Ελληνοτουρκικές σχέσεις και Βόρεια Μακεδονία: στασιμότητα και οπισθοδρόμηση στην εξωτερική πολιτική

Ανακοίνωση Συντονιστικής Επιτροπής Ανανεωτικής Αριστεράς για θέματα εξωτερικής πολιτικής:

Με θέμα τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά και την Βόρεια Μακεδονία, συνεδρίασε χθες, Τρίτη 12 Ιουλίου, η Συντονιστική Επιτροπή της Πολιτικής Κίνησης «Ανανεωτική Αριστερά». Αναλυτικά, η ανακοίνωση:

1Στις εκκρεμότητες με τη Βόρεια Μακεδονία και στις ελληνοτουρκικές διαφορές, είναι παραπάνω από εξόφθαλμη η στασιμότητα και η οπισθοδρόμηση στην παρούσα συγκυρία. Παρόλο που ο ΟΗΕ η Ε.Ε και οι ΗΠΑ αλλά και η Ρωσία, συνεχίζουν στη γραμμή της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας στο κυπριακό και στην επίλυση των διαφορών με διάλογο στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και παραπομπή στη Χάγη για τις ελληνοτουρκικές διαφορές, οι πολιτικοί συσχετισμοί και η δυναμική που αναπτύσσεται στο εσωτερικό κάθε χώρας, αναστέλλουν κάθε θετική εξέλιξη.

2. Ο Ερντογάν και το ΑΚΡ, ιδίως μετά το πραξικόπημα του 2016, προωθεί συστηματικά τον εξισλαμισμό, τον μεγαλοοθωμανικό φανατισμό και την περιστολή της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων στην τουρκική κοινωνία, επενδύοντας ταυτόχρονα στην επιθετικότητα και την ένταση στις διεθνείς σχέσεις. Κορυφαία  παραδείγματα, η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε Τζαμί και η επικείμενη φιέστα στα Βαρώσια που συμπίπτει με την επέτειο του Αττίλα.  Η Τουρκία επιχειρεί πλέον να διαχωρίσει τις ελληνοτουρκικές διαφορές από το κυπριακό και την Ελλάδα από την Ε.Ε, για έναν εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου διμερή διάλογο. Σε αυτή τη στρατηγική εντάσσονται οι δηλώσεις για λύση δύο κρατών στην Κύπρο, οι διαρκείς προκλήσεις στο Αιγαίο, ακόμα και με νέα NAVTEX εν μέσω καλοκαιριού, και η διαρκής επινόηση νέων ζητημάτων, πέρα από την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών. Πολιτική η οποία δεν αναμένεται να αλλάξει, παρά την ευρωπαϊκή «θετική ατζέντα» και τις απειλές κυρώσεων, τουλάχιστον μέχρι τις τουρκικές εκλογές του 2023.

3. Η χώρα μας πρέπει να επιδεικνύει ψυχραιμία, υπομονή και επιμονή στη γραμμή του διαλόγου, πάντοτε εντός ευρωπαϊκού πλαισίου με τις όποιες αδυναμίες του, και να ασκεί συνεχή πίεση για ένα νέο Ελσίνκι ως αντάλλαγμα για τη θετική ευρωπαϊκή ατζέντα και την παραπομπή των διαφορών στη Χάγη. Όμως η κυβέρνηση της Ν.Δ δεν φαίνεται ικανή να εξυπηρετήσει με συνέπεια μια τέτοια πολιτική. Διολισθαίνει στην ακινησία, καθώς η Χάγη συνεπάγεται και πολιτικό κόστοςαπέναντι σε μια κοινήγνώμη και ένα κομματικό ακροατήριο γαλουχημένο στην παθογενή εθνικοφροσύνη, με ευθύνη της ίδιας αλλά και ορισμένων ΜΜΕ. Γι` αυτό και εσχάτως αρκείται σε μια ρητορική που αφορά αποκλειστικά στη μείωση της έντασης και όχι στη δυναμική προώθηση μιας συνολικής πρότασης, Θετική Ατζέντα – Νέο Ελσίνκι – Παραπομπή στη Χάγη. Στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής η κυβέρνηση παρέμεινε θεατής, χωρίς να ασκήσει καμιά πίεση να συμπεριληφθούν η άρση του casus belli και η αποδοχή από την Τουρκία του Δικαίου της Θάλασσας ως προϋποθέσεις για τη θετική ευρωπαϊκή ατζέντα.

4. Στασιμότητα και οπισθοδρόμηση σημειώνεται και στις εκκρεμότητες που απορρέουν από τη Συνθήκη των Πρεσπών και τις σχέσεις μας με τη Βόρεια Μακεδονία. Μητσοτάκης και Ζάεφ αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα. Μόνο που ο σοσιαλδημοκράτης Ζάεφ επιμένει στην εφαρμογή της Συνθήκης, παρά την αποδυνάμωση της θέσης του, καθώς δεν εξασφάλισε το αντάλλαγμα της ενταξιακής πορεία προς την Ε.Ε. Ωστόσο, ήταν σοβαρό ατόπημα η χρήση του επιθέτου «μακεδονικός» από τον Ζάεφ, την ποδοσφαιρική ομοσπονδία και την εθνική ομάδα της Β.Μ. Τέτοιες ενέργειες πυροδοτούν αρνητικά αντανακλαστικά στην ελληνική κοινή γνώμη και δεν διευκολύνουν τη στενότερη συνεργασία των δύο λαών. 

5. Ο κος Μητσοτάκης, που είναι περισσότερο εξαρτημένος από τα κομματικά του στελέχη τα οποία έχουν επενδύσει και επενδύουν στον μακεδονομαχισμό, βρήκε αφορμή για να αναστείλει την επικύρωση των μνημονίων συνεργασίας που απορρέουν από τη Συνθήκη. Η Ελλάδα αποποιείται (ελπίζουμε προσωρινά) το ρόλο του πρωταγωνιστή στην περιοχή της, κενό που ευχαρίστως θα σπεύσει να αξιοποιήσει η Τουρκία η οποία συστηματικά επιχειρεί να αυξήσει την επιρροή της στα Δυτικά Βαλκάνια χωρίς να χρονοτριβεί. Είναι συνεπώς επιτακτικό να κλείσουν οι εκκρεμότητες με τη Β.Μ χωρίς περιττά και ανώφελα εθνικιστικά πισωγυρίσματα. Η χρονοκαθυστέρηση δεν λειτουργεί υπέρ της χώρας.

Μια θετική, δημιουργική και προοδευτική επανεκκίνηση στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής απαιτεί ενίσχυση της λογικής, νέους συσχετισμούς και δυνατό Κίνημα Αλλαγής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