Τσίπρας από τη Θεσσαλονίκη: ΦΠΑ 6%, κατώτατος μισθός 1.000 ευρώ και αυξήσεις σε υγεία και παιδεία – Όλο το οικονομικό πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ.

Με ένα εκτεταμένο πακέτο παρεμβάσεων για ακρίβεια, μισθούς, υγεία, παιδεία, στέγη, ενέργεια και φορολογία, ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε από τη Θεσσαλονίκη το οικονομικό πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ., επιχειρώντας να διαμορφώσει μια συνολική εναλλακτική πρόταση απέναντι στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Στον πυρήνα των εξαγγελιών βρίσκονται η μείωση του ΦΠΑ στο 6% για βασικά είδη διατροφής και υγιεινής, η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ μέσα στο 2027 και η ενίσχυση των εισοδημάτων σε κρίσιμους τομείς του Δημοσίου.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει παράλληλα παρεμβάσεις για τη στεγαστική κρίση, την πρώτη κατοικία, το ενεργειακό κόστος και τη φορολόγηση του μεγάλου πλούτου, ενώ ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην ανάκτηση ισχυρότερου δημόσιου στρατηγικού ρόλου στη ΔΕΗ και στην ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι οι προτάσεις συνοδεύονται από συγκεκριμένες πηγές χρηματοδότησης, την ώρα που από την κυβερνητική πλευρά διατυπώνονται ήδη ενστάσεις για το πραγματικό δημοσιονομικό τους κόστος.

ΦΠΑ 6% στα βασικά αγαθά και δωρεάν αστικές συγκοινωνίες

Μία από τις κεντρικές εξαγγελίες αφορά τη μείωση του ΦΠΑ στο 6% στα βασικά είδη διατροφής και υγιεινής, με τον Αλέξη Τσίπρα να εκτιμά ότι η παρέμβαση μπορεί να δημιουργήσει ετήσιο όφελος άνω των 600 ευρώ για ένα νοικοκυριό.

Για να μεταφερθεί, σύμφωνα με την πρόταση, η μείωση του φόρου στις τελικές τιμές και να μη μετατραπεί σε πρόσθετο περιθώριο κέρδους, προβλέπονται ψηφιακό παρατηρητήριο τιμών ανά προϊόν, ανώτατο περιθώριο κέρδους σε κάθε κρίκο της αλυσίδας και ενισχυμένος ρόλος της Επιτροπής Ανταγωνισμού.

Στο ίδιο πλέγμα μέτρων εντάσσεται και η δωρεάν μετακίνηση με τις αστικές συγκοινωνίες, σε μια προσπάθεια ταυτόχρονης ελάφρυνσης του καθημερινού κόστους για τα νοικοκυριά.

Υγεία: Μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα και αυξήσεις στους υγειονομικούς

Σημαντικό τμήμα του προγράμματος αφορά το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε μηδενική συμμετοχή των συνταξιούχων στα φάρμακα, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο μπορεί να επιστρέψει στην πράξη από 360 έως 720 ευρώ ετησίως στο εισόδημα ενός μέσου συνταξιούχου, ανάλογα με τις φαρμακευτικές ανάγκες του.

Παράλληλα, εξαγγέλθηκαν αυξήσεις κατά μέσο όρο 500 ευρώ για τους υγειονομικούς, με στόχο την ενίσχυση του προσωπικού και τη στήριξη του δημόσιου συστήματος υγείας.

Παιδεία: Αυξήσεις 300 ευρώ στους εκπαιδευτικούς και 30.000 προσλήψεις

Στην εκπαίδευση, το πρόγραμμα προβλέπει αύξηση κατά 300 ευρώ τον μήνα στις αποδοχές των εκπαιδευτικών και πρόσληψη 30.000 νέων εκπαιδευτικών, μαζί με ένα ευρύτερο πακέτο αλλαγών στη λειτουργία του δημόσιου σχολείου.

Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει επίσης την κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων με τη σημερινή τους μορφή και τη μετάβαση σε νέο σύστημα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τη συνολική σχολική πορεία του μαθητή.

Προβλέπονται ακόμη δωρεάν προσχολική εκπαίδευση για κάθε παιδί, δωρεάν σίτιση για τους μαθητές του Δημοτικού, ενισχυτική διδασκαλία μέσα στο δημόσιο σχολείο και ενίσχυση της παρουσίας ψυχολόγων στις σχολικές μονάδες.

Για τους φοιτητές περιφερειακών πανεπιστημίων που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας της οικογένειάς τους, ανακοινώθηκε υποτροφία 500 ευρώ τον μήνα για δέκα μήνες, με την εκτίμηση ότι το μέτρο θα αφορά περίπου 80.000 φοιτητές.

Στέγη: 50.000 προσιτές κατοικίες και προστασία της πρώτης κατοικίας

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη στεγαστική κρίση, με βασικό στόχο την επαναφορά κλειστών ακινήτων στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης. Το σχέδιο προβλέπει χρηματοδότηση της ανακαίνισης κλειστών κατοικιών με αντάλλαγμα τη διάθεσή τους για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα με προσιτό ενοίκιο.

Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία Οργανισμού Κοινωνικά Προσιτής Κατοικίας, με στόχο 50.000 νέες προσιτές στεγαστικές επιλογές μέσα σε τέσσερα χρόνια, καθώς και η δυνατότητα των δήμων να περιορίζουν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε περιοχές όπου ασκείται έντονη πίεση στη μόνιμη κατοικία.

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται επίσης η ενίσχυση της προστασίας της πρώτης κατοικίας, με διεύρυνση των κριτηρίων ευαλωτότητας και υποχρεωτικότερη εμπλοκή των πιστωτών στις ρυθμίσεις.

