Η Αθήνα στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης για τη Δημοκρατία – Δήμαρχοι και προοδευτικές δυνάμεις στο «Democracy at its Roots»

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση ως ανάχωμα απέναντι στις νέες απειλές

Στην Αθήνα μεταφέρεται τον Σεπτέμβριο μια κρίσιμη ευρωπαϊκή συζήτηση για το μέλλον της Δημοκρατίας και, κυρίως, για τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι πόλεις και οι περιφέρειες στην υπεράσπισή της «από τα κάτω». Το συνέδριο «Democracy at its Roots» φέρνει στην ελληνική πρωτεύουσα προσωπικότητες της ευρωπαϊκής προοδευτικής πολιτικής και της Αυτοδιοίκησης, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δημοκρατικοί θεσμοί δοκιμάζονται από την άνοδο του αυταρχισμού, την πολιτική πόλωση και τη βαθύτερη κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συζήτηση με τίτλο «New Threats to Democracy: The Role of Cities and Regions», η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 11 Σεπτεμβρίου, από τις 10:45 έως τις 11:25, στο Θέατρο Ολύμπια της Αθήνας. Το κεντρικό ερώτημα είναι σαφές και εξαιρετικά επίκαιρο: πώς μπορούν οι πόλεις και οι περιφέρειες να υπερασπιστούν τη Δημοκρατία όταν οι πιέσεις προς τους θεσμούς εντείνονται σε εθνικό και διεθνές επίπεδο;

Ο δήμαρχος Βουδαπέστης στην Αθήνα

Μεταξύ των κεντρικών ομιλητών βρίσκεται ο δήμαρχος Βουδαπέστης Gergely Karácsony, μία από τις χαρακτηριστικότερες αυτοδιοικητικές φυσιογνωμίες του ευρωπαϊκού προοδευτικού χώρου. Η παρουσία του αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό συμβολισμό, καθώς η Βουδαπέστη έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε χαρακτηριστικό παράδειγμα της δυνατότητας μιας μεγάλης ευρωπαϊκής πόλης να λειτουργεί ως δημοκρατικός και προοδευτικός αντίλογος απέναντι στην κεντρική εξουσία.

Στο ίδιο πάνελ συμμετέχει ο Γιάννης Μανιάτης, αντιπρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μαζί με την πρόεδρο του PES Women, Zita Gurmai, και τον πρόεδρο του Foundation for European Progressive Studies (FEPS), Nicolas Schmit. Τη συζήτηση θα συντονίσει η Stephanie Ngongo.

Οι πόλεις επιστρέφουν στην πρώτη γραμμή της πολιτικής

Η επιλογή της Αθήνας για τη συγκεκριμένη διοργάνωση έχει τη δική της πολιτική βαρύτητα. Η ευρωπαϊκή προοδευτική οικογένεια στρέφει ολοένα περισσότερο το ενδιαφέρον της στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, αναγνωρίζοντας ότι οι μεγάλες πόλεις δεν αποτελούν πλέον απλώς μηχανισμούς διαχείρισης της καθημερινότητας. Μετατρέπονται σε πολιτικά εργαστήρια στα οποία κρίνονται στην πράξη η κοινωνική συνοχή, η αντιμετώπιση των ανισοτήτων, η πράσινη μετάβαση, η συμμετοχή των πολιτών και η ποιότητα της ίδιας της Δημοκρατίας.

Σε μια Ευρώπη όπου οι παραδοσιακοί πολιτικοί θεσμοί αντιμετωπίζουν κρίση αντιπροσώπευσης και εμπιστοσύνης, οι δήμοι διαθέτουν ένα συγκριτικό πλεονέκτημα: βρίσκονται εγγύτερα στον πολίτη και στις πραγματικές κοινωνικές ανάγκες. Εκεί ακριβώς εδράζεται και η πολιτική σημασία της συζήτησης που ανοίγει στην Αθήνα. Η Δημοκρατία δεν προστατεύεται αποκλειστικά στα κοινοβούλια ή στις Βρυξέλλες. Δοκιμάζεται καθημερινά στις γειτονιές, στις πλατείες και στις πόλεις.

Η Αθήνα μέσα στο νέο ευρωπαϊκό αυτοδιοικητικό τοπίο

Η διεξαγωγή μιας τέτοιας συζήτησης στην ελληνική πρωτεύουσα συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία η Αθήνα επιχειρεί να ενισχύσει την παρουσία της στα ευρωπαϊκά δίκτυα πόλεων και στον διάλογο για μια περισσότερο συμμετοχική, κοινωνική και πράσινη αστική πολιτική.

Η ανάδειξη της Αυτοδιοίκησης ως πυλώνα δημοκρατικής ανθεκτικότητας δημιουργεί, άλλωστε, ένα νέο πολιτικό πεδίο. Από τη Βουδαπέστη έως την Αθήνα, ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναζητούν τρόπους ώστε η πόλη να μην αποτελεί απλώς το τελευταίο διοικητικό επίπεδο του κράτους, αλλά έναν αυτόνομο χώρο δημοκρατικής συμμετοχής, κοινωνικής πολιτικής και πολιτικής καινοτομίας.

Και αυτή ίσως είναι η ουσιαστικότερη διάσταση του «Democracy at its Roots»: η υπενθύμιση ότι απέναντι στην απομάκρυνση των πολιτών από την πολιτική, στον αυταρχισμό και στην αποδυνάμωση της εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς, η απάντηση μπορεί να αρχίζει από εκεί όπου η πολιτική συναντά τον πολίτη χωρίς μεσάζοντες — από την ίδια την πόλη.