Κυρανάκης: Εξίσωσε το ΚΚΕ με τον Κασιδιάρη – Η θεωρία των δύο άκρων και η επικίνδυνη παραχάραξη της Ιστορίας

Μια πολιτική αντιπαράθεση που ξεπερνά τα όρια της συνηθισμένης κομματικής σύγκρουσης προκάλεσαν οι δηλώσεις του γραμματέα της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Κυρανάκη, ο οποίος επέλεξε να τοποθετήσει στην «ίδια ζυγαριά» το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας και τον καταδικασμένο για διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, Ηλία Κασιδιάρη.

Στη διάρκεια τηλεοπτικής συνέντευξης, την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, ο κ. Κυρανάκης, ερωτηθείς για τη δημοσκοπική απήχηση του κόμματος που στηρίζει ο Κασιδιάρης, απάντησε ότι τον προβληματίζει και η εκλογική στήριξη προς το ΚΚΕ, το οποίο χαρακτήρισε «αυταρχικό κόμμα». Για να καταλήξει στην αποκαλυπτική φράση: «Τα άκρα για εμένα είναι στην ίδια ζυγαριά».

Η εξίσωση ενός νόμιμου κοινοβουλευτικού κόμματος με έναν καταδικασμένο ηγετικό παράγοντα της Χρυσής Αυγής δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη έκφραση της θεωρίας των δύο άκρων. Θέτει ένα ουσιαστικό ζήτημα πολιτικής και ιστορικής ευθύνης, ιδιαίτερα όταν εκφέρεται από τον γραμματέα ενός κόμματος που αυτοπροσδιορίζεται ως φιλελεύθερο και αποτελεί βασικό πυλώνα του μεταπολιτευτικού δημοκρατικού συστήματος.

Από τον ΕΛΑΣ της Εθνικής Αντίστασης στη θεωρία των δύο άκρων

Οι δηλώσεις Κυρανάκη δεν εμφανίζονται σε πολιτικό κενό. Είχαν προηγηθεί οι αναφορές του στο ακρωνύμιο ΕΛ.Α.Σ., της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, το οποίο είχε συνδέσει με την εμφυλιοπολεμική ιστορία της χώρας, προκαλώντας αντιδράσεις.

Μόνο που η ελληνική Ιστορία δεν μπορεί να διαβάζεται επιλεκτικά. Ο Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός, στρατιωτικός βραχίονας του ΕΑΜ, αποτέλεσε τη μεγαλύτερη ένοπλη αντιστασιακή δύναμη της κατεχόμενης Ελλάδας. Πολέμησε τις δυνάμεις κατοχής και διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην Εθνική Αντίσταση, πριν από τον αφοπλισμό και την αποστράτευσή του μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας, το 1945.

Η ιστορική αποτίμηση των συγκρούσεων της δεκαετίας του 1940 απαιτεί γνώση, τεκμηρίωση και αναγνώριση των τραγικών πλευρών της περιόδου. Δεν επιτρέπει, όμως, την εξάλειψη της διάκρισης ανάμεσα στην αντιναζιστική Αντίσταση και τις δυνάμεις του ναζισμού και του δωσιλογισμού.

Άλλο το ΕΑΜ, η ΕΠΟΝ, ο ΕΛΑΣ και οι αντιφασίστες παρτιζάνοι της Ευρώπης και άλλο τα Ες Ες, η Βέρμαχτ και οι ένοπλοι συνεργάτες των κατακτητών. Άλλη η ιστορική διαδρομή του Άρη Βελουχιώτη και του Στέφανου Σαράφη και άλλη εκείνη του κατοχικού πρωθυπουργού Γεωργίου Τσολάκογλου.

Και, ασφαλώς, άλλο η πολιτική και ιδεολογική αντιπαράθεση με τον Δημήτρη Κουτσούμπα και τον Θανάση Παφίλη και άλλο η αντιμετώπιση του Ηλία Κασιδιάρη και της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή. Η Δημοκρατία επιτρέπει την αυστηρή κριτική σε κάθε πολιτική ιδεολογία. Δεν επιβάλλει την εξίσωση ανόμοιων πολιτικών και ποινικών πραγματικοτήτων.

