Funds και πλειστηριασμοί: Σφοδρή καταγγελία για τις ρυθμίσεις δανείων που αποκτούν ισχύ εκτελεστού τίτλου

Σοβαρά ζητήματα δικαστικής προστασίας των δανειοληπτών θέτει ο δικηγόρος Δημήτρης Σαλαπάτας, καταγγέλλοντας ότι το νομοθετικό πλαίσιο για τις ρυθμίσεις οφειλών δημιουργεί κινδύνους για τους πολίτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα αξιοποίησης συμφωνιών ρύθμισης ως εκτελεστών τίτλων, με τις συνέπειες για την προστασία της πρώτης κατοικίας να προκαλούν έντονο προβληματισμό.

Σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή δημόσια παρέμβαση, ο δικηγόρος Δημήτρης Σαλαπάτας στρέφεται κατά της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι οι προβλέψεις του νομοθετικού πλαισίου για τις οφειλές ενισχύουν τη θέση των τραπεζών και των funds έναντι των δανειοληπτών.

Ο ίδιος επικεντρώνει την κριτική του στο άρθρο 23 και στο άρθρο 63Ε του νόμου 5072/2023, υποστηρίζοντας ότι η αναγνώριση εκτελεστότητας σε συμφωνίες ιδιωτικού χαρακτήρα μπορεί να επιτρέψει την ταχύτερη έναρξη διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης, χωρίς να προηγείται η συνήθης διαδικασία έκδοσης διαταγής πληρωμής.

«Ιδιωτικό έγγραφο ίσον εκτελεστός τίτλος», αναφέρει χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την ανησυχία ότι ένας οικονομικά πιεσμένος δανειολήπτης μπορεί να υπογράψει μια ρύθμιση χωρίς να έχει αντιληφθεί πλήρως τις έννομες συνέπειές της.

Το κρίσιμο ζήτημα του δικαστικού ελέγχου

Η ουσία της καταγγελίας αφορά τις δικονομικές εγγυήσεις προστασίας του οφειλέτη και τη δυνατότητά του να αμφισβητήσει το ύψος της απαίτησης, τον υπολογισμό των τόκων, την καταχώριση των καταβολών και την τήρηση των όρων μιας συμφωνίας.

Ο Δημήτρης Σαλαπάτας υποστηρίζει ότι η παράκαμψη προηγούμενων δικαστικών διαδικασιών μπορεί να επιβαρύνει δυσανάλογα τους οικονομικά ασθενέστερους πολίτες, οι οποίοι συχνά καλούνται να διαπραγματευτούν με χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς που διαθέτουν σημαντικά μεγαλύτερη οικονομική και νομική υποστήριξη.

Ωστόσο, η ύπαρξη εκτελεστού τίτλου δεν συνεπάγεται αυτομάτως κατάργηση κάθε δικαστικού ελέγχου. Η δυνατότητα άσκησης ανακοπής και υποβολής αίτησης αναστολής πρέπει να εξετάζεται με βάση την εφαρμοστέα διάταξη, τη φύση του τίτλου και το συγκεκριμένο στάδιο της διαδικασίας.

Αυτό δεν αναιρεί το ουσιαστικό ερώτημα που αναδεικνύεται: κατά πόσον η επιτάχυνση της είσπραξης απαιτήσεων συνοδεύεται από επαρκείς και αποτελεσματικές εγγυήσεις για τους δανειολήπτες.

Πολιτικές ευθύνες και προστασία της κατοικίας

Η παρέμβαση Σαλαπάτα αποκτά και σαφή πολιτική διάσταση, καθώς θέτει ζήτημα προτεραιοτήτων της κυβέρνησης στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.

Η ταχύτερη αναγκαστική εκτέλεση μπορεί να εξυπηρετεί την αποτελεσματικότερη διαχείριση των απαιτήσεων, όμως για έναν πολίτη που κινδυνεύει να χάσει την κατοικία του, η πρόσβαση στη Δικαιοσύνη και ο ουσιαστικός έλεγχος των απαιτήσεων αποτελούν κρίσιμες εγγυήσεις.

Ο δικηγόρος επικαλείται επίσης την αντίδραση της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, παρουσιάζοντας το ζήτημα ως ευρύτερη θεσμική αντιπαράθεση για την προστασία του κράτους δικαίου.

Το βασικό αίτημα που διατυπώνει είναι η απόσυρση της επίμαχης ρύθμισης. Για την κυβέρνηση, το ζήτημα που τίθεται είναι συγκεκριμένο: πώς διασφαλίζεται ότι η επιτάχυνση των διαδικασιών είσπραξης δεν περιορίζει στην πράξη την αποτελεσματική δικαστική προστασία των οφειλετών, ιδιαίτερα όταν διακυβεύεται η κατοικία τους.