Διπλωματικό πλήγμα για την Αθήνα στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ: Ο Τραμπ ανοίγει τον δρόμο για άρση των κυρώσεων στην Τουρκία και επαναφέρει τα F-35

Ρεπορτάζ: Γαβρής Άγγελος

Σε μία από τις πλέον δυσάρεστες εξελίξεις για την ελληνική εξωτερική πολιτική των τελευταίων ετών εξελίσσεται η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, καθώς οι δημόσιες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, μετά τη συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δημιουργούν νέα δεδομένα υπέρ της Τουρκίας και προκαλούν εύλογους προβληματισμούς στην Αθήνα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν στην άρση των κυρώσεων CAATSA που είχαν επιβληθεί στην Τουρκία μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν θέλουμε να επιβάλλουμε κυρώσεις σε φίλους». Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για απόφαση που βρίσκεται πλέον στο τραπέζι.

Από την πλευρά του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποκάλυψε ότι έχει λάβει «προσωπική υπόσχεση» από τον Ντόναλντ Τραμπ για θετική εξέλιξη στο ζήτημα των F-35, εκφράζοντας την αισιοδοξία του ότι οι σχετικές αποφάσεις θα ληφθούν σύντομα.

Οι εξελίξεις αυτές έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το αφήγημα που είχε καλλιεργηθεί τα προηγούμενα χρόνια από την ελληνική κυβέρνηση, σύμφωνα με το οποίο η στρατηγική αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και η αποβολή της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 αποτελούσαν σημαντικές διπλωματικές επιτυχίες και παράγοντες ενίσχυσης της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος.

Η εικόνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό βάρος από το γεγονός ότι, σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα της Συνόδου, δεν προβλέφθηκε συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος επιφύλαξε ιδιαίτερα θερμή υποδοχή στον Τούρκο ομόλογό του και προχώρησε σε δημόσιες εξαγγελίες που αναβαθμίζουν τη στρατηγική σχέση Ουάσιγκτον-Άγκυρας.

Η ενδεχόμενη άρση των κυρώσεων και η πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 συνιστούν σημαντική γεωπολιτική μεταβολή στην Ανατολική Μεσόγειο. Εφόσον υλοποιηθούν, ανατρέπουν τις ισορροπίες που είχαν διαμορφωθεί μετά τον αποκλεισμό της Άγκυρας από το πρόγραμμα και επαναφέρουν την Τουρκία στο επίκεντρο της αμερικανικής αμυντικής στρατηγικής.

Την ίδια στιγμή, η ελληνική κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί ένα νέο και σύνθετο διπλωματικό περιβάλλον, στο οποίο οι έως σήμερα βεβαιότητες για τις αμερικανικές επιλογές στην περιοχή φαίνεται να αναθεωρούνται. Οι δηλώσεις Τραμπ δεν αποτελούν από μόνες τους οριστική κυβερνητική απόφαση των ΗΠΑ, ωστόσο συνιστούν σαφή πολιτική ένδειξη για την κατεύθυνση που επιθυμεί να ακολουθήσει ο Αμερικανός πρόεδρος στις σχέσεις με την Τουρκία.

Το αποτέλεσμα της Συνόδου, υπό αυτά τα δεδομένα, αναμένεται να προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση στο εσωτερικό της Ελλάδας, καθώς η αντιπολίτευση αναμένεται να υποστηρίξει ότι η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σοβαρή ανατροπή των διπλωματικών της προσδοκιών, σε μια περίοδο κατά την οποία τα ελληνοτουρκικά παραμένουν στο επίκεντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων.