Στεγαστική κρίση: Στο ενοίκιο τα δύο τρίτα του μισθού στην Αθήνα – Έκτη ακριβότερη πρωτεύουσα στην ΕΕ

Σχεδόν τα δύο τρίτα του μέσου καθαρού μισθού απαιτούνται για την ενοικίαση ενός μικρού διαμερίσματος στην Αθήνα, σύμφωνα με συγκριτικά στοιχεία που δημοσιοποίησε η Ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η ελληνική πρωτεύουσα καταλαμβάνει την έκτη θέση μεταξύ 27 ευρωπαϊκών πρωτευουσών ως προς την αναλογία ενοικίου και εισοδήματος, αναδεικνύοντας τις ασφυκτικές πιέσεις που δέχονται οι ενοικιαστές.

Στο 64,2% του μέσου καθαρού μηνιαίου μισθού ανέρχεται το κόστος ενοικίασης ενός διαμερίσματος ενός υπνοδωματίου στην Αθήνα, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2025 που παρουσίασε η Ομάδα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D). Πρόκειται για μία από τις υψηλότερες αναλογίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία αποτυπώνει τη δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία για τους εργαζομένους.

Υψηλότερη επιβάρυνση καταγράφεται μόνο στη Λισαβόνα (78,3%), στο Ζάγκρεμπ (74,6%), στην Πράγα (71,8%), στη Βουδαπέστη (70,8%) και στη Στοκχόλμη (64,7%). Αντίθετα, στο Βερολίνο το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 44,3%, στις Βρυξέλλες στο 37,9%, στη Βιέννη στο 35,4% και στη Λευκωσία στο 31,8%.

Η σύγκριση βασίζεται στο ενοίκιο ενός μη επιπλωμένου διαμερίσματος ενός υπνοδωματίου και στις μέσες καθαρές αποδοχές κάθε χώρας. Παρότι δεν πρόκειται για τον επίσημο δείκτη στεγαστικής επιβάρυνσης της Eurostat, τα στοιχεία αναδεικνύουν τη δυσμενή σχέση μισθών και ενοικίων στην ελληνική πρωτεύουσα.

Στο μικροσκόπιο η στεγαστική πολιτική της κυβέρνησης

Η εικόνα αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο την αποτελεσματικότητα της στεγαστικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη, καθώς τα προγράμματα οικονομικής ενίσχυσης και επιδότησης της κατοικίας δεν αρκούν από μόνα τους για να αντιμετωπίσουν τις διαρθρωτικές αδυναμίες της αγοράς.

Το υψηλό κόστος ενοικίασης, σε συνδυασμό με τις περιορισμένες δυνατότητες αποταμίευσης των νοικοκυριών, δημιουργεί ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες για τους νέους εργαζομένους και τις οικογένειες που αναζητούν κατοικία στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Κεντρικό πρόβλημα παραμένει η περιορισμένη προσφορά προσιτής και κοινωνικής κατοικίας, καθώς η Ελλάδα δεν διαθέτει ανεπτυγμένο απόθεμα κοινωνικών κατοικιών αντίστοιχο με εκείνο άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Η έλλειψη αυτή περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες παρέμβασης στην αγορά ενοικίων.

Οι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές ζητούν περισσότερες κοινωνικές κατοικίες

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Πόλεων, η Ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης της κοινωνικής κατοικίας, μεγαλύτερης χρηματοδότησης των δήμων και των περιφερειών και συντονισμένης ευρωπαϊκής δράσης για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.

Η συζήτηση αφορά άμεσα και την Αθήνα, όπου η δημοτική αρχή του Χάρη Δούκα βρίσκεται αντιμέτωπη με τις κοινωνικές συνέπειες της αύξησης του κόστους κατοικίας. Η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων και των χρηματοδοτικών δυνατοτήτων της αυτοδιοίκησης αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη ουσιαστικών πολιτικών προσιτής στέγασης.

Τα ευρωπαϊκά στοιχεία εντείνουν την πίεση προς την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας να παρουσιάσει μετρήσιμα αποτελέσματα ως προς τη μείωση της στεγαστικής επιβάρυνσης και την αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών.

Με την Αθήνα να καταγράφει αναλογία ενοικίου προς μέσο καθαρό μισθό 64,2%, η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης παραμένει κρίσιμο πεδίο αξιολόγησης της κυβερνητικής πολιτικής, ιδιαίτερα για τα νοικοκυριά που εξαρτώνται αποκλειστικά από το εισόδημα της εργασίας τους.