Ο Πέδρο Σαντσεθ την Τρίτη καταθέτει στην Ε.Ε πρόταση τερματισμού της σύνδεσης με το Ισραήλ του Νετανιάχου

Η τοποθέτηση του Πέδρο Σάντσεθ δεν αφήνει περιθώρια για διπλωματικές υπεκφυγές. Με μια φράση —ότι μια χώρα που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να είναι εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης— ο Ισπανός πρωθυπουργός μετακίνησε το κέντρο βάρους της ευρωπαϊκής συζήτησης από τη διαχείριση κρίσεων στην πολιτική ευθύνη.

Η πρόθεσή του να ζητήσει τον τερματισμό της συμφωνίας σύνδεσης με το Ισραήλ δεν είναι απλώς μια συμβολική κίνηση. Είναι μια δοκιμασία για την ίδια την αξιοπιστία της ΕΕ ως γεωπολιτικού παίκτη που επικαλείται αξίες. Αν η Ένωση δεν μπορεί να ενεργοποιήσει μηχανισμούς απέναντι σε μια κυβέρνηση που κατηγορείται για συστηματικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τότε οι αναφορές στο κράτος δικαίου μετατρέπονται σε κενό λόγο.

Ο στόχος του Σάντσεθ είναι σαφής: να αναγκάσει τους εταίρους να τοποθετηθούν. Και αυτό είναι που καθιστά την πρωτοβουλία του πολιτικά επικίνδυνη για το status quo. Διότι πίσω από τη ρητορική περί «στρατηγικών ισορροπιών» κρύβεται μια χρόνια ευρωπαϊκή αδυναμία: η απροθυμία να συγκρουστεί με συμμάχους όταν το κόστος κρίνεται υψηλό.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, η οποία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη όχι μόνο με διεθνή κριτική, αλλά με την προοπτική θεσμικών συνεπειών εντός της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής συνεργασίας. Η Μαδρίτη δεν περιορίζεται σε δηλώσεις. Προσπαθεί να δημιουργήσει νομικό και πολιτικό προηγούμενο.

Η πραγματική μάχη, ωστόσο, θα δοθεί στο Συμβούλιο. Η απαίτηση για ομοφωνία καθιστά σχεδόν βέβαιο ότι χώρες με διαφορετικές γεωπολιτικές προτεραιότητες θα επιχειρήσουν να μπλοκάρουν την πρόταση. Αυτό δεν μειώνει τη σημασία της ισπανικής πρωτοβουλίας· αντίθετα, την ενισχύει. Γιατί αποκαλύπτει ποιοι είναι διατεθειμένοι να ευθυγραμμίσουν την εξωτερική πολιτική με τις διακηρυγμένες αξίες της Ένωσης και ποιοι όχι.

Η κίνηση Σάντσεθ εντάσσεται σε μια ευρύτερη αναδιάταξη εντός της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, που επιχειρεί να επανακτήσει πολιτικό έδαφος μέσω σαφών τοποθετήσεων σε ζητήματα διεθνούς δικαίου και ειρήνης. Δεν είναι τυχαίο ότι η πρωτοβουλία έρχεται σε μια στιγμή αυξημένης κινητικότητας των προοδευτικών δυνάμεων στην Ευρώπη.

Το διακύβευμα ξεπερνά κατά πολύ τη συγκεκριμένη συμφωνία. Αφορά το αν η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να λειτουργήσει ως πολιτική δύναμη με συνεκτική στάση ή αν θα συνεχίσει να κινείται ανάμεσα σε δηλώσεις αρχών και επιλεκτική εφαρμογή τους. Ο Σάντσεθ, με μια στοχευμένη και πολιτικά φορτισμένη παρέμβαση, φέρνει αυτή την αντίφαση στο φως — και απαιτεί απάντηση.