Η ευθύνη της Νέας Δημοκρατίας και το όριο του φιλελευθερισμού

Ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης δεν είναι ένας περιθωριακός σχολιαστής. Είναι ο γραμματέας της Πολιτικής Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας, εκλεγμένος ύστερα από εισήγηση του ίδιου του Κυριάκου Μητσοτάκη. Οι δημόσιες τοποθετήσεις του αποκτούν, συνεπώς, ιδιαίτερο πολιτικό βάρος.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η αναφορά του στον Κασιδιάρη αποσκοπούσε στην ανάδειξη της ναζιστικής του ιδεολογίας και των εγκληματικών πρακτικών της Χρυσής Αυγής. Ωστόσο, η επιλογή του να μεταφέρει αμέσως τη συζήτηση στο ΚΚΕ, παρουσιάζοντας τις δύο περιπτώσεις ως ισοδύναμα «άκρα», είναι ακριβώς το σημείο που προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Περισσού.

Η καταδίκη των εγκλημάτων του σταλινισμού είναι απολύτως θεμιτή και ιστορικά αναγκαία. Δεν συνεπάγεται, όμως, ότι το σημερινό ΚΚΕ μπορεί να ταυτίζεται πολιτικά ή θεσμικά με τη Χρυσή Αυγή, της οποίας ο εγκληματικός χαρακτήρας έχει κριθεί από την ελληνική Δικαιοσύνη.

Αυτή είναι η ουσία της αντιπαράθεσης. Όταν η θεωρία των δύο άκρων χρησιμοποιείται χωρίς διάκριση ανάμεσα στην ιδεολογική διαφωνία και την οργανωμένη εγκληματική βία, δημιουργείται ο κίνδυνος σχετικοποίησης της ιδιαίτερης απειλής του νεοναζισμού.

Σε μια χώρα με εκατοντάδες μαρτυρικούς τόπους, με τα Καλάβρυτα, το Δίστομο, την Κάνδανο και τόσες άλλες πληγές της ναζιστικής κατοχής, η ιστορική μνήμη δεν προσφέρεται για πρόχειρους κομματικούς συμψηφισμούς.

Η σιωπή των κεντροαριστερών στελεχών και η συζήτηση για την alt-right

Υπάρχει, παράλληλα, ένα ζήτημα που αφορά το εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης. Στη Νέα Δημοκρατία συμμετέχουν πολιτικά στελέχη με διαδρομή στην Αριστερά, στο ΠΑΣΟΚ και στην ευρύτερη Κεντροαριστερά. Η στάση τους απέναντι στη συγκεκριμένη ρητορική έχει ιδιαίτερη σημασία, ακριβώς λόγω της πολιτικής και ιστορικής τους προέλευσης.

Το ερώτημα δεν είναι εάν συμφωνούν με το ΚΚΕ. Το ερώτημα είναι εάν θεωρούν συμβατή με τον δημοκρατικό φιλελευθερισμό την τοποθέτηση ενός κοινοβουλευτικού κόμματος στην ίδια πολιτική κατηγορία με έναν καταδικασμένο για τη διεύθυνση νεοναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης.

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα σε μια Ευρώπη όπου η ριζοσπαστική και η εξτρεμιστική Ακροδεξιά επιχειρούν να διευρύνουν την πολιτική τους επιρροή. Η σύγκλιση τμημάτων της παραδοσιακής Δεξιάς με επιχειρήματα που συναντώνται στον χώρο της alt-right αποτελεί αντικείμενο σοβαρής πολιτικής αντιπαράθεσης και επιστημονικής μελέτης.

Η Νέα Δημοκρατία οφείλει να αποσαφηνίσει εάν η εξίσωση που διατύπωσε ο γραμματέας της εκφράζει προσωπική του προσέγγιση ή ευρύτερη κομματική θέση. Η κριτική στον κομμουνισμό είναι πολιτικά θεμιτή. Η εξίσωση του ΚΚΕ με τη Χρυσή Αυγή είναι μια διαφορετική, βαθιά αμφισβητούμενη πολιτική επιλογή.

Και αυτή η διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λίγες ημέρες πριν από την 28η Οκτωβρίου, όταν η χώρα θα τιμήσει ξανά την αντίσταση στον φασισμό και τη ναζιστική κατοχή. Η ιστορική μνήμη και η δημοκρατική ευθύνη απαιτούν περισσότερα από μια εύκολη αναφορά στα «δύο άκρα».