“Άλλο δημοσιογραφική κριτική – Άλλο πολιτική στοχοποίηση”

Γράφει ο Γαβρής Αγγελος

Υπάρχει μια λεπτή αλλά απολύτως διακριτή γραμμή που χωρίζει τη δημοσιογραφική κριτική από την πολιτική στοχοποίηση. Η πρώτη υπηρετεί τον πολίτη, ελέγχει την εξουσία και αναζητά την αλήθεια. Η δεύτερη υπηρετεί μια προαποφασισμένη αφήγηση, αναζητώντας καθημερινά νέα επιχειρήματα για να επιβεβαιώσει ένα ήδη διατυπωμένο συμπέρασμα.

Το τελευταίο διάστημα, γύρω από τον Δήμο Αθηναίων και προσωπικά τον δήμαρχο Χάρη Δούκα, φαίνεται να αναπαράγεται ένα γνώριμο μοτίβο. Κάθε πρόβλημα της πόλης, ανεξαρτήτως του ποιος έχει τη θεσμική ευθύνη, επιχειρείται να χρεωθεί στον δήμο. Δεν έχει σημασία αν πρόκειται για αρμοδιότητα υπουργείου, δημόσιου οργανισμού, περιφέρειας ή άλλου κρατικού φορέα. Η ουσία συχνά παραμερίζεται, προκειμένου να διατηρηθεί μια συγκεκριμένη πολιτική εντύπωση.

Ασφαλώς, κανένας δήμαρχος δεν βρίσκεται υπεράνω κριτικής. Αντιθέτως, η δημόσια λογοδοσία αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση της δημοκρατίας. Όμως η κριτική αποκτά αξία μόνο όταν βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, σε σαφή διάκριση αρμοδιοτήτων και σε ειλικρινή διάθεση ενημέρωσης. Όταν αυτά απουσιάζουν, η δημοσιογραφία κινδυνεύει να μετατραπεί σε εργαλείο πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η δημιουργία εντυπώσεων δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ενημέρωση. Ο πολίτης δικαιούται να γνωρίζει ποιος ευθύνεται για κάθε πρόβλημα, ποιος έχει τη δυνατότητα να το επιλύσει και ποιος τελικά αναλαμβάνει την ευθύνη των αποφάσεών του. Η συστηματική σύγχυση αρμοδιοτήτων δεν αποκαλύπτει την αλήθεια· τη συγκαλύπτει.

Την ίδια ώρα, ο Δήμος Αθηναίων βρίσκεται αντιμέτωπος με καθημερινές προκλήσεις που απαιτούν διοικητική επάρκεια και συνεχή παρουσία: από την καθαριότητα και την κοινωνική πολιτική μέχρι την πολιτική προστασία, την αναβάθμιση του δημόσιου χώρου και τη διαχείριση έκτακτων περιστατικών. Αυτές οι προσπάθειες δεν σημαίνουν ότι όλα λειτουργούν άψογα ούτε ότι δεν υπάρχουν αστοχίες. Σημαίνουν όμως ότι η αποτίμηση του έργου οφείλει να γίνεται με πραγματικά δεδομένα και όχι με προκατασκευασμένα συμπεράσματα.

Η δημοσιογραφία χάνει την αξιοπιστία της όταν εγκαταλείπει την έρευνα και υιοθετεί τη λογική της επιβεβαίωσης μιας πολιτικής θέσης. Και μια δημοκρατία δεν έχει ανάγκη από εφημερίδες που αναζητούν καθημερινά έναν «ένοχο» για να υπηρετήσουν μια αφήγηση. Έχει ανάγκη από μέσα ενημέρωσης που ερευνούν, διασταυρώνουν, ελέγχουν την εξουσία με ίσους όρους και ενημερώνουν τους πολίτες χωρίς προκαταλήψεις.

Η κριτική είναι πολύτιμη όταν φωτίζει την πραγματικότητα. Όταν όμως υπηρετεί αποκλειστικά μια πολιτική γραμμή, παύει να είναι δημοσιογραφία και μετατρέπεται σε μηχανισμό διαμόρφωσης εντυπώσεων. Και αυτό δεν ζημιώνει μόνο εκείνον που βρίσκεται κάθε φορά στο στόχαστρο. Ζημιώνει πρωτίστως την εμπιστοσύνη των πολιτών στην ίδια την ενημέρωση.