Ιστορική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τον κατώτατο μισθό – «Ναι» στην Οδηγία της Κομισιόν παρά τις ενστάσεις

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της Δανίας και της Σουηδίας, κρίνοντας ότι η Οδηγία της Κομισιόν για την καθιέρωση ενός «επαρκούς» κατώτατου μισθού σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι νόμιμη και εντός των αρμοδιοτήτων της ΕΕ.

Η Κομισιόν είχε εγκρίνει την Οδηγία τον Οκτώβριο του 2022, επιδιώκοντας τη θεσμοθέτηση αξιοπρεπών κατώτατων αποδοχών και την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, η Δανία –με τη στήριξη της Σουηδίας– υποστήριξε ότι η Οδηγία παραβιάζει την αρχή της εθνικής κυριαρχίας στα μισθολογικά ζητήματα, καθώς κάθε χώρα θα πρέπει να διαμορφώνει το σύστημά της μέσα από συλλογικές συμβάσεις και κοινωνικό διάλογο, χωρίς ευρωπαϊκή παρέμβαση.

Το Δικαστήριο απεφάνθη ότι η Οδηγία δεν συνιστά ευθεία παρέμβαση στο δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι ή στον καθορισμό των μισθών, επισημαίνοντας πως στοχεύει αποκλειστικά στη διασφάλιση επαρκών συνθηκών διαβίωσης και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Παρ’ όλα αυτά, ακύρωσε δύο επιμέρους διατάξεις της, κρίνοντας ότι όντως συνιστούν «άμεση παρέμβαση» στον τρόπο καθορισμού των αποδοχών:

• η πρώτη αφορούσε τα κριτήρια με βάση τα οποία θα πρέπει να καθορίζεται ο «επαρκής» κατώτατος μισθός,
• η δεύτερη στόχευε να αποτρέψει τη μείωση του νόμιμου κατώτατου μισθού σε χώρες όπου αυτός αναπροσαρμόζεται αυτόματα.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται σημαντική νίκη για την Κομισιόν και για τα συνδικάτα, καθώς κατοχυρώνει το δικαίωμα της ΕΕ να θέτει κοινές κοινωνικές προδιαγραφές, ενισχύοντας το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο έναντι της λογικής του «ανταγωνισμού μέσω χαμηλών μισθών».

Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και για την Ελλάδα, καθώς το θέμα του «επαρκούς κατώτατου μισθού» επανέρχεται στο τραπέζι ενόψει των νέων ευρωπαϊκών κατευθύνσεων για την κοινωνική πολιτική.