ΤΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ: Ο «δείκτης ευμάρειας» του Τσιάρα, το ντέρμπι ΠΑΣΟΚ–ΕΛ.Α.Σ. και ο Δούκας στη Μαδρίτη με τον Σάντσεθ

Η πολιτική επικαιρότητα των τελευταίων ημερών μοιάζει να κινείται σε παράλληλα σύμπαντα. Στο ένα, κυβερνητικά στελέχη ανακαλύπτουν τεκμήρια ευημερίας στα αυτοκίνητα που γεμίζουν τους δρόμους. Στο άλλο, ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ. δίνουν μια όλο και πιο ενδιαφέρουσα μάχη για τη δεύτερη θέση και την πρωτοκαθεδρία στον προοδευτικό χώρο. Και λίγο δυτικότερα, στη Μαδρίτη, ο Χάρης Δούκας συναντά τον Πέδρο Σάντσεθ, βάζοντας στο τραπέζι μια διαφορετική προοδευτική ατζέντα: δημοκρατία, κοινωνική κατοικία και συμμαχία των ευρωπαϊκών πόλεων απέναντι στη στεγαστική κρίση.

Ο Τσιάρας ανακάλυψε τον «δείκτη Εθνικής Οδού»

Τόσα χρόνια, οικονομολόγοι και στατιστικολόγοι μάλλον δυσκόλευαν αδικαιολόγητα τη ζωή μας. Πραγματικοί μισθοί, διαθέσιμο εισόδημα, πληθωρισμός, αγοραστική δύναμη, ενοίκια και κόστος τροφίμων μπορούν να περιμένουν. Στη Νέα Δημοκρατία φαίνεται πως ανακαλύφθηκε ένας σαφώς απλούστερος δείκτης: κοιτάς πόσα αυτοκίνητα έχει η Εθνική Οδός και βγάζεις συμπέρασμα για την οικονομία.

Ο Κώστας Τσιάρας υποστήριξε ότι βλέπει κάθε Σαββατοκύριακο την Εθνική γεμάτη αυτοκίνητα, κάτι που, όπως είπε, δεν έβλεπε επί είκοσι χρόνια, για να καταλήξει ότι υπάρχει «υπερκατανάλωση παντού». Πρόσθεσε μάλιστα ότι οι πολίτες «χαίρονται τη ζωή τους» και πως, αν κάποιος δεν βλέπει βελτίωση σε σχέση με το 2019, τότε μάλλον «ζούμε σε παράλληλα σύμπαντα».

Εδώ, πάντως, ίσως ο βουλευτής της ΝΔ βρήκε άθελά του τη σωστή διατύπωση. Διότι παράλληλα σύμπαντα πράγματι φαίνεται να υπάρχουν: εκείνο στο οποίο η κίνηση στην Εθνική αποτελεί τεκμήριο οικονομικής άνεσης και εκείνο του πολίτη που υπολογίζει ενοίκιο, σούπερ μάρκετ, ρεύμα και καύσιμα πριν φτάσει στο τέλος του μήνα.

Το γεγονός ότι κάποιος βρίσκεται μέσα σε αυτοκίνητο αποδεικνύει πρωτίστως ότι… βρίσκεται μέσα σε αυτοκίνητο. Δεν αποκαλύπτει πόσο διαθέσιμο εισόδημα έχει, πόσα χρωστά, πόσο του κοστίζει η στέγη ή αν έβαλε 20 ευρώ βενζίνη επειδή δεν μπορούσε να γεμίσει το ρεζερβουάρ.

Και ο Τσιάρας δεν ήρθε μόνος του. Είχε προηγηθεί ο Σπύρος Κουλκουδίνας, ενώ ο Χάρης Θεοχάρης είχε ανοίξει τη συζήτηση περί κομμάτων που εκπροσωπούν τον «κακομοίρη» και περί «νοικοκύρηδων», πριν αναγνωρίσει ότι η συγκεκριμένη διατύπωση ήταν λανθασμένη.

Κάπως έτσι δημιουργείται μια ολόκληρη κυβερνητική σχολή οικονομικής σκέψης. Έχει μποτιλιάρισμα στη Συγγρού; Ευημερία. Έχει αυτοκίνητα στην Εθνική; Υπερκατανάλωση. Έχει ουρά στα διόδια; Με τέτοια λογική, πιθανότατα ανάπτυξη.

Το πολιτικό πρόβλημα για το Μαξίμου δεν είναι πια μία άστοχη ατάκα. Είναι ότι διαδοχικές δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών δημιουργούν την εικόνα μιας Νέας Δημοκρατίας που δυσκολεύεται να αντιληφθεί γιατί η ακρίβεια εξακολουθεί να βαραίνει την καθημερινότητα σημαντικού τμήματος της κοινωνίας.

Interview: Ντέρμπι ΕΛ.Α.Σ.–ΠΑΣΟΚ, αλλά με έναν σοβαρό αστερίσκο

Στο δημοσκοπικό πεδίο, η μέτρηση της Interview για την POLITIC καταγράφει τη ΝΔ στο 26,9%, την ΕΛ.Α.Σ. στο 14% και το ΠΑΣΟΚ στο 12,7%. Η απόσταση μεταξύ των δύο κομμάτων περιορίζεται έτσι στη 1,3 ποσοστιαία μονάδα, με το ΠΑΣΟΚ να εμφανίζεται ενισχυμένο κατά 2,7 μονάδες σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση της εταιρείας.

Το ενδιαφέρον για τη Χαριλάου Τρικούπη βρίσκεται και αλλού. Στην ίδια έρευνα, η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για σταδιακή επαναφορά 13ου μισθού και 13ης σύνταξης θεωρείται εφαρμόσιμη από το 57% των ερωτηθέντων, έναντι 39% που τη χαρακτηρίζει επικοινωνιακό σύνθημα.

Υπάρχει, ωστόσο, ένας σοβαρός αστερίσκος που δεν μπορεί να παραλειφθεί. Για τη συγκεκριμένη δημοσκόπηση έχει υποβληθεί καταγγελία στο ΕΣΡ, με τον καταγγέλλοντα να υποστηρίζει ότι υπήρξε δημοσιοποίησή της πριν από την ημερομηνία ολοκλήρωσης της συλλογής στοιχείων που αναφερόταν στην ταυτότητα της έρευνας. Μέχρι να υπάρξει επίσημη κρίση του ΕΣΡ ή επαρκής αποσαφήνιση από την εταιρεία, πρόκειται για καταγγελία και όχι για αποδεδειγμένη παράβαση.

Το πολιτικό μήνυμα, επομένως, χρειάζεται να αναζητηθεί στη συνολικότερη δημοσκοπική εικόνα και όχι να στηριχθεί αποκλειστικά σε μία μέτρηση: ΕΛ.Α.Σ. και ΠΑΣΟΚ ανταγωνίζονται πλέον ευθέως για τη δεύτερη θέση, ενώ η ΝΔ διατηρεί την πρώτη χωρίς, στις περισσότερες μετρήσεις, να προσεγγίζει επίπεδα αυτοδυναμίας.

ΠΑΣΟΚ: Το ερώτημα της επόμενης ημέρας δεν εξαφανίζεται

Στη Χαριλάου Τρικούπη, πάντως, πίσω από τη δημοσκοπική μάχη βρίσκεται ένα μεγαλύτερο στρατηγικό ερώτημα: τι ακριβώς συμβαίνει την επόμενη ημέρα των εκλογών, εφόσον δεν υπάρχει αυτοδύναμη κυβέρνηση;

Οι δημόσιες παρεμβάσεις πληθαίνουν. Ο Αλέξανδρος Αυλωνίτης έχει μιλήσει για συσπείρωση προοδευτικών δυνάμεων και έχει αφήσει ανοιχτή τη συζήτηση με την ΕΛ.Α.Σ. και άλλες όμορες δυνάμεις, ενώ έχει ξεκαθαρίσει ότι ο ίδιος δεν θα μπορούσε να ακολουθήσει το ΠΑΣΟΚ σε ενδεχόμενη συνεργασία με τη ΝΔ.

Είχε προηγηθεί η παρέμβαση του Απόστολου Πάνα, ενώ ο Χάρης Καστανίδης έχει επίσης τοποθετηθεί υπέρ της συνεννόησης των προοδευτικών δυνάμεων και της αναζήτησης προγραμματικής συμφωνίας μετά την κάλπη, εφόσον το επιβάλουν οι εκλογικοί συσχετισμοί.

Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει συγκροτηθεί κάποια εσωκομματική «πλατφόρμα» ούτε ότι υπάρχει συμφωνημένο σχέδιο συνεργασίας. Δείχνει, όμως, ότι η συζήτηση υπάρχει και επιστρέφει από διαφορετικά στελέχη.

Και εδώ βρίσκεται το δύσκολο ερώτημα για το ΠΑΣΟΚ. Η γραμμή της ηγεσίας παραμένει η αυτόνομη διεκδίκηση της πρωτιάς. Όσο όμως το πολιτικό σύστημα εμφανίζεται κατακερματισμένο, τόσο το ερώτημα «με ποια κυβερνητική αριθμητική μπορεί να υπάρξει πολιτική αλλαγή;» θα επιστρέφει.

Τσίπρας: Από το κόμμα στην κοινωνική διεύρυνση

Στην ΕΛ.Α.Σ., ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί πλέον να περάσει από την πρώτη φάση συγκρότησης του νέου εγχειρήματος στη δύσκολη διαδικασία της κοινωνικής διεύρυνσης.

Η παρέμβασή του για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το ενδιαφέρον για τον αγροτικό κόσμο και ο σχεδιασμός περιοδειών στην περιφέρεια δείχνουν μια σαφή προσπάθεια να δημιουργηθούν κοινωνικές αναφορές πέρα από τον παραδοσιακό κομματικό πυρήνα.

Παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη μια ιδιότυπη «μεταγραφική μάχη» ΠΑΣΟΚ–ΕΛ.Α.Σ.. Η ένταξη Αυλωνίτη στο ΠΑΣΟΚ και οι πληροφορίες για στελέχη που κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση δείχνουν ότι η αναδιάταξη του προοδευτικού χώρου δεν εξελίσσεται μόνο στις δημοσκοπήσεις αλλά και στο επίπεδο των προσώπων.

Η ΕΛ.Α.Σ. επιμένει ότι δεν αντιμετωπίζει το ΠΑΣΟΚ ως πολιτικό αντίπαλο. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί το προφανές: τα δύο κόμματα διεκδικούν σε μεγάλο βαθμό συγγενικά ακροατήρια και, κυρίως, την πρωτοκαθεδρία στον χώρο απέναντι στη ΝΔ.

Δούκας στη Μαδρίτη: Η στέγη ως πεδίο μιας νέας ευρωπαϊκής προοδευτικής ατζέντας

Και μέσα σε αυτή την ελληνική συζήτηση, ο Χάρης Δούκας βρέθηκε στη Μαδρίτη, επιχειρώντας να δώσει στο στεγαστικό μια ευρωπαϊκή και αυτοδιοικητική διάσταση.

Ο δήμαρχος Αθηναίων βρέθηκε στο πλευρό των διαδηλωτών για τη στεγαστική κρίση, με αφορμή την υπόθεση της 87χρονης Μαρικάρμεν, η οποία μετατράπηκε σε σύμβολο της κινητοποίησης απέναντι στις εξώσεις και στην κερδοσκοπική πίεση στην κατοικία.

Το μήνυμα του Δούκα ήταν σαφές: «Αυτή η μάχη πρέπει να κερδηθεί και στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την Ευρώπη».

Η παρουσία του στη Μαδρίτη συνδέθηκε και με τη συνάντησή του με τον σοσιαλιστή πρωθυπουργό της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ, στον οποίο ο δήμαρχος Αθηναίων απένειμε το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών για το 2026, σε αναγνώριση της στάσης του υπέρ των δημοκρατικών θεσμών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της αλληλεγγύης και της ειρήνης.

Η χρονική συγκυρία έχει πολιτικό ενδιαφέρον. Η κυβέρνηση Σάντσεθ έχει θέσει το στεγαστικό ψηλά στην πολιτική της ατζέντα και βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη κοινωνική πίεση για ακόμη ισχυρότερη προστασία των ενοικιαστών. Μετά την υπόθεση της Μαρικάρμεν, η ισπανική κυβέρνηση κινείται προς νέα μέτρα για τις μισθώσεις και τις εξώσεις, τα οποία όμως θα πρέπει να περάσουν από ένα κοινοβούλιο όπου δεν διαθέτει αυτοδύναμη πλειοψηφία.

Για τον Δούκα, το ζήτημα δεν ξεκινά στη Μαδρίτη. Ο δήμαρχος Αθηναίων έχει ήδη τοποθετήσει την κατοικία ως κοινωνικό αγαθό στο κέντρο της ευρωπαϊκής αυτοδιοικητικής ατζέντας και συμμετέχει στην προσπάθεια μεγάλων πόλεων για περισσότερη κοινωνική και προσιτή κατοικία, ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και ισχυρότερο ρόλο των δήμων.

Εδώ υπάρχει μια πολιτική διαφοροποίηση που αξίζει να παρακολουθηθεί. Ο Δούκας δεν αντιμετωπίζει το στεγαστικό απλώς ως ακόμη ένα θέμα της ελληνικής αντιπολιτευτικής ατζέντας. Επιχειρεί να το συνδέσει με ένα ευρωπαϊκό δίκτυο προοδευτικών πόλεων και κυβερνήσεων, όπου η Αθήνα διεκδικεί ρόλο και όχι θέση παρατηρητή.

Από τα αυτοκίνητα της Εθνικής στα σπίτια της Μαδρίτης

Κάπως έτσι σχηματίζεται και η πολιτική φωτογραφία των ημερών.

Στην Ελλάδα, κυβερνητικά στελέχη κοιτούν τα αυτοκίνητα στην Εθνική και βλέπουν υπερκατανάλωση. Στη Μαδρίτη, χιλιάδες πολίτες βγαίνουν στον δρόμο επειδή η δυνατότητα να κρατήσει κάποιος ένα σπίτι πάνω από το κεφάλι του εξελίσσεται σε ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά ζητήματα της Ευρώπης.

Στο μεταξύ, ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ. μετρούν δυνάμεις, μετακινήσεις στελεχών και δημοσκοπικές αποστάσεις, ενώ στο εσωτερικό του προοδευτικού χώρου ανοίγει όλο και περισσότερο η συζήτηση για την επόμενη ημέρα.

Και ίσως αυτή είναι η πραγματική αντίθεση που αξίζει να κρατήσει το σημερινό «Μικροσκόπιο»: άλλοι μετρούν αυτοκίνητα για να αποδείξουν ότι η κοινωνία ευημερεί και άλλοι αναζητούν πολιτικές απαντήσεις για το πώς η κατοικία θα παραμείνει κοινωνικό δικαίωμα. Η συνέχεια θα κριθεί πολύ λιγότερο από τα επικοινωνιακά ευρήματα και πολύ περισσότερο από το ποιος μπορεί να δώσει πειστικές απαντήσεις στην καθημερινότητα.