιοδοξία για το επόμενο εξάμηνο της ζωής τους, τότε η πολιτική κρίση αποκτά σαφή κοινωνική διάσταση.

Το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι πολλοί πολίτες διαφωνούν με την κυβέρνηση. Είναι ότι ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν βλέπει βελτίωση μπροστά του.

Ο «κανένας» παραμένει ισχυρός πολιτικός αντίπαλος

Η ίδια κρίση εκπροσώπησης αποτυπώνεται και στην ερώτηση για την εμπιστοσύνη στη διακυβέρνηση.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραμένει πρώτος με 29,3%. Στη δεύτερη θέση, όμως, δεν βρίσκεται κάποιος πολιτικός αρχηγός αλλά ο «κανένας» με 19,2%.

Ακολουθούν ο Αλέξης Τσίπρας με 13,4%, ο Κυριάκος Βελόπουλος με 11,4% και ο Νίκος Ανδρουλάκης με 8,5%.

Το στοιχείο αυτό συμπληρώνει την εικόνα.

Η κοινωνική δυσαρέσκεια υπάρχει. Η απαίτηση πολιτικής αλλαγής εμφανίζεται ενισχυμένη. Η απαισιοδοξία είναι εξαιρετικά υψηλή. Ωστόσο, ένα σημαντικό κομμάτι των πολιτών δεν έχει ακόμη πειστεί ότι υπάρχει έτοιμη και σαφής εναλλακτική εξουσίας.

Και εδώ ακριβώς εντοπίζεται το κεντρικό πολιτικό πρόβλημα του προοδευτικού χώρου.

Η δυσαρέσκεια από μόνη της δεν αλλάζει κυβέρνηση

Η έρευνα της Interview δείχνει κάτι που συχνά χάνεται μέσα στη συζήτηση των ποσοστών: μια κυβέρνηση μπορεί να φθείρεται κοινωνικά χωρίς η αντιπολίτευση να μετατρέπεται αυτομάτως σε κυβερνητική επιλογή.

Το 65% που θεωρεί ότι η χώρα πηγαίνει λάθος, το 68% που βλέπει με περιορισμένη αισιοδοξία το προσωπικό του μέλλον και το 51% που ζητά εκλογές τώρα δημιουργούν ένα εκτεταμένο κοινωνικό υπόβαθρο δυσαρέσκειας.

Αλλά αυτό το υπόβαθρο δεν έχει ακόμη αποκτήσει ενιαία πολιτική έκφραση.

Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να προηγείται με 26,5%, ακριβώς επειδή απέναντί της δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί ένας πόλος που να συγκεντρώνει όχι μόνο την αντίθεση στην κυβέρνηση, αλλά και την εμπιστοσύνη ότι μπορεί να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας.

Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα της έρευνας για τις προοδευτικές δυνάμεις.

Το ζητούμενο δεν είναι μια συμμαχία κομματικών μηχανισμών

Ένα ισχυρό προοδευτικό μέτωπο δεν μπορεί να οικοδομηθεί αποκλειστικά πάνω στην αριθμητική των κομματικών ποσοστών, ούτε να εμφανιστεί ως συγκυριακή ένωση απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.

Η ίδια η δημοσκόπηση το καθιστά σαφές.

Οι πολίτες ζητούν πολιτική αλλαγή, αλλά ταυτόχρονα ζητούν κυβερνησιμότητα. Το 60% θέλει κυβέρνηση από την πρώτη εκλογική αναμέτρηση. Δεν αναζητεί απλώς μια δύναμη διαμαρτυρίας. Αναζητεί μια πειστική λύση εξουσίας.

Επομένως, το προοδευτικό μέτωπο που θα μπορούσε να αμφισβητήσει πραγματικά την κυβερνητική κυριαρχία θα πρέπει να εμφανιστεί με χαρακτηριστικά κυβερνητικής ετοιμότητας, προγραμματικής συνοχής και πολιτικής αξιοπιστίας.

Όχι ως άθροισμα δυσαρεστημένων κομμάτων. Ως εναλλακτική κυβέρνηση.

Το πολιτικό κενό βρίσκεται ανάμεσα στο 65% και στο 26,5%

Εδώ βρίσκεται ίσως και η μεγαλύτερη πολιτική αντίφαση που αποκαλύπτει η Interview.

Από τη μία πλευρά, η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται στο 26,5%.

Από την άλλη, το 65% δηλώνει ότι η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση.

Η απόσταση ανάμεσα στα δύο αυτά μεγέθη είναι το πραγματικό πεδίο της πολιτικής μάχης.

Δεν σημαίνει, προφανώς, ότι το σύνολο του 65% αποτελεί ή μπορεί να αποτελέσει προοδευτικό ακροατήριο. Σημαίνει όμως ότι υπάρχει ένα τεράστιο πεδίο κοινωνικής αμφισβήτησης, το οποίο σήμερα δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη πολιτική δύναμη.

Η ευθύνη της προοδευτικής παράταξης είναι ακριβώς αυτή: να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε θετική πολιτική προσδοκία.

Να πείσει ότι η αλλαγή δεν σημαίνει περιπέτεια.

Να πείσει ότι η αλλαγή μπορεί να σημαίνει κυβέρνηση.

Η πολιτική αλλαγή χρειάζεται πρόταση εξουσίας

Η δημοσκόπηση δεν περιγράφει μια κοινωνία που έχει στραφεί μαζικά προς έναν συγκεκριμένο αντίπαλο της κυβέρνησης. Περιγράφει μια κοινωνία που δείχνει ότι θέλει κάτι διαφορετικό, χωρίς ακόμη να έχει πειστεί πλήρως ποιο μπορεί να είναι αυτό.

Αυτό είναι ταυτόχρονα η μεγάλη ευκαιρία και η μεγάλη προειδοποίηση για τον προοδευτικό χώρο.

Η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν μπορεί να παραμένει πολιτικά άστεγη. Ούτε, όμως, μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι θα κατευθυνθεί αυτομάτως προς τις δυνάμεις της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς.

Χρειάζεται ένα ισχυρό προοδευτικό μέτωπο πολιτικής αλλαγής, ικανό να απευθυνθεί όχι μόνο στους ήδη πεισμένους ψηφοφόρους του χώρου, αλλά κυρίως σε εκείνους που σήμερα δηλώνουν απογοητευμένοι, απαισιόδοξοι ή χωρίς εμπιστοσύνη σε καμία διαθέσιμη κυβερνητική επιλογή.

Το στοίχημα, επομένως, δεν είναι να αποδειχθεί ότι υπάρχει δυσαρέσκεια απέναντι στη σημερινή κατάσταση. Αυτό το έχει ήδη καταγράψει η Interview με τρόπο σαφή: 65% λάθος κατεύθυνση, 68% χαμηλή αισιοδοξία, 51% εκλογές τώρα.

Το πραγματικό στοίχημα είναι ποιος θα μπορέσει να δώσει σε αυτή τη δυσαρέσκεια κατεύθυνση, πολιτικό σχέδιο και προοπτική εξουσίας.

Γιατί η κοινωνία φαίνεται να ζητά αλλαγή. Αυτό που δεν έχει ακόμη βρει είναι εκείνη την προοδευτική πρόταση που θα την πείσει ότι μπορεί πράγματι να κυβερνήσει τη χώρα και να την οδηγήσει σε διαφορετική πορεία.