Πόρισμα ΠΑΣΟΚ για τον ΟΠΕΚΕΠΕ: Θεσμική αντεπίθεση απέναντι στη συγκάλυψη

Σε μια Εξεταστική Επιτροπή που λειτούργησε περισσότερο ως μηχανισμός εκτόνωσης πολιτικής πίεσης παρά ως όργανο ουσιαστικής διερεύνησης, το πόρισμα του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ επιχειρεί να επαναφέρει τη συζήτηση εκεί όπου επιβάλλει το Σύνταγμα: στην ανάγκη λογοδοσίας, θεσμικής διαφάνειας και πλήρους ποινικής διερεύνησης.

Η κοινοβουλευτική πλειοψηφία της Νέα Δημοκρατία, σύμφωνα με την πορισματική θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, απέκλεισε εξαρχής τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής, απορρίπτοντας την πρόταση για ενεργοποίηση του άρθρου 86 του Συντάγματος. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε, με εκτεταμένη χρήση επιστολικής ψήφου και μαζικές απουσίες, αμφισβητείται ως προς τη συνταγματική της πληρότητα. Το ΠΑΣΟΚ επισημαίνει ότι δεν υφίσταται δεδικασμένο και ότι επόμενη Βουλή δύναται να επανέλθει, εφόσον το κρίνει αναγκαίο, στη σύσταση Επιτροπής Προκαταρκτικής Εξέτασης.

Στον πυρήνα του πορίσματος βρίσκεται η αξιολόγηση της δικογραφίας της Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, με αναφορά στο σκέλος ΑΒΜ ΕΕΕ 2024/98 (Reference 1299/2024). Κατά την ανάλυση του ΠΑΣΟΚ, τα στοιχεία συνθέτουν ένα συνεκτικό μοτίβο ενεργειών και παραλείψεων κατά την περίοδο 2019–2024, που δεν μπορεί να αποδοθεί σε «διοικητική παθογένεια».

Περιγράφεται μηχανισμός συστηματικής καταστρατήγησης των κανόνων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, με επίκεντρο την κατανομή δικαιωμάτων από το Εθνικό Απόθεμα, ψευδείς δηλώσεις εκτάσεων ή ζωικού κεφαλαίου, αποδυνάμωση ελεγκτικών μηχανισμών και ματαίωση ανακτήσεων αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στις διοικητικές αποφάσεις που επέτρεψαν την κατανομή άνω του ενός εκατομμυρίου στρεμμάτων βοσκοτόπων εκτός της Περιφέρειας εγκατάστασης κτηνοτρόφων, παρά το ρυθμιστικό πλαίσιο της ΚΥΑ 873/55993/2015. Το πόρισμα υποστηρίζει ότι η πρακτική αυτή, ανεξαρτήτως προηγούμενων κυβερνητικών επιλογών, δεν μπορεί να νομιμοποιηθεί εκ των υστέρων με επίκληση «ισότητας στην παρανομία». Χωρίς την επίμαχη υπουργική έγκριση, σημειώνεται, δεν θα ήταν εφικτή η καταβολή ενισχύσεων που στηρίζονταν σε γεωγραφικές μεταφορές βοσκοτόπων μη συμβατές με το ισχύον κανονιστικό καθεστώς.

Ως προς τα πολιτικά πρόσωπα, το ΠΑΣΟΚ διατυπώνει τη θέση ότι προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης από τη Βουλή, αναφορικά με τους πρώην Υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης Μάκης Βορίδης και Ελευθέριος Αυγενάκης. Το πόρισμα δεν αποδίδει ενοχή, αλλά τεκμηριώνει –κατά την κρίση του– ενδείξεις συνδρομής, μέσω πράξεων ή παραλείψεων που φέρονται να διαμόρφωσαν περιβάλλον ανοχής ή διευκόλυνσης της παράνομης δραστηριότητας.

Κεντρικό στοιχείο της επιχειρηματολογίας αποτελεί η απομάκρυνση προέδρων του Οργανισμού που είχαν επιχειρήσει ενίσχυση ελέγχων και μπλοκάρισμα ύποπτων ΑΦΜ. Οι καταθέσεις τους, όπως αξιολογούνται στο πόρισμα, σκιαγραφούν συνθήκες πίεσης, αποδυνάμωσης των ελεγκτικών μηχανισμών και πολιτικής απομόνωσης όσων επέμεναν στην εφαρμογή της νομιμότητας. Μετά τις απομακρύνσεις αυτές, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, ακολούθησαν αποδεσμεύσεις πληρωμών και τροποποιήσεις εγκυκλίων που κατέστησαν τους ελέγχους λιγότερο αυστηρούς.

Η πολιτική σημασία του πορίσματος δεν περιορίζεται στην αποτύπωση πιθανών ποινικών διαστάσεων. Αποτελεί, πρωτίστως, μια θεσμική τοποθέτηση: ότι η διαχείριση περίπου 3 δισ. ευρώ ετησίως κοινοτικών πόρων δεν μπορεί να αφήνεται σε αδιαφανείς δομές, τεχνικές εξαρτήσεις και διοικητικές παρεμβάσεις χωρίς ουσιαστικό έλεγχο. Όταν οι δικλίδες ασφαλείας αποδυναμώνονται και οι ελεγκτές στοχοποιούνται, το ζήτημα παύει να είναι τεχνικό και γίνεται βαθιά πολιτικό.

Το ΠΑΣΟΚ επιμένει ότι η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν μπορεί να κλείσει με μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία που αυτοελέγχεται. Η τελική κρίση ανήκει στη Δικαιοσύνη και, εφόσον απαιτηθεί, σε μια νέα κοινοβουλευτική σύνθεση που θα αποφασίσει με πλήρη θεσμική νομιμοποίηση. Σε μια περίοδο όπου η εμπιστοσύνη στους θεσμούς δοκιμάζεται, η απαίτηση για λογοδοσία δεν είναι κομματική επιλογή. Είναι συνταγματική υποχρέωση.