Συνέδριο ΠΑΣΟΚ: Λιγότεροι σύνεδροι, ειδικές συνθήκες και νέος “αλγόριθμος”

Γράφει ο Γαβρής Αγγελος

Το επικείμενο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, με τον συνολικό αριθμό εκλεγμένων συνέδρων να εκτιμάται φέτος μεταξύ 3.500 και 3.800, φέρνει στην επιφάνεια προκλήσεις που αφορούν την εκπροσώπηση, τη διαφάνεια και την εσωκομματική δημοκρατία.

Σε σύγκριση με το τρίτο συνέδριο του 2022, που είχε περίπου 4.200 εκλεγμένους συνέδρους και αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη συγκέντρωση μετά την εκλογή του Νίκου Ανδρουλάκη, η μείωση του αριθμού των συνέδρων σηματοδοτεί αναδιάρθρωση της πολιτικής εκπροσώπησης στο κόμμα.

Η νέα διαδικασία κατανομής ανά δήμο και περιφέρεια, σε συνδυασμό με την εφαρμογή μπόνους εκλογικής απόδοσης, μετατρέπει τη συμμετοχή σε εργαλείο επιβράβευσης περιοχών με υψηλή εκλογική επίδοση και ταυτόχρονα περιορίζει την επιρροή περιοχών με χαμηλότερη συμμετοχή.

Το αποτέλεσμα είναι η αύξηση της ανισότητας στην εκπροσώπηση και η ενίσχυση των κεντρικών δομών, που ασκούν μεγαλύτερη επιρροή στην τελική διαμόρφωση του σώματος του συνεδρίου.

Αν και η μέθοδος στοχεύει στην αναλογική κατανομή και στη σύνδεση εκπροσώπησης με εκλογική δυναμική, η πρακτική των διορισμών και της πριμοδότησης δημιουργεί αισθήματα αδικίας και περιορίζει την ικανότητα των τοπικών οργανώσεων να συμμετέχουν ισότιμα στη λήψη αποφάσεων. Ο κίνδυνος είναι να διαμορφωθεί ένα συνέδριο που προβάλλει περισσότερο την κεντρική γραμμή παρά τη συλλογική φωνή των μελών, απομακρύνοντας τον πολιτικό διάλογο από την πραγματική βάση του κόμματος.

Η προσαρμογή της διαδικασίας στις εκλογικές επιδόσεις και η μείωση των συνέδρων, χωρίς επαρκή διάλογο και διαφάνεια, φέρνουν στο προσκήνιο το διαρκές έλλειμμα εσωκομματικής δημοκρατίας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για θεσμικές μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν τη συμμετοχή όλων των μελών με ισότιμο τρόπο. Το συνέδριο θα κριθεί όχι μόνο από τις αποφάσεις που θα ληφθούν, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο αυτές οι διαδικασίες θα κατοχυρώσουν τη νομιμοποίηση και την εμπιστοσύνη των μελών σε ένα κόμμα που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην κεντρική ηγεσία και τη βάση του.

Η νέα κατανομή των συνέδρων αποκαλύπτει μια πρόκληση που υπερβαίνει τις αριθμητικές λεπτομέρειες: τη διατήρηση της εσωκομματικής νομιμοποίησης και της διαφάνειας σε ένα περιβάλλον όπου η ισχύς και η εκπροσώπηση συνδέονται όλο και περισσότερο με την εκλογική απόδοση, και όχι αποκλειστικά με τη συμμετοχή και τη συλλογική βούληση των μελών.