ΗΠΑ: Προβάδισμα των Δημοκρατικών σε τέσσερις κρίσιμες πολιτείες – Τι θα σημάνει για τον Τραμπ η απώλεια του Κογκρέσου

Τέσσερις ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, οι νέες δημοσκοπήσεις του CNN καταγράφουν σημαντικά προβαδίσματα των Δημοκρατικών και αμφίρροπες αναμετρήσεις ακόμη και σε παραδοσιακά ρεπουμπλικανικά προπύργια.

Η τελευταία δημοσκόπηση του CNN, που πραγματοποιήθηκε από τις 20 έως τις 27 Οκτωβρίου, αποτυπώνει μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική εκλογική εικόνα. Στο Μίσιγκαν, ο Δημοκρατικός Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ συγκεντρώνει 49% έναντι 42% του Ρεπουμπλικανού Μάικ Ρότζερς. Στο Τέξας, ο Τζέιμς Ταλαρίκο προηγείται με 49% έναντι 43% του Κεν Πάξτον.

Ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναμετρήσεις στο Κάνσας και στο Μέιν. Στο Κάνσας, ο Δημοκρατικός Άνταμ Χάμιλτον καταγράφει 49% έναντι 45% του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Ρότζερ Μάρσαλ, ενώ στο Μέιν ο Τρόι Τζάκσον συγκεντρώνει 49% έναντι 45% της Σούζαν Κόλινς. Και στις δύο περιπτώσεις, πάντως, οι διαφορές βρίσκονται εντός του στατιστικού περιθωρίου σφάλματος.

Η σημασία αυτών των ευρημάτων ξεπερνά τις τέσσερις συγκεκριμένες πολιτείες. Οι Δημοκρατικοί διεκδικούν πλέον ανταγωνιστικά έδρες σε περιοχές όπου οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούσαν ισχυρά εκλογικά ερείσματα, γεγονός που διευρύνει τη συζήτηση για την έκταση ενδεχόμενων απωλειών του κυβερνώντος κόμματος.

Τι θα συμβεί εάν ο Τραμπ χάσει τη Βουλή των Αντιπροσώπων

Η πρώτη και σημαντικότερη θεσμική συνέπεια μιας εκλογικής ήττας των Ρεπουμπλικανών θα είναι η απώλεια της δυνατότητας να προωθούν απρόσκοπτα τη νομοθετική ατζέντα του Λευκού Οίκου.

Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρή αύξηση τεσσάρων εδρών για να ανακτήσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Εφόσον το επιτύχουν, θα αποκτήσουν τον έλεγχο των κοινοβουλευτικών επιτροπών, τη δυνατότητα να οργανώνουν ακροάσεις και να απαιτούν έγγραφα και μαρτυρίες από αξιωματούχους της κυβέρνησης.

Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει έναν νέο κύκλο κοινοβουλευτικού ελέγχου της κυβέρνησης Τραμπ, με επίκεντρο την οικονομική πολιτική, τη μετανάστευση, τη λειτουργία των ομοσπονδιακών υπηρεσιών και ζητήματα διαφάνειας.

Παράλληλα, η ψήφιση νέων κυβερνητικών νομοσχεδίων θα απαιτεί διαπραγματεύσεις με τη Δημοκρατική πλειοψηφία, ιδιαίτερα σε θέματα προϋπολογισμού, κρατικών δαπανών και χρηματοδότησης του ομοσπονδιακού κράτους.

Η Γερουσία μπορεί να αποδειχθεί ακόμη σημαντικότερη

Εάν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν και τον έλεγχο της Γερουσίας, οι περιορισμοί στην προεδρική εξουσία θα γίνουν αισθητά μεγαλύτεροι.

Η Γερουσία εγκρίνει κρίσιμους κυβερνητικούς διορισμούς, ομοσπονδιακούς δικαστές και μέλη του Ανώτατου Δικαστηρίου. Μια Δημοκρατική πλειοψηφία θα μπορούσε να καθυστερήσει ή να εμποδίσει επιλογές του Τραμπ, περιορίζοντας τη δυνατότητά του να διαμορφώσει μακροπρόθεσμα τη σύνθεση της αμερικανικής Δικαιοσύνης.

Η ανατροπή αυτή θα είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο έλεγχος των δικαστικών διορισμών αποτελεί βασικό στοιχείο της πολιτικής κληρονομιάς κάθε αμερικανικής προεδρίας.

Πολιτική ήττα, αλλά όχι απομάκρυνση από την εξουσία

Μια μεγάλη εκλογική υποχώρηση των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσε να ερμηνευθεί πολιτικά ως αποδοκιμασία της κυβέρνησης Τραμπ. Δεν θα σήμαινε, ωστόσο, ότι ο Αμερικανός πρόεδρος χάνει αυτομάτως την εξουσία του.

Ο Τραμπ θα εξακολουθούσε να διαθέτει δικαίωμα βέτο, εκτελεστικές αρμοδιότητες και σημαντικά περιθώρια δράσης στην εξωτερική πολιτική. Ακόμη και με Δημοκρατική πλειοψηφία και στα δύο σώματα, η ανατροπή βασικών κυβερνητικών επιλογών θα παρέμενε θεσμικά δύσκολη.

Επίσης, μια ενδεχόμενη διαδικασία παραπομπής του προέδρου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων δεν θα συνεπαγόταν την απομάκρυνσή του. Για την καταδίκη του από τη Γερουσία απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων.

Η επόμενη ημέρα και οι προεδρικές εκλογές του 2028

Πέρα από τις θεσμικές συνέπειες, μια εκτεταμένη ήττα θα επηρέαζε και τους εσωτερικούς συσχετισμούς του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Οι εκλογές της 3ης Νοεμβρίου αποτελούν το σημαντικότερο πανεθνικό εκλογικό τεστ για τον Ντόναλντ Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο. Το αποτέλεσμά τους θα επηρεάσει τις στρατηγικές επιλογές των Ρεπουμπλικανών, τις πολιτικές φιλοδοξίες των πιθανών διαδόχων του και την προετοιμασία για τις προεδρικές εκλογές του 2028.

Για τους Δημοκρατικούς, αντίστοιχα, η ανάκτηση του Κογκρέσου θα δημιουργούσε την ευκαιρία να ασκήσουν ουσιαστικότερο θεσμικό έλεγχο, αλλά και την υποχρέωση να παρουσιάσουν συγκεκριμένες απαντήσεις για το κόστος ζωής, την υγειονομική περίθαλψη και την οικονομική ασφάλεια των νοικοκυριών.

Το κρίσιμο διακύβευμα της 3ης Νοεμβρίου

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις ενισχύουν τη συζήτηση για μια σημαντική μεταβολή των πολιτικών ισορροπιών στην Ουάσιγκτον, χωρίς να προδικάζουν το εκλογικό αποτέλεσμα. Η μάχη για τη Γερουσία παραμένει ανοιχτή, ενώ η τελική κατανομή των εδρών θα καθορίσει το εύρος των θεσμικών περιορισμών που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο Λευκός Οίκος.

Εάν οι Δημοκρατικοί ανακτήσουν και τα δύο σώματα του Κογκρέσου, ο Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια εντελώς διαφορετική πολιτική πραγματικότητα από τον Ιανουάριο του 2027: μια αντιπολίτευση με ουσιαστικές δυνατότητες κοινοβουλευτικού ελέγχου και παρέμβασης στη νομοθετική διαδικασία, κατά τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρίας του.