ΔΕΗ και ενέργεια: Στόχος για μείωση 30% στους λογαριασμούς

Στην ενεργειακή πολιτική, ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε την επιδίωξη ανάκτησης του δημόσιου στρατηγικού ρόλου της ΔΕΗ, συνδέοντας τη δημόσια συμμετοχή όχι μόνο με τη μερισματική απόδοση αλλά και με το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Το πρόγραμμα θέτει ως στόχο μεσοσταθμική μείωση κατά 30% των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ προβλέπει ελάχιστη εγγυημένη ποσότητα ενέργειας σε προσιτή τιμή και προστασία των νοικοκυριών που αποδεδειγμένα αδυνατούν να πληρώσουν από διακοπές ηλεκτροδότησης.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τους εργαζομένους στις λιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης, με δικαίωμα σε νέα θέση εργασίας ή πλήρως χρηματοδοτούμενη επανεκπαίδευση.

Κατώτατος μισθός 1.000 ευρώ και επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων

Στα εργασιακά, η ΕΛ.Α.Σ. θέτει ως στόχο κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ μέσα στο 2027 και μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης 1.800 ευρώ έως το τέλος της τετραετίας.

Κεντρικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί η ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και των κλαδικών συμβάσεων, με στόχο, σύμφωνα με τον Αλέξη Τσίπρα, οι αυξήσεις των μισθών να ακολουθούν την παραγωγικότητα και οι εργαζόμενοι να αποκτήσουν μεγαλύτερο μερίδιο από την παραγόμενη ανάπτυξη.

Τράπεζες, μεγάλος πλούτος και «Πατριωτική Εισφορά» στο ισχυρότερο 1%

Ιδιαίτερα πολιτικό χαρακτήρα έχει το φορολογικό σκέλος του προγράμματος. Ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε προοδευτικότερη φορολόγηση των μερισμάτων, αυξημένη φορολόγηση ακινήτων νομικών προσώπων που παραμένουν κλειστά και αλλαγές στη φορολόγηση των τραπεζών και του μεγάλου πλούτου.

Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται η λεγόμενη «Πατριωτική Εισφορά» για το οικονομικά ισχυρότερο 1%, η οποία, σύμφωνα με την εξαγγελία, θα αντιστοιχεί σε ένα ευρώ ετησίως ανά 100 ευρώ καθαρής περιουσίας και θα αντικαθιστά άλλες γενικές επιβαρύνσεις επί της ίδιας περιουσίας.

Ελεύθεροι επαγγελματίες: Τέλος επιτηδεύματος, προκαταβολή φόρου και 120 δόσεις

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις ανακοινώθηκε η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και η μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα.

Παράλληλα, προβλέπεται η επαναφορά της δυνατότητας ρύθμισης σε 120 δόσεις για οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία, με διαγραφή προσαυξήσεων, καθώς και ένα πλαίσιο «Δεύτερης Ευκαιρίας» για πολίτες που επιβαρύνθηκαν από δάνεια της περιόδου της κρίσης.

Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης: Στόχος επενδυτικής ισχύος 50 δισ. ευρώ σε μία δεκαετία

Κεντρικό αναπτυξιακό εργαλείο της πρότασης είναι το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, το οποίο σχεδιάζεται να ξεκινήσει με πρωτογενή κεφάλαια 12 δισ. ευρώ σε ορίζοντα τετραετίας.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, μέσω μόχλευσης ιδιωτικών κεφαλαίων η επενδυτική δυνατότητα θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 25 δισ. ευρώ στην τετραετία και περισσότερα από 50 δισ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας, με χρηματοδότηση συγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων και όχι οριζόντια διανομή επιδοτήσεων.

Η κυβέρνηση ανεβάζει τον λογαριασμό στα 13 δισ. ευρώ – Αρχίζει η μάχη της κοστολόγησης

Η παρουσίαση του προγράμματος άνοιξε ήδη έναν δεύτερο κύκλο πολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από το πραγματικό δημοσιονομικό κόστος των εξαγγελιών. Σύμφωνα με την κυβερνητική απάντηση που μεταφέρει το δημοσίευμα, κύκλοι του υπουργείου Οικονομικών υπολογίζουν το ετήσιο κόστος των μέτρων στα 13 δισ. ευρώ.

Η πλευρά Τσίπρα αντιτείνει ότι βασική αρχή του προγράμματος είναι πως κανένα μέτρο δεν ανακοινώνεται χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται αναλυτικότερη εξειδίκευση των προτάσεων.

Η σύγκρουση επομένως μεταφέρεται πλέον από το επίπεδο των εξαγγελιών στους αριθμούς. Και εκεί θα κριθεί ένα μεγάλο μέρος της αξιοπιστίας του προγράμματος: αν οι παρεμβάσεις μπορούν πράγματι να χρηματοδοτηθούν στον βαθμό που υποστηρίζει η ΕΛ.Α.Σ. και αν οι κυβερνητικές εκτιμήσεις για το κόστος τους ανταποκρίνονται στην πραγματική δημοσιονομική τους επίπτωση.

Σε κάθε περίπτωση, η εμφάνιση Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη δείχνει ότι η πολιτική αντιπαράθεση ενόψει της ΔΕΘ περνά πλέον σε ένα διαφορετικό επίπεδο. Ακρίβεια, πραγματικοί μισθοί, δημόσια υγεία και παιδεία, στεγαστική κρίση, ενέργεια και φορολογική δικαιοσύνη μπαίνουν στο επίκεντρο — και η κυβέρνηση καλείται πλέον να αντιπαραθέσει στις συγκεκριμένες προτάσεις τις δικές της απαντήσεις.