ΕΛΣΤΑΤ: Στα 1.820 ευρώ η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών – Στα 2.727 ευρώ για οικογένεια με δύο παιδιά

Την ασφυκτική πίεση που εξακολουθεί να ασκεί το κόστος ζωής στα ελληνικά νοικοκυριά αποτυπώνουν τα νέα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, με τη μέση μηνιαία καταναλωτική δαπάνη να φτάνει το 2025 στα 1.820,20 ευρώ, αυξημένη κατά 5,5% μέσα σε μόλις έναν χρόνο.

Ακόμη βαρύτερη είναι η εικόνα για μια οικογένεια με δύο παιδιά έως 16 ετών, η μέση δαπάνη της οποίας αντιστοιχεί στο 149,8% του γενικού μέσου όρου και διαμορφώνεται περίπου στα 2.727 ευρώ τον μήνα.

Τα επίσημα δεδομένα της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών 2025 καταγράφουν έτσι το πραγματικό βάρος της καθημερινότητας, καθώς σημαντικό μέρος του οικογενειακού εισοδήματος κατευθύνεται πλέον στις πλέον ανελαστικές ανάγκες: τρόφιμα, στέγαση και μετακινήσεις.

Σχεδόν 100 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα μέσα σε έναν χρόνο

Η μέση μηνιαία δαπάνη ενός νοικοκυριού αυξήθηκε από 1.724,54 ευρώ το 2024 σε 1.820,20 ευρώ το 2025. Πρόκειται για επιπλέον 95,66 ευρώ κάθε μήνα ή περίπου 1.148 ευρώ περισσότερα σε ετήσια βάση.

Συνολικά, η μέση ετήσια δαπάνη έφτασε τα 21.842,40 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 5,5%. Ακόμη και σε σταθερές τιμές 2024, δηλαδή αφαιρώντας την επίδραση των μεταβολών των τιμών, η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει πραγματική αύξηση των δαπανών κατά 2,9%.

Το μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού απορροφούν τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά με 20,4%, ακολουθούν η στέγαση με 14,7% και οι μεταφορές με 13,6%. Οι τρεις αυτές κατηγορίες αντιπροσωπεύουν σχεδόν το μισό της συνολικής μέσης κατανάλωσης.

Ιδιαίτερα πιεστική είναι η κατάσταση για όσους νοικιάζουν την κατοικία τους. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, τα νοικοκυριά που ζουν στο ενοίκιο διαθέτουν κατά μέσο όρο το 23,4% του συνολικού μηνιαίου προϋπολογισμού τους για τη στέγαση, με το 17,3% να αφορά αποκλειστικά την πληρωμή του ενοικίου.

Οι χαμηλότερες εισοδηματικές ομάδες πληρώνουν βαρύτερα την ακρίβεια

Η κοινωνική διάσταση των στοιχείων γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν εξεταστεί η κατανομή των δαπανών. Το φτωχότερο 20% των νοικοκυριών διαθέτει το 54,4% του προϋπολογισμού του μόνο για τρόφιμα και στέγαση.

Στο πλουσιότερο 20%, οι ίδιες βασικές ανάγκες απορροφούν το 34,5% του προϋπολογισμού. Η διαφορά αποτυπώνει το δυσανάλογο βάρος που έχουν οι ανατιμήσεις στα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα: όσο μικρότερο είναι το διαθέσιμο εισόδημα, τόσο μεγαλύτερο μέρος του εξαντλείται πριν καλυφθούν ανάγκες όπως η υγεία, η εκπαίδευση, η ένδυση ή η ψυχαγωγία.

Αποκαλυπτική είναι και η εξέλιξη στις αγορές τροφίμων. Τα νοικοκυριά δαπανούν περισσότερα για σειρά βασικών προϊόντων, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι ποσότητες που καταναλώνουν μειώνονται. Η κατανάλωση ψαριών υποχώρησε κατά 2,6%, ψωμιού και ειδών αρτοποιίας κατά 2,4%, λαχανικών κατά 1,6% και φρούτων και γάλακτος κατά 1,2%.

Την ίδια στιγμή, η δαπάνη για ψάρια αυξήθηκε κατά 8%, για φρούτα κατά 5,4% και για κρέας κατά 9,9%. Στον καφέ, το τσάι και το κακάο η αύξηση της μέσης μηνιαίας δαπάνης έφτασε το 11,9%, ενώ στη στέγαση καταγράφηκε αύξηση 8,3%.

Ακόμη ακριβότερη η ζωή στην Αττική

Η πίεση γίνεται εντονότερη στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η μέση μηνιαία δαπάνη στις αστικές περιοχές ανέρχεται στα 1.892,86 ευρώ, έναντι 1.386,11 ευρώ στις αγροτικές.

Στην Αττική καταγράφεται η υψηλότερη μέση ετήσια δαπάνη της χώρας, στα 24.981,36 ευρώ. Πρόκειται για περίπου 2.082 ευρώ κάθε μήνα, πριν καν εξεταστούν οι σημαντικές αποκλίσεις που υπάρχουν μεταξύ διαφορετικών τύπων νοικοκυριών και εισοδηματικών κατηγοριών.

Για μια οικογένεια με δύο παιδιά ηλικίας έως 16 ετών, τα δεδομένα είναι ακόμη πιο βαριά: η μέση καταναλωτική δαπάνη αντιστοιχεί στο 149,8% του γενικού μέσου όρου, δηλαδή περίπου 2.727 ευρώ τον μήνα και πάνω από 32.700 ευρώ τον χρόνο.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δεν αποτυπώνουν απλώς έναν ακόμη οικονομικό δείκτη. Καταγράφουν το πραγματικό κόστος της καθημερινότητας και, κυρίως, τη διαφορετική ένταση με την οποία αυτό επιβαρύνει κάθε κοινωνική ομάδα. Με τρόφιμα και στέγαση να απορροφούν περισσότερο από το μισό της κατανάλωσης των οικονομικά ασθενέστερων νοικοκυριών, η συζήτηση για την ακρίβεια παραμένει πρωτίστως ζήτημα εισοδήματος και κοινωνικών ανισοτήτων.