Τι δείχνουν οι πρώτες δημοσκοπήσεις του 2026: Το “στοίχημα” του ΠΑΣΟΚ

Γράφει η Αναστασία Παρασκευαϊδου-Δημοσιογράφος

Οι δημοσκοπήσεις που αναμένεται να δουν το φως της δημοσιότητας μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου δεν έρχονται απλώς να αποτυπώσουν τάσεις. Έρχονται να φωτίσουν ένα βαθύτερο πολιτικό πρόβλημα, κυρίως για το ΠΑΣΟΚ, σε μια περίοδο έντονης ρευστότητας, πυκνών εξελίξεων και ανοιχτής συζήτησης για νέους πολιτικούς φορείς.

Στην κορυφή του πολιτικού συστήματος δεν καταγράφεται ανατροπή. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί την πρώτη θέση, παρά τη φθορά που προκάλεσαν κοινωνικές κινητοποιήσεις και ειδικά το αγροτικό. Η εικόνα της κυβέρνησης μπορεί να εμφανίζει διακυμάνσεις από μέτρηση σε μέτρηση, όμως δεν αμφισβητείται η πρωτοκαθεδρία της. Το κρίσιμο, ωστόσο, δεν βρίσκεται εκεί. Βρίσκεται χαμηλότερα, στον χώρο όπου το ΠΑΣΟΚ φιλοδοξεί –θεωρητικά– να παίξει ρόλο καταλύτη.

Οι νέες μετρήσεις δείχνουν ότι η κυβερνητική φθορά δεν μεταφράζεται αυτόματα σε όφελος για την αξιωματική ή την ευρύτερη αντιπολίτευση. Ένα κομμάτι των αναποφάσιστων εξακολουθεί να βλέπει τη Νέα Δημοκρατία ως «ασφαλή λύση», ενώ ένα άλλο κατευθύνεται προς επιλογές εκτός παραδοσιακού κομματικού χάρτη. Αυτό το εύρημα είναι κομβικό. Γιατί αποκαλύπτει ότι το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ δεν είναι η ισχύς της κυβέρνησης, αλλά η αδυναμία του ίδιου να συγκροτήσει πειστικό εναλλακτικό αφήγημα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά ο διψήφιος χώρος του «άλλου κόμματος», που καταγράφεται με συνέπεια στις εκτιμήσεις ψήφου. Δεν πρόκειται για παθητική αποχή ή πολιτική αδιαφορία. Πρόκειται για ενεργή αναζήτηση. Για πολίτες που δεν νιώθουν ότι εκπροσωπούνται από τα υπάρχοντα κόμματα και δηλώνουν έτοιμοι να στηρίξουν κάτι νέο, εφόσον αυτό αποκτήσει μορφή και πολιτικό πρόσημο. Σε αυτό το πεδίο, το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να έχει πλεονέκτημα. Όμως δεν το αξιοποιεί.

Η συζήτηση γύρω από ενδεχόμενες νέες πολιτικές πρωτοβουλίες λειτουργεί ως καθρέφτης για την αδυναμία του κόμματος να προσεγγίσει αυτό το ρεύμα. Όχι επειδή οι πολίτες αναζητούν πρόσωπα σωτήρες, αλλά επειδή αναζητούν καθαρό λόγο, πολιτική τόλμη και αίσθηση ανατροπής. Σήμερα, το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται περισσότερο εγκλωβισμένο σε μια στρατηγική αναμονής παρά σε μια στρατηγική διεκδίκησης.

Το αποτέλεσμα είναι στασιμότητα ή μικρές απώλειες στις μετρήσεις. Όχι δραματικές, αλλά πολιτικά ενδεικτικές. Δείχνουν ότι το κόμμα δυσκολεύεται να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε πολιτικό κεφάλαιο. Και αυτό συμβαίνει τη στιγμή που ο χώρος της αμφισβήτησης δεν μένει κενός, αλλά γεμίζει με νέες προσδοκίες και εναλλακτικές διαδρομές.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση επιχειρεί να επαναφέρει μεθοδικά το αφήγημα της σταθερότητας. Στο αγροτικό, οι τελευταίες μετρήσεις καταγράφουν μεταστροφή της κοινής γνώμης, με μεγαλύτερο ποσοστό πολιτών να θεωρεί ότι υπήρξε ανταπόκριση σε αιτήματα και να απορρίπτει τις ακραίες μορφές κινητοποίησης. Η σύγκρουση μετατοπίζεται από το περιεχόμενο των αιτημάτων στο ζήτημα της καθημερινότητας και της ομαλότητας. Είναι ένα γνώριμο πεδίο για τη Νέα Δημοκρατία, στο οποίο κινείται με άνεση.

Παράλληλα, ενισχύεται η γενικότερη ανάγκη για πολιτική σταθερότητα και ισχυρή ηγεσία, υπό το βάρος διεθνών και γεωπολιτικών εξελίξεων. Αυτή η τάση λειτουργεί αντικειμενικά υπέρ της κυβέρνησης, αλλά δεν είναι μονοσήμαντη. Μπορεί να οδηγήσει είτε σε ενίσχυση του υπάρχοντος σχήματος είτε σε αναζήτηση νέων πολιτικών εκφράσεων που υπόσχονται αλλαγή χωρίς ρίσκο. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το κρίσιμο στοίχημα για το ΠΑΣΟΚ.

Αν συνεχίσει να κινείται αμυντικά, φοβούμενο τις τομές και τις συνθέσεις, κινδυνεύει να βρεθεί εκτός του πραγματικού παιχνιδιού. Όχι επειδή θα καταρρεύσει εκλογικά, αλλά επειδή θα χάσει την ευκαιρία να εκφράσει τον χώρο που σήμερα αναζητά διέξοδο. Οι δημοσκοπήσεις που έρχονται δεν θα κρίνουν μόνο ποιος προηγείται. Θα δείξουν ποιος μπορεί να οργανώσει πολιτικά τον θυμό, την αγωνία και την προσδοκία για κάτι διαφορετικό.

Και μέχρι στιγμής, το ΠΑΣΟΚ δείχνει να παρακολουθεί αυτή τη διαδικασία περισσότερο ως θεατής παρά ως πρωταγωνιστής. Αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα των μετρήσεων. Και αυτό είναι το πρόβλημα που δεν λύνεται με επικοινωνιακή διαχείριση, αλλά μόνο με καθαρές πολιτικές επιλογές.