Φωτιές: Το “επιτελικό κράτος” στάθηκε ξανά κατώτερο των περιστάσεων

Το φετινό καλοκαίρι επιβεβαίωσε για ακόμη μια φορά μια θλιβερή κανονικότητα: φωτιές και καύσωνες ισοπεδώνουν τη χώρα, ενώ η κυβέρνηση περιορίζεται σε δηλώσεις, συσκέψεις και επικοινωνιακές κινήσεις. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις χώρες με τα περισσότερα καμένα στρέμματα στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Η κλιματική κρίση είναι αδιαμφισβήτητη· η κυβερνητική ετοιμότητα, όμως, παραμένει ζητούμενο.

Όπως καταγγέλλουν κάτοικοι πληγεισών περιοχών αλλά και ενώσεις πυροσβεστών, οι ίδιες παθογένειες επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο: ελλιπή μέσα, καθυστερήσεις στην αεροπυρόσβεση, απουσία πρόληψης. Οι αναδασώσεις περιορίζονται σε εξαγγελίες, η αντιπυρική θωράκιση παραμένει υπόσχεση, ενώ τα κονδύλια για την Πολιτική Προστασία δεν κατευθύνονται πάντα εκεί που χρειάζονται.

Και όμως, το κυβερνητικό αφήγημα επιμένει: «ήμασταν καλύτερα προετοιμασμένοι από ποτέ». Μόνο που οι πολίτες βλέπουν τις φλόγες να πλησιάζουν τα σπίτια τους και τα δάση να γίνονται στάχτη. Το επιτελικό κράτος αποδεικνύεται εξαιρετικά ικανό στη διαχείριση επικοινωνίας – φωτογραφίες από ελικόπτερα, δηλώσεις σε διαγγέλματα – αλλά λιγότερο ικανό στην πραγματική διαχείριση κρίσεων.

Η ειρωνεία είναι ότι η κυβέρνηση εμφανίζεται συχνά να αποδίδει τις ευθύνες στη «μοιραία κλιματική αλλαγή». Σαν να φταίει μόνο το θερμόμετρο για τις καταστροφές, και όχι η χρόνια απουσία οργανωμένης στρατηγικής πρόληψης. Γιατί πράγματι, ο καύσωνας δεν αποτρέπεται· οι φωτιές, όμως, μπορούν να περιοριστούν, εάν υπάρχει σχέδιο, προσωπικό και υποδομές.

Σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς, η Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Ωστόσο, αντί να αποτελεί παράδειγμα επένδυσης σε πράσινες πολιτικές και αντιπυρική θωράκιση, γίνεται παράδειγμα προχειρότητας. Χαρακτηριστικό είναι ότι, όπως αναφέρουν ειδικοί, τα περισσότερα κονδύλια κατευθύνονται εκ των υστέρων σε αποζημιώσεις αντί να διατίθενται εκ των προτέρων σε πρόληψη.

Η αντιπολίτευση κατηγορεί το Μαξίμου για «επικοινωνιακή διαχείριση» και για απουσία στρατηγικής. Η εικόνα πολιτών που σβήνουν φωτιές με λάστιχα κήπου δεν είναι μόνο συμβολική· είναι καταδικαστική για μια κυβέρνηση που διακηρύσσει τον εκσυγχρονισμό, αλλά αφήνει τις τοπικές κοινωνίες αβοήθητες την κρίσιμη στιγμή.

Το ερώτημα παραμένει: πόσες ακόμη φορές πρέπει να δούμε τα ίδια δάση να καίγονται και τις ίδιες περιοχές να καταστρέφονται, πριν η Πολιτική Προστασία γίνει πραγματική προτεραιότητα; Γιατί όσο η χώρα καίγεται και η κυβέρνηση φωτογραφίζεται, η μόνη βεβαιότητα είναι ότι οι πολίτες θα ξαναζήσουν τον ίδιο εφιάλτη του χρόνου.