«Μαύρα» Χριστούγεννα με πετρέλαιο θέρμανσης ακόμη και στα 1,90 ευρώ – Η ακρίβεια απειλεί τα νοικοκυριά, ενώ η ενέργεια μετρά υψηλά κέρδη

Ένας εξαιρετικά δύσκολος χειμώνας απειλεί τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς η νέα περίοδος διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης πλησιάζει και οι εξελίξεις στην ενεργειακή αγορά δημιουργούν έντονη ανησυχία για την τιμή με την οποία θα φτάσει τελικά στους καταναλωτές.

Με τη διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης να αναμένεται να ξεκινήσει στις 15 Οκτωβρίου, το βλέμμα στρέφεται πλέον στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, στην ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, στα περιθώρια διύλισης και, κυρίως, στις αποφάσεις που θα λάβει η κυβέρνηση. Σε ένα δυσμενές σενάριο, η λιανική τιμή θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και προς την περιοχή των 1,90 ευρώ το λίτρο, εφόσον οι πιέσεις στην αγορά διατηρηθούν ή ενταθούν.

Στα 1.900 ευρώ η πλήρωση μιας δεξαμενής 1.000 λίτρων

Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος του κινδύνου. Εάν η τιμή φτάσει πράγματι στα 1,90 ευρώ, μια παραγγελία 1.000 λίτρων θα κοστίζει 1.900 ευρώ. Ένα ποσό δυσβάσταχτο για εργαζομένους, συνταξιούχους και οικογένειες που ήδη βρίσκονται αντιμέτωπες με το αυξημένο κόστος στα τρόφιμα, τη στέγαση, το ηλεκτρικό ρεύμα και τις καθημερινές μετακινήσεις.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο στη Βόρεια Ελλάδα και στις ορεινές περιοχές, όπου η θέρμανση δεν αποτελεί μια δαπάνη που μπορεί απλώς να αναβληθεί. Εάν οι σημερινές ανησυχίες επιβεβαιωθούν μέσα στο φθινόπωρο, χιλιάδες νοικοκυριά θα κληθούν και πάλι να περιορίσουν την κατανάλωση ή να διαθέσουν ένα εξαιρετικά μεγάλο μέρος του μηνιαίου εισοδήματός τους για μια βασική ανάγκη.

Η ενεργειακή ακρίβεια απέναντι στην υψηλή κερδοφορία

Την ίδια στιγμή, η εικόνα της ενεργειακής αγοράς προκαλεί εύλογα πολιτικά ερωτήματα. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι καταναλωτές που βλέπουν την ενέργεια να απορροφά ολοένα μεγαλύτερο τμήμα του οικογενειακού τους προϋπολογισμού και από την άλλη μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι που εξακολουθούν να καταγράφουν ιδιαίτερα υψηλή κερδοφορία.

Ακριβώς αυτή η αντίθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για το κατά πόσο το κόστος μιας νέας ενεργειακής αναταραχής μπορεί να μετακυλιστεί για ακόμη μία φορά σχεδόν αυτούσιο στους πολίτες. Το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι βαθιά πολιτικό και κοινωνικό, καθώς αφορά το ποιος τελικά επωμίζεται τις συνέπειες μιας κρίσης και ποιος εξακολουθεί να αποκομίζει σημαντικά κέρδη μέσα σε αυτήν.

Η κυβέρνηση μπροστά στο πρώτο μεγάλο τεστ του χειμώνα

Η κυβέρνηση έχει πλέον μπροστά της έναν μήνα μέχρι την έναρξη της διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης για να αποσαφηνίσει εάν θα υπάρξει ουσιαστική παρέμβαση. Η επανάληψη της λογικής των περιορισμένων επιδομάτων δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί επαρκής εάν οι τιμές κινηθούν στα επίπεδα που σήμερα φοβάται η αγορά.

Στο τραπέζι τίθεται εκ νέου και το ζήτημα της φορολόγησης έκτακτων ή υπερβολικών κερδών στον ενεργειακό κλάδο, με τα αντίστοιχα έσοδα να μπορούν να κατευθυνθούν στη στήριξη των νοικοκυριών. Πρόκειται για μια συζήτηση που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν οι πολίτες καλούνται να πληρώσουν εκατοντάδες ευρώ περισσότερα για να καλύψουν στοιχειώδεις ενεργειακές ανάγκες.

Η 15η Οκτωβρίου θα είναι η πρώτη πραγματική μέτρηση. Μέχρι τότε, τα 1,90 ευρώ δεν αποτελούν διαμορφωμένη τιμή στην αντλία αλλά ένα δυσμενές σενάριο που θα πρέπει είτε να επιβεβαιωθεί είτε να διαψευστεί από την πορεία της αγοράς. Και κυρίως, από το εάν η κυβέρνηση θα παρέμβει εγκαίρως, πριν ο λογαριασμός του χειμώνα φτάσει για ακόμη μία φορά στα νοικοκυριά